HC1: Effectiviteit, werkzame factoren en gepersonaliseerde
behandeling
Effectiviteit, niveaus bewijskracht en protocollen
Relevante kenmerken doelgroep: leeftijd, intelligentie, thuissituatie, risico/beschermende
factoren, ernst problematiek
Niveaus van bewijskracht
Niveau NJI
1 Overtuigend Sterke aanwijzingen - Meerdere type-I studies
empirisch bewijs - Meerdere meta-analyses
voor goede
effectiviteit
2 Sterke indicatie voor Goede aanwijzingen - Type-I onderzoek +
goede effectiviteit o type-II onderzoeken
o Ongecontroleerde behandelstudies
- Behandeling heeft voorkeur in kwalitatieve
onderzoeksoverzichten
3 Indicatie voor goede Eerste aanwijzingen - Eén Type-II studie
effectiviteit - Meerdere type-I en -II studies maar met
wachtlijstcondities of inconsistente bevindingen
4 Veelbelovend Goed onderbouwd - Case-studies + protocol + doelgroep omschreven
Type-I studie = strenge methodologische eisen
Type-II studie = gecontroleerd, maar tekorten in randomisatie, inclusiecriteria en
duur
Protocollair, transdiagnostisch of modulair werken
PROTOCOLLAIR (EVIDENCE BASED PRACTICE)
- Gestructureerd
- Vermindering, draaglijk maken of compensatie van risico of probleem
- Voor doelgroep met deze risico’s of problemen stoornisspecifiek
- Systematische werkwijze, gestructureerd
o Iedereen kan ze daarom ook uitvoeren
- Gericht op jongere, opvoeders en/of opvoedsysteem
- Tijdgebonden: vast aantal sessies en in bepaalde volgorde
Problemen: comorbiditeit, niet aan cliënt aangepast, wat doen bij heraanmelding of
crisis?
Veel interventies zijn onderzoeksinterventies en hebben in de klinische praktijk maar
kleine of matige effecten
TRANSDIAGNOSTISCH WERKEN
- Protocollen die inwerken op de mechanismen onderliggend aan de complexe
klachten breed inzetbaar
- Overstijgt de diagnostiek en kijkt naar het onderliggende proces en comorbiditeit
- Gestructureerd
, Problemen: ervaring voor nodig en vaak alsnog moeilijk aan te passen want wel
volgens protocol
MODULAIR
- Verschillende modulen kiezen waarop wordt gefocust
- Zo als het ware een soort behandelpakket samenstellen
- Flexibel bepalen wat wanneer wordt toegepast
- Individuele behandeling aanpassen aan hulpvraag
Nadeel: op welke elementen moet je focussen? Meer ervaring vereist.
Overeenkomsten transdiagnostisch en modulair werken
- Uitgangspunt is om te focussen op werkzame processen
Werkzame factoren jeugd ggz
- Algemeen werkzame factoren
- Specifiek werkzame elementen (kernels, evidence based werkzame elementen)
O.b.v. empirische aanwijzingen
o Veel voorkomende
o Incidenteel voorkomende
Alliantie, clientfactoren en professionalfactoren
- Overeenstemming over het doel
- Overeenstemming over de aanpak van het probleem
- Ruimte om te wisselen van hulpverlener
- Een klik hebben is belangrijk voor de resultaten
- Tussendoor regelmatig reflecteren op de alliantie
Routine Outcome Monitoring (ROM)
Belang
Twee informanten: ouder en kind. Relevantie:
- Early gain: vroeg ingrijpen als behandeling toch niet aanslaat
- Behandelaar ziet het vaak rooskleuriger in
- Monitoren om te beoordelen of er sprake is van de juiste aanpak
Persoonlijke behandeldoelen
Opstellen vanuit casus: wat is er aan de hand en wat wil je veranderen?
Overzicht:
- Wat past het best bij de doelgroep: specifieke protocollen, transdiagnostische
protocollen of inzetten op specifieke modules?
- Therapeutische alliantie: wat is bespreekbaar, mogelijk en verstrekt betrokkenheid?
- Effectiviteit van interventies kan hand in hand gaan met:
o Verbeteren van protocollen
o Verhogen van professionaliteit
o Intervisie
, o Meer onderzoek in de klinische praktijk
Hoofdstuk 1
Naturalistische behandeling (CAU) < geacadamiseerde behandeling (protocol)
- CAU heeft geen omschrijving van wat er precies gebeurt per sessie, protocol werkt
beter
- CAU alleen effectief bij bepaalde problemen en lang genoeg behandeling
Non-specifieke kenmerken (kernels):
- Therapeuten moeten kennis hebben van onderzoek, getraind zijn, gesuperviseerd
worden en genoeg voorbereidingstijd hebben voor protocollaire sessie
Goed protocol
- Doelgroep
- Rationale
- Aantal sessies
- Methodieken
- Wat er stapsgewijs moet gebeuren
Draaiboek
- Doelgroep
- Richtlijnen voor opzetten van de behandeling
- Inclusie/exclusiecriteria
- Thuiswerkopdrachten
- Suggesties voor evaluatie van het behandeleffect
Voordelen van protocollen
- Overdraagbaar en repliceerbaar, want systematisch
- Gebaseerd op theorie waarin antecedenten en gevolgen van het probleem in kaart
zijn gebracht
- Effectiever dan CAU
Bij chroniciteit, heraanmelding en comorbiditeit kan een transdiagnostische aanpak beter
zijn waarbij niet de klacht maar het onderliggende proces wordt behandeld.
Evidence Based kenmerken
1. Onderzoek met meerdere proefpersonen en random toewijzing
2. Goed beschreven en repliceerbare behandelprocedures
3. Treatment integrity: bewijsmateriaal voor training van de therapeut en dat de
therapeut zich aan het protocol houdt
4. Clinical trials: tests met klinische steekproeven
5. Resultaatbeoordeling met meerdere methoden
6. Resultaat verkregen door meerdere onderzoeksgroepen (type-1 studies)
7. Beoordeling van LTM resultaten
8. Toetsing van klinische significantie
9. Toetsing van functionele resultaten naast symptoomverbetering
behandeling
Effectiviteit, niveaus bewijskracht en protocollen
Relevante kenmerken doelgroep: leeftijd, intelligentie, thuissituatie, risico/beschermende
factoren, ernst problematiek
Niveaus van bewijskracht
Niveau NJI
1 Overtuigend Sterke aanwijzingen - Meerdere type-I studies
empirisch bewijs - Meerdere meta-analyses
voor goede
effectiviteit
2 Sterke indicatie voor Goede aanwijzingen - Type-I onderzoek +
goede effectiviteit o type-II onderzoeken
o Ongecontroleerde behandelstudies
- Behandeling heeft voorkeur in kwalitatieve
onderzoeksoverzichten
3 Indicatie voor goede Eerste aanwijzingen - Eén Type-II studie
effectiviteit - Meerdere type-I en -II studies maar met
wachtlijstcondities of inconsistente bevindingen
4 Veelbelovend Goed onderbouwd - Case-studies + protocol + doelgroep omschreven
Type-I studie = strenge methodologische eisen
Type-II studie = gecontroleerd, maar tekorten in randomisatie, inclusiecriteria en
duur
Protocollair, transdiagnostisch of modulair werken
PROTOCOLLAIR (EVIDENCE BASED PRACTICE)
- Gestructureerd
- Vermindering, draaglijk maken of compensatie van risico of probleem
- Voor doelgroep met deze risico’s of problemen stoornisspecifiek
- Systematische werkwijze, gestructureerd
o Iedereen kan ze daarom ook uitvoeren
- Gericht op jongere, opvoeders en/of opvoedsysteem
- Tijdgebonden: vast aantal sessies en in bepaalde volgorde
Problemen: comorbiditeit, niet aan cliënt aangepast, wat doen bij heraanmelding of
crisis?
Veel interventies zijn onderzoeksinterventies en hebben in de klinische praktijk maar
kleine of matige effecten
TRANSDIAGNOSTISCH WERKEN
- Protocollen die inwerken op de mechanismen onderliggend aan de complexe
klachten breed inzetbaar
- Overstijgt de diagnostiek en kijkt naar het onderliggende proces en comorbiditeit
- Gestructureerd
, Problemen: ervaring voor nodig en vaak alsnog moeilijk aan te passen want wel
volgens protocol
MODULAIR
- Verschillende modulen kiezen waarop wordt gefocust
- Zo als het ware een soort behandelpakket samenstellen
- Flexibel bepalen wat wanneer wordt toegepast
- Individuele behandeling aanpassen aan hulpvraag
Nadeel: op welke elementen moet je focussen? Meer ervaring vereist.
Overeenkomsten transdiagnostisch en modulair werken
- Uitgangspunt is om te focussen op werkzame processen
Werkzame factoren jeugd ggz
- Algemeen werkzame factoren
- Specifiek werkzame elementen (kernels, evidence based werkzame elementen)
O.b.v. empirische aanwijzingen
o Veel voorkomende
o Incidenteel voorkomende
Alliantie, clientfactoren en professionalfactoren
- Overeenstemming over het doel
- Overeenstemming over de aanpak van het probleem
- Ruimte om te wisselen van hulpverlener
- Een klik hebben is belangrijk voor de resultaten
- Tussendoor regelmatig reflecteren op de alliantie
Routine Outcome Monitoring (ROM)
Belang
Twee informanten: ouder en kind. Relevantie:
- Early gain: vroeg ingrijpen als behandeling toch niet aanslaat
- Behandelaar ziet het vaak rooskleuriger in
- Monitoren om te beoordelen of er sprake is van de juiste aanpak
Persoonlijke behandeldoelen
Opstellen vanuit casus: wat is er aan de hand en wat wil je veranderen?
Overzicht:
- Wat past het best bij de doelgroep: specifieke protocollen, transdiagnostische
protocollen of inzetten op specifieke modules?
- Therapeutische alliantie: wat is bespreekbaar, mogelijk en verstrekt betrokkenheid?
- Effectiviteit van interventies kan hand in hand gaan met:
o Verbeteren van protocollen
o Verhogen van professionaliteit
o Intervisie
, o Meer onderzoek in de klinische praktijk
Hoofdstuk 1
Naturalistische behandeling (CAU) < geacadamiseerde behandeling (protocol)
- CAU heeft geen omschrijving van wat er precies gebeurt per sessie, protocol werkt
beter
- CAU alleen effectief bij bepaalde problemen en lang genoeg behandeling
Non-specifieke kenmerken (kernels):
- Therapeuten moeten kennis hebben van onderzoek, getraind zijn, gesuperviseerd
worden en genoeg voorbereidingstijd hebben voor protocollaire sessie
Goed protocol
- Doelgroep
- Rationale
- Aantal sessies
- Methodieken
- Wat er stapsgewijs moet gebeuren
Draaiboek
- Doelgroep
- Richtlijnen voor opzetten van de behandeling
- Inclusie/exclusiecriteria
- Thuiswerkopdrachten
- Suggesties voor evaluatie van het behandeleffect
Voordelen van protocollen
- Overdraagbaar en repliceerbaar, want systematisch
- Gebaseerd op theorie waarin antecedenten en gevolgen van het probleem in kaart
zijn gebracht
- Effectiever dan CAU
Bij chroniciteit, heraanmelding en comorbiditeit kan een transdiagnostische aanpak beter
zijn waarbij niet de klacht maar het onderliggende proces wordt behandeld.
Evidence Based kenmerken
1. Onderzoek met meerdere proefpersonen en random toewijzing
2. Goed beschreven en repliceerbare behandelprocedures
3. Treatment integrity: bewijsmateriaal voor training van de therapeut en dat de
therapeut zich aan het protocol houdt
4. Clinical trials: tests met klinische steekproeven
5. Resultaatbeoordeling met meerdere methoden
6. Resultaat verkregen door meerdere onderzoeksgroepen (type-1 studies)
7. Beoordeling van LTM resultaten
8. Toetsing van klinische significantie
9. Toetsing van functionele resultaten naast symptoomverbetering
