MORELE DILEMMA’S BINNEN DE
POLITIE: LEGITIMITEIT ONDER
DRUK?
YINTHE FEYS EN ANTOINETTE VERHAGE
INLEIDING
Nog maar weinig onderzoek geweest over morele dilemma’s waarmee politieambtenaren
geconfronteerd worden MAAR die dilemma’s kunnen wel een impact hebben op de
legitimiteit van en het vertrouwen in de politie
Voor dit onderzoek: interviews gedaan met politieambtenaren uit verschillende
basisfunctionaliteiten
Welke dilemma’s? welke frequentie? Hoe mee omgaan?
VERTROUWEN IN EN LEGITIMITEIT VAN POLITIE
Vertrouwen van de burger in politie speelt een belangrijke rol in de effectiviteit
van de politie
Legitimiteit = wanneer burgers de richtlijnen van politieambtenaren volgen omdat
ze respect hebben voor de autoriteit, niet omdat ze schrik hebben om bestraft te
worden als ze dit niet doen
o Bevat 4 dimensies
Oordelen over rechtmatigheid
Oordelen over procedurele rechtvaardigheid = rechtvaardigheid van
procedures
Oordelen over distributieve rechtvaardigheid = eerlijkheid van het
resultaat
kan invloed hebben op de tevredenheid van de burgers!
Oordelen over effectiviteit
o Politieambtenaren moeten dus niet alleen rechtvaardig zijn, maar ook
effectief
INTEGRITEIT EN MORELE DILLEMA’S
Onderzocht door vignetten/hypothetische situaties voor te leggen
! de meeste onderzoeken rond dit thema gebruiken voorbeelden van dilemma’s die al
gekend zijn
de politieambtenaren konden hierover al nadenken
zorgt voor een vertekend beeld
METHODOLOGIE
, VERKENNENDE INTERVIEWS
Doel = zicht krijgen op morele dilemma’s waarmee politieambtenaren in de praktijk
geconfronteerd worden en de manier waarop zij ermee omgaan
12 respondenten, 7 mannen en 5 vrouwen
Uit slachtofferbejegening, interventie, recherche, onthaal, verkeer, wijkwerking,
openbare orde
SURVEY BESLISSINGSPROCESSEN
Ook info uit een online survey die peilt naar factoren die het beslissingsproces van
politieambtenaren kunnen beïnvloeden
501 operationele politieambtenaren vulde dit in
4 delen
o Stellingen over morele dilemma’s
o Situaties: wat zou jij doen?
Algemene maar ook specifieke situaties
o Persoonlijkheidskenmerken
o Achtergrondkenmerken
MORELE DILEMMA’S IN DE PRAKTIJK
De resultaten van de interviews en de survey
WAT IS EEN MOREEL DILEMMA?
= Situaties met conflicteren waarden wanneer er geen duidelijk juiste of foute oplossing
is
De geïnterviewden vonden het moeilijk om een antwoord te geven
o Als het een discussie is die niet door de wet voorgeschreven staat niet
zwart wit
Oordelen obv eigen kennis, de wet, hoe het in het verleden al is
opgelost
o Als het een situatie is die je zelf kent, ben je waarschijnlijk gevoeliger
Sensibilisering over wat morele dilemma’s zijn kan politieambtenaren mogelijks
helpen om ze in de praktijk te herkennen
SOORTEN MORELE DILEMMA’S
ALGEMENE DILEMMA’S
= kwamen bij meerdere respondenten aan bod, niet gelinkt aan de ambtenaar zijn/haar
specifieke functie
Wanneer familie/vrienden betrokken zijn
Gevoel dat je ook in je privéleven (24/24) een politieagent bent
Niet weten wanneer je job als politieambtenaar eindigt
Discrepantie tussen de wet en je buikgevoel
POLITIE: LEGITIMITEIT ONDER
DRUK?
YINTHE FEYS EN ANTOINETTE VERHAGE
INLEIDING
Nog maar weinig onderzoek geweest over morele dilemma’s waarmee politieambtenaren
geconfronteerd worden MAAR die dilemma’s kunnen wel een impact hebben op de
legitimiteit van en het vertrouwen in de politie
Voor dit onderzoek: interviews gedaan met politieambtenaren uit verschillende
basisfunctionaliteiten
Welke dilemma’s? welke frequentie? Hoe mee omgaan?
VERTROUWEN IN EN LEGITIMITEIT VAN POLITIE
Vertrouwen van de burger in politie speelt een belangrijke rol in de effectiviteit
van de politie
Legitimiteit = wanneer burgers de richtlijnen van politieambtenaren volgen omdat
ze respect hebben voor de autoriteit, niet omdat ze schrik hebben om bestraft te
worden als ze dit niet doen
o Bevat 4 dimensies
Oordelen over rechtmatigheid
Oordelen over procedurele rechtvaardigheid = rechtvaardigheid van
procedures
Oordelen over distributieve rechtvaardigheid = eerlijkheid van het
resultaat
kan invloed hebben op de tevredenheid van de burgers!
Oordelen over effectiviteit
o Politieambtenaren moeten dus niet alleen rechtvaardig zijn, maar ook
effectief
INTEGRITEIT EN MORELE DILLEMA’S
Onderzocht door vignetten/hypothetische situaties voor te leggen
! de meeste onderzoeken rond dit thema gebruiken voorbeelden van dilemma’s die al
gekend zijn
de politieambtenaren konden hierover al nadenken
zorgt voor een vertekend beeld
METHODOLOGIE
, VERKENNENDE INTERVIEWS
Doel = zicht krijgen op morele dilemma’s waarmee politieambtenaren in de praktijk
geconfronteerd worden en de manier waarop zij ermee omgaan
12 respondenten, 7 mannen en 5 vrouwen
Uit slachtofferbejegening, interventie, recherche, onthaal, verkeer, wijkwerking,
openbare orde
SURVEY BESLISSINGSPROCESSEN
Ook info uit een online survey die peilt naar factoren die het beslissingsproces van
politieambtenaren kunnen beïnvloeden
501 operationele politieambtenaren vulde dit in
4 delen
o Stellingen over morele dilemma’s
o Situaties: wat zou jij doen?
Algemene maar ook specifieke situaties
o Persoonlijkheidskenmerken
o Achtergrondkenmerken
MORELE DILEMMA’S IN DE PRAKTIJK
De resultaten van de interviews en de survey
WAT IS EEN MOREEL DILEMMA?
= Situaties met conflicteren waarden wanneer er geen duidelijk juiste of foute oplossing
is
De geïnterviewden vonden het moeilijk om een antwoord te geven
o Als het een discussie is die niet door de wet voorgeschreven staat niet
zwart wit
Oordelen obv eigen kennis, de wet, hoe het in het verleden al is
opgelost
o Als het een situatie is die je zelf kent, ben je waarschijnlijk gevoeliger
Sensibilisering over wat morele dilemma’s zijn kan politieambtenaren mogelijks
helpen om ze in de praktijk te herkennen
SOORTEN MORELE DILEMMA’S
ALGEMENE DILEMMA’S
= kwamen bij meerdere respondenten aan bod, niet gelinkt aan de ambtenaar zijn/haar
specifieke functie
Wanneer familie/vrienden betrokken zijn
Gevoel dat je ook in je privéleven (24/24) een politieagent bent
Niet weten wanneer je job als politieambtenaar eindigt
Discrepantie tussen de wet en je buikgevoel
