Opdracht 1 (week 1), werkgroep Goederenrecht B2
Onderwerpen:
• Eigendom van roerende zaken
• Eigendom van onroerende zaken
• Eigendomsvoorbehoud (inleiding)
• Gemeenschap
• Mandeligheid
Literatuur Pitlo:
• nrs. 406-461 (hoofdstuk 9), Gemeenschap
• nrs. 462, 463, 464, 470 - 558 (hoofdstuk 10) Eigendom roerende zaken (nr. 497) / onroerende
zaken (nr. 535)
• nrs. 579-587 (par. 11.2) Mandeligheid
Arresten:
• HR 12 januari 1968, NJ 1968/274 m.nt HD (Teixeira de Mattos)
Oneigenlijke vermenging
• HR 5 oktober 1990, NJ 1992/226 m.nt. WMK (Breda/St Antonius)
Zaakvorming ‘doet vormen voor zichzelf’
• HR 15 november 1991, NJ 1993/316 m.nt. WMK (Dépex/Bergel)
Natrekking: Sprake van een bestanddeel naar verkeersopvatting? (3:4)
• HR 14 februari 1992, NJ 1993/623 m.nt. WMK (Hinck/Van den Werff & Visser (Love Love))
Zaaksvorming schip, geen sprake van een nieuwe zaak
• HR 24 maart 1995, NJ 1996/158 m.nt. WMK (Kuikenbroederij)
Zaaksvorming kuikens, geen sprake van vruchten
• HR 31 oktober 1997, NJ 1998/97 (Ontvanger/Rabobank (Portacabin))
Natrekking: Maatstaven of een object duurzaam met de grond is verenigd (5:20 lid 1 sub e)
• HR 6 december 2013, JOR 2013/65 m.nt. A. Steneker (Prorail/Stichting Rijswijk Wonen)
Natrekking: Bestemmingscriterium, tijdelijke functie (bestanddeel naar verkeersopvatting)
• HR 14 augustus 2015, ECLI:NL:2015:2192 (Glencore/Nationale Borg-Maatschappij)
Vermenging: Bij waardeverschil wordt dit niet snel aangenomen als ‘aanmerkelijk’
!1
, CASUS 1
Vermenging, zaaksvorming en eigendomsvoorbehoud
Charles krijgt van Gunvor de opdracht om 10 miljoen liter ruwe olie van Total afkomstig uit
Congo-Brazzaville samen te voegen in de opslagtank waarin zich reeds 20 miljoen ruwe olie
van Rosneft bevindt. De ruwe olie dient te worden gebruikt als stookolie voor
containerschepen. De ruwe olie van Total kost 20 miljoen euro, de ruwe olie van Rosneft 40
miljoen euro. Zowel de ruwe olie van Total als van Rosneft zijn ten tijde van het samenvoegen
nog in eigendom van respectievelijk Total en Rosneft, want de ruwe olie is door zowel Total als
Rosneft onder eigendomsvoorbehoud aan Gunvor geleverd (beide betalingen hebben nog niet
plaatsgevonden).
Vraag 1
Wie is eigenaar van de stookolie in de opslagtank?
Opslagtank bevat:
10 mil. liter ruwe olie van Total —> $20 miljoen
20 mil. liter ouwe olie van Rosnefit —> $40 miljoen
Er zijn twee vloeistoffen vermengd met elkaar, dus sprake van vermenging (5:15 jo. 5:14)
- De eigendom van een roerende zaak die een bestanddeel wordt van een andere roerende zaak
die als hoofdzaak is aan te merken, gaat over aan de eigenaar van deze hoofdzaak (lid 1)
- Is er sprake van een hoofdzaak? (lid 3)
- Zaak die de ander aanmerkelijk overtreft?
Glencore arrest R.O. 3.7.5
- Mede gelet op de mogelijke rechtsgevolgen - verlies van recht - dient niet spoedig te worden
aangenomen dat het waardeverschil van de zaken ‘aanmerkelijk’ is bij vermenging
- In casu: Wel sprake van een bestanddeel die de ander overtreft, maar niet aanmerkelijk
- Dus beide mede-eigenaar naar evenredigheid: Rosneft voor 2/3 eigenaar, Total voor 1/3
eigenaar
Conclusie: Rosneft voor 2/3 eigenaar, Total voor 1/3 eigenaar
Gunvor besluit om de onder eigendomsvoorbehoud geleverde ruwe olie (die gebruikt wordt als
stookolie) alvast om te zetten in benzine omdat het lucratiever is om de olie te verkopen als
brandstof voor auto’s dan voor containerschepen. Gunvor geeft de opdracht aan Shell om in de
olieraffinaderij te Pernis, Rotterdam, de ruwe olie om te zetten in benzine. Shell raffineert de
olie. Tijdens het productieproces wordt de olie gesplitst, gekraakt en weer gedeeltelijk
!2
Onderwerpen:
• Eigendom van roerende zaken
• Eigendom van onroerende zaken
• Eigendomsvoorbehoud (inleiding)
• Gemeenschap
• Mandeligheid
Literatuur Pitlo:
• nrs. 406-461 (hoofdstuk 9), Gemeenschap
• nrs. 462, 463, 464, 470 - 558 (hoofdstuk 10) Eigendom roerende zaken (nr. 497) / onroerende
zaken (nr. 535)
• nrs. 579-587 (par. 11.2) Mandeligheid
Arresten:
• HR 12 januari 1968, NJ 1968/274 m.nt HD (Teixeira de Mattos)
Oneigenlijke vermenging
• HR 5 oktober 1990, NJ 1992/226 m.nt. WMK (Breda/St Antonius)
Zaakvorming ‘doet vormen voor zichzelf’
• HR 15 november 1991, NJ 1993/316 m.nt. WMK (Dépex/Bergel)
Natrekking: Sprake van een bestanddeel naar verkeersopvatting? (3:4)
• HR 14 februari 1992, NJ 1993/623 m.nt. WMK (Hinck/Van den Werff & Visser (Love Love))
Zaaksvorming schip, geen sprake van een nieuwe zaak
• HR 24 maart 1995, NJ 1996/158 m.nt. WMK (Kuikenbroederij)
Zaaksvorming kuikens, geen sprake van vruchten
• HR 31 oktober 1997, NJ 1998/97 (Ontvanger/Rabobank (Portacabin))
Natrekking: Maatstaven of een object duurzaam met de grond is verenigd (5:20 lid 1 sub e)
• HR 6 december 2013, JOR 2013/65 m.nt. A. Steneker (Prorail/Stichting Rijswijk Wonen)
Natrekking: Bestemmingscriterium, tijdelijke functie (bestanddeel naar verkeersopvatting)
• HR 14 augustus 2015, ECLI:NL:2015:2192 (Glencore/Nationale Borg-Maatschappij)
Vermenging: Bij waardeverschil wordt dit niet snel aangenomen als ‘aanmerkelijk’
!1
, CASUS 1
Vermenging, zaaksvorming en eigendomsvoorbehoud
Charles krijgt van Gunvor de opdracht om 10 miljoen liter ruwe olie van Total afkomstig uit
Congo-Brazzaville samen te voegen in de opslagtank waarin zich reeds 20 miljoen ruwe olie
van Rosneft bevindt. De ruwe olie dient te worden gebruikt als stookolie voor
containerschepen. De ruwe olie van Total kost 20 miljoen euro, de ruwe olie van Rosneft 40
miljoen euro. Zowel de ruwe olie van Total als van Rosneft zijn ten tijde van het samenvoegen
nog in eigendom van respectievelijk Total en Rosneft, want de ruwe olie is door zowel Total als
Rosneft onder eigendomsvoorbehoud aan Gunvor geleverd (beide betalingen hebben nog niet
plaatsgevonden).
Vraag 1
Wie is eigenaar van de stookolie in de opslagtank?
Opslagtank bevat:
10 mil. liter ruwe olie van Total —> $20 miljoen
20 mil. liter ouwe olie van Rosnefit —> $40 miljoen
Er zijn twee vloeistoffen vermengd met elkaar, dus sprake van vermenging (5:15 jo. 5:14)
- De eigendom van een roerende zaak die een bestanddeel wordt van een andere roerende zaak
die als hoofdzaak is aan te merken, gaat over aan de eigenaar van deze hoofdzaak (lid 1)
- Is er sprake van een hoofdzaak? (lid 3)
- Zaak die de ander aanmerkelijk overtreft?
Glencore arrest R.O. 3.7.5
- Mede gelet op de mogelijke rechtsgevolgen - verlies van recht - dient niet spoedig te worden
aangenomen dat het waardeverschil van de zaken ‘aanmerkelijk’ is bij vermenging
- In casu: Wel sprake van een bestanddeel die de ander overtreft, maar niet aanmerkelijk
- Dus beide mede-eigenaar naar evenredigheid: Rosneft voor 2/3 eigenaar, Total voor 1/3
eigenaar
Conclusie: Rosneft voor 2/3 eigenaar, Total voor 1/3 eigenaar
Gunvor besluit om de onder eigendomsvoorbehoud geleverde ruwe olie (die gebruikt wordt als
stookolie) alvast om te zetten in benzine omdat het lucratiever is om de olie te verkopen als
brandstof voor auto’s dan voor containerschepen. Gunvor geeft de opdracht aan Shell om in de
olieraffinaderij te Pernis, Rotterdam, de ruwe olie om te zetten in benzine. Shell raffineert de
olie. Tijdens het productieproces wordt de olie gesplitst, gekraakt en weer gedeeltelijk
!2
