Mededingingsrecht week 3: Oligopolie/Oligopolische markten
Handhaving in het mededingingsrecht:
- Ex-post handhaving via art. 101 VWEU - kartelverbod
- Ex-post handhaving via art. 102 VWEU – misbruik van machtspositie
- Ex-ante handhaving via de Concentratiecontrole Verordening (CoVo)
Oligopolie en oligopolische interdependentie:
- De klassieke uitersten in het mededingingsrecht zijn de markt met volledige mededinging tegenover de
markt met een monopolist.
o Daartussen zit ook nog de oligopolische markt.
Dit is een markt waarin formeel afhankelijke ondernemingen zich gaan gedragen alsof ze in
een kartelafspraak zitten zónder dat daarvoor enige coördinatie vereist is. Marktdeelnemers
hebben in dat geval ‘enige’ marktmacht en zijn zich bewust van de effecten van hun acties
ten aanzien van elkaar.
Dergelijke markten hebben ‘oligopolische kenmerken’ en het spontane kartelgedrag
wordt in dat geval ‘oligpolische interdependentie’ genoemd.
o Bij de oligopolische interdependentie in het kader van het kartelverbod
(101 VWEU) is het collectieve belang bij de ‘treat’, namelijk de hogere prijs,
groter dan de som van het individuele belang, de ‘cheat’.
Het gevolg daardoor is dat er minder tot géén concurrentie op de
markt is. Het is een ‘gezellige’ markt. Namelijk, er is 1 marktleider en
de rest volgt de marktleider.
- De definitie van een oligopolische markt is niet eenduidig vast te stellen. Derhalve wordt gesproken over een
‘markt met oligopolische kenmerken’.
- Eigenschappen van een markt met oligopolische kenmerken zijn:
o Een beperkt aantal spelers op de markt
Tussen de 5 en 10 spelers
o Er is sprake van een homogeen product
o Er is sprake van een homogeen productieproces
o Transparantie
o Significante toetredingsbarrières
o Prijsleiderschap
o Informatie-uitwisseling
o Prijsbeleid
Oligopolische markt en het kartelverbod van art. 101 VWEU:
- Hoe kan men bij een dergelijke situatie zoals hierboven omschreven bewijzen dat er überhaupt sprake is van
een kartel zoals omschreven in art. 101 VWEU?
- Om als een kartel aangemerkt te kunnen worden, moet aan álle eisen van art. 101 lid 1 VWEU c.q. art. 6 Mw
zijn voldaan!
o Zoals uit week 2 reeds naar voren is gekomen heeft een kartel 3 verschijningsvormen:
1. Overeenkomst
2. OAFG
3. Besluit ondernemingsvereniging
o 1 & 3 zijn goed kenbaar en waarneembaar, daar zit overleg en overeenstemming vooronderstelt!
HvJEU: CBR en HvJEU: Anic
Wanneer men overleg heeft gehad over een beperking van de concurrentie, dan had
mem moeten weten dat het verboden was en dient men de sanctie te aanvaarden.
Handhaving in het mededingingsrecht:
- Ex-post handhaving via art. 101 VWEU - kartelverbod
- Ex-post handhaving via art. 102 VWEU – misbruik van machtspositie
- Ex-ante handhaving via de Concentratiecontrole Verordening (CoVo)
Oligopolie en oligopolische interdependentie:
- De klassieke uitersten in het mededingingsrecht zijn de markt met volledige mededinging tegenover de
markt met een monopolist.
o Daartussen zit ook nog de oligopolische markt.
Dit is een markt waarin formeel afhankelijke ondernemingen zich gaan gedragen alsof ze in
een kartelafspraak zitten zónder dat daarvoor enige coördinatie vereist is. Marktdeelnemers
hebben in dat geval ‘enige’ marktmacht en zijn zich bewust van de effecten van hun acties
ten aanzien van elkaar.
Dergelijke markten hebben ‘oligopolische kenmerken’ en het spontane kartelgedrag
wordt in dat geval ‘oligpolische interdependentie’ genoemd.
o Bij de oligopolische interdependentie in het kader van het kartelverbod
(101 VWEU) is het collectieve belang bij de ‘treat’, namelijk de hogere prijs,
groter dan de som van het individuele belang, de ‘cheat’.
Het gevolg daardoor is dat er minder tot géén concurrentie op de
markt is. Het is een ‘gezellige’ markt. Namelijk, er is 1 marktleider en
de rest volgt de marktleider.
- De definitie van een oligopolische markt is niet eenduidig vast te stellen. Derhalve wordt gesproken over een
‘markt met oligopolische kenmerken’.
- Eigenschappen van een markt met oligopolische kenmerken zijn:
o Een beperkt aantal spelers op de markt
Tussen de 5 en 10 spelers
o Er is sprake van een homogeen product
o Er is sprake van een homogeen productieproces
o Transparantie
o Significante toetredingsbarrières
o Prijsleiderschap
o Informatie-uitwisseling
o Prijsbeleid
Oligopolische markt en het kartelverbod van art. 101 VWEU:
- Hoe kan men bij een dergelijke situatie zoals hierboven omschreven bewijzen dat er überhaupt sprake is van
een kartel zoals omschreven in art. 101 VWEU?
- Om als een kartel aangemerkt te kunnen worden, moet aan álle eisen van art. 101 lid 1 VWEU c.q. art. 6 Mw
zijn voldaan!
o Zoals uit week 2 reeds naar voren is gekomen heeft een kartel 3 verschijningsvormen:
1. Overeenkomst
2. OAFG
3. Besluit ondernemingsvereniging
o 1 & 3 zijn goed kenbaar en waarneembaar, daar zit overleg en overeenstemming vooronderstelt!
HvJEU: CBR en HvJEU: Anic
Wanneer men overleg heeft gehad over een beperking van de concurrentie, dan had
mem moeten weten dat het verboden was en dient men de sanctie te aanvaarden.
