7/9/2015
Hoorcollege 3 Grondslagen van recht
Verwachtingen, regels en rechtsregels
Morele regels
-Religieuze regels: regels van een godsdienst
-Beroepsregels: regels geldend voor een beroep
-Verenigingsregels (mores): regels geldend voor een vereniging
-Regels van etiquette: hoe hoort het eigenlijk?
Rechtsregels
Al deze regels zijn sociale regels: regels die betrekking hebben op het sociale (hoe wij
mensen met elkaar kunnen samenwerken). Waar komen ze vandaan? Mensen leven lieve in
orde dan in chaos. Mensen zijn individueel en sociaal, ze leven in een wereld van
wederzijdse afhankelijkheid.
De eerste regel om wederzijdse orde te creëren is het uitspreken van jouw
verwachtingen(communicatie), daarna kun je jouw verwachtingen afstemmen met die van
een ander. Dan kun je afspraken maken en eventueel regels opstellen.
Normatieve verwachtingen: afspraken daarover kunnen we neerleggen in rechtsregels. Zo
kunnen we vasthouden aan onze verwachtingen in plaats van ze bij te stellen.
Altijd terugkomen in een rechtsregel is de gedragsnorm, deze wordt vervolgd door een
sanctienorm (een straf geven). Bevoegdheidsverlenende norm: de overheid heeft de
bevoegdheid om iemand te straffen. Ook kent een rechtsregel altijd een organisatorische
back-up; organisaties en instanties: wetgever, rechter, politie, OM, etc.
Rechtsregels= de consolidatie van afspraken over wederzijdse verwachtingen (en belangen)
in een bepaalde vorm (bijv. Een wet), gesteund door een organisatorische back-up met
aanspraak op het hoogste gezag in een samenleving.
Conclusie: Rechtsregels zijn een bijzondere vorm van sociale regels die ik opvat als de
consolidatie van afspraken over wederzijdse verwachtingen in een bepaalde vorm en met
een bepaalde organisatorische back-up waaruit blijkt dat deze regels aanspraak maken op
het hoogste gezag.
Het Nederlandse Recht
Recht is ook een sociaal fenomeen, naar tijd en plaats gebonden:
-het Nederlandse positieve recht
Functies die bijdragen aan vruchtbaar samenleven.
-Positiviteit -> vastgesteld en erkend door de hoogste rechtsautoriteiten: wetgever en
rechtsspraak
-Gelding -> verbindend (ons recht maakt een aanspraak op onze gehoorzaamheid)
-Effectiviteit -> doorgaans werken de regels
Hoorcollege 3 Grondslagen van recht
Verwachtingen, regels en rechtsregels
Morele regels
-Religieuze regels: regels van een godsdienst
-Beroepsregels: regels geldend voor een beroep
-Verenigingsregels (mores): regels geldend voor een vereniging
-Regels van etiquette: hoe hoort het eigenlijk?
Rechtsregels
Al deze regels zijn sociale regels: regels die betrekking hebben op het sociale (hoe wij
mensen met elkaar kunnen samenwerken). Waar komen ze vandaan? Mensen leven lieve in
orde dan in chaos. Mensen zijn individueel en sociaal, ze leven in een wereld van
wederzijdse afhankelijkheid.
De eerste regel om wederzijdse orde te creëren is het uitspreken van jouw
verwachtingen(communicatie), daarna kun je jouw verwachtingen afstemmen met die van
een ander. Dan kun je afspraken maken en eventueel regels opstellen.
Normatieve verwachtingen: afspraken daarover kunnen we neerleggen in rechtsregels. Zo
kunnen we vasthouden aan onze verwachtingen in plaats van ze bij te stellen.
Altijd terugkomen in een rechtsregel is de gedragsnorm, deze wordt vervolgd door een
sanctienorm (een straf geven). Bevoegdheidsverlenende norm: de overheid heeft de
bevoegdheid om iemand te straffen. Ook kent een rechtsregel altijd een organisatorische
back-up; organisaties en instanties: wetgever, rechter, politie, OM, etc.
Rechtsregels= de consolidatie van afspraken over wederzijdse verwachtingen (en belangen)
in een bepaalde vorm (bijv. Een wet), gesteund door een organisatorische back-up met
aanspraak op het hoogste gezag in een samenleving.
Conclusie: Rechtsregels zijn een bijzondere vorm van sociale regels die ik opvat als de
consolidatie van afspraken over wederzijdse verwachtingen in een bepaalde vorm en met
een bepaalde organisatorische back-up waaruit blijkt dat deze regels aanspraak maken op
het hoogste gezag.
Het Nederlandse Recht
Recht is ook een sociaal fenomeen, naar tijd en plaats gebonden:
-het Nederlandse positieve recht
Functies die bijdragen aan vruchtbaar samenleven.
-Positiviteit -> vastgesteld en erkend door de hoogste rechtsautoriteiten: wetgever en
rechtsspraak
-Gelding -> verbindend (ons recht maakt een aanspraak op onze gehoorzaamheid)
-Effectiviteit -> doorgaans werken de regels
