Contractenrecht 2016/2017
Week 1
1. Week 1 Totstandkoming van overeenkomsten (verdiepend)
1.1 Belangrijke data
Uiterlijk 29 augustus 2016 – 09.00 uur Werkboek Contractrecht 2016/2017 op Blackboard
29 augustus t/m 2 september 2016 Bestuderen literatuur, jurisprudentie Voorbereiden
weekopdrachten
5 september 2016 – 11.00 uur Hoorcollege
6 september 2016 t/m 9 september 2016 Werkgroepen (zie voor tijdstip en actuele locatie rooster.vu.nl)
1.2 Korte omschrijving van de inhoud
Zoals vermeld in de Cursushandleiding (zie par. 1) bouwt het vak Contractenrecht voort op het
eerstejaarsvak Inleiding Verbintenissenrecht. In dat vak zijn we onder andere ingegaan op de vraag hoe
overeenkomsten tot stand komen. In deze eerste week is het van belang dat u zich nog eens goed in het
leerstuk van de totstandkoming van overeenkomsten verdiept, omdat dat leerstuk de basis vormt voor de
beantwoording van de (nieuwe) vraag hoe contractpartijen gebonden raken aan algemene voorwaarden die
een van de partijen op de overeenkomst van toepassing zou willen verklaren. In het verlengde daarvan kan
ook de vraag worden gesteld wat rechtens is in het geval dat beide partijen van mening zijn dat hun eigen
algemene voorwaarden op de overeenkomst van toepassing zijn. De beantwoording van deze vragen komt
als eerste aan bod in deze
week.
Dat partijen gebonden zijn aan tussen hen overeengekomen algemene voorwaarden, betekent vervolgens nog
niet dat de gebruiker daarvan zich altijd jegens diens contractuele wederpartij op een beding in die
voorwaarden zal kunnen beroepen. Zoals we later in week 3 nog zullen zien, is het beding vernietigbaar
wanneer het onredelijk bezwarend is voor de wederpartij (dan gaat het dus over de inhoud van het beding).
Ook is het mogelijk – en dat is een kwestie waar we in deze week al op zullen ingaan – dat de gebruiker van
de algemene voorwaarden een op hem rustende informatieplicht met betrekking tot die algemene
voorwaarden niet is nagekomen met als gevolg dat het beding eveneens vernietigbaar is (dan gaat het dus
over de vraag of de wederpartij een redelijke mogelijkheid heeft gehad om van het beding kennis te nemen).
Een laatste leerstuk waar we in deze week aandacht aan zullen besteden is het leerstuk van afgebroken
onderhandelingen. De totstandkoming van een overeenkomst wordt in de praktijk dikwijls vooraf gegaan
door een (precontractuele) fase waarin partijen met elkaar over de beoogde overeenkomst onderhandelen.
Hoe ‘vrij’ zijn partijen eigenlijk om in die onderhandelingsfase te doen en laten wat ze willen? Kunnen ze in
die fase op elk gewenst moment bijvoorbeeld weer uit elkaar gaan? En gesteld dat de vrijheid om
onderhandelingen af te breken juridisch is begrensd, wat zijn dan de rechtsgevolgen wanneer die grenzen
worden overschreden?
1.3 Voorbereiding op het hoorcollege en de werkgroep: algemene instructie
• Lees eerst par. 3 (‘Opzet, planning en organisatie van het onderwijsleerproces’) van de
Cursushandleiding Contractenrecht 2016-2017 (zie Blackboard onder map Cursusinformatie). Lees
vooral par. 3.2 (‘Zelfstudie en opdrachten’).
,Contractenrecht 2016/2017
• Bestudeer vervolgens de literatuur en jurisprudentie die staat opgesomd in par. 1.4 en 1.5 hieronder. De
in par. 1.6 opgesomde zelfstudiehulpvragen kunnen hierbij behulpzaam zijn.
1.4 Voorbereiding op het hoorcollege en de werkgroep: te bestuderen literatuur
• Rechtshandeling & Overeenkomst
- hoofdstuk 1 (alleen aanbevolen);
- hoofdstuk 2, nrs. 52-54, 56-62, 64-67, 69-70, 72 en 74-80a (verplicht) en nrs. 55, 63, 73 en 80b-d
(alleen aanbevolen); (aanbod, precontractuele fase)
- hoofdstuk 6, nrs. 226-230, 232-234, 236-237, 239, 248-251 en 252-255 (verplicht) en nrs. 231, 234a,
251a en 255a (alleen aanbevolen). (AV, informatieplicht, vernietigingsgronden)
• Annotatie H.J. Snijders bij HR 6 april 2001, ECLI:NL:HR:2001:AB0901, NJ 2002/385
(VNP/Havrij) (alleen aanbevolen).
1.5 Voorbereiding op het hoorcollege en de werkgroep: te bestuderen jurisprudentie
• HR 1 oktober 1999, ECLI:NL:HR:1999:ZC2977, NJ 2000/207 (Geurtzen/Kampstaal).
(algemene voorwaarden onderdeel van de ovk?)
• HR 6 april 2001, ECLI:NL:HR:2001:AB0901, NJ 2002/385 (VNP/Havrij).
(6:235 lid 3)
• HR 12 augustus 2005, ECLI:NL:HR:2005:AT7337, NJ 2005/467 (CBB/JPO).
(afbreken onderhandelingen)
• HR 2 december 2011, ECLI:NL:HR:2011:BT6684, NJ 2011/574 (Linthorst/Echoput).(*)
(AV, battle of forms)
1.8 Verplichte opdrachten voor de werkgroep
Opdracht ‘Casus Gigant’
Gigant B.V. (hierna Gigant) te Delft is een van de grootste Nederlandse leveranciers van producten die
worden gebruikt in de horeca (food en non-food). Zij levert deze producten niet alleen aan horecabedrijven
in heel Nederland, maar ook aan tussenleveranciers van horecaproducten die op hun beurt deze producten
weer doorverkopen aan horecabedrijven en particulieren. Die particulieren kunnen ook rechtstreeks bij
Gigant terecht voor hun bestellingen. Er werken ongeveer 250 mensen bij Gigant.
Horeca Foodies B.V. (hierna Foodies) is een tussenleverancier van horecaproducten. Zij levert deze
producten hoofdzakelijk aan horecabedrijven en particulieren die zijn gevestigd in de noordelijke provincies
van ons land. Er werken ongeveer 60 mensen bij Foodies.
Gigant brengt op verzoek van Foodies een offerte uit voor de levering van 1200 parelhoenfilets. Aan de
onderkant van het briefpapier dat Gigant gebruikt om haar offerte uit te brengen, staat in voorbedrukte letters
vermeld: “Op al onze overeenkomsten zijn de Algemene Voorwaarden voor de Levering van
Horecaproducten van toepassing”. In deze algemene voorwaarden is in art. 7 bepaald dat de gebruiker van de
algemene voorwaarden alleen aansprakelijk is voor directe schade.
Nadat Foodies de offerte van Gigant heeft ontvangen, vinden er mondelinge onderhandelingen tussen
partijen plaats. Deze onderhandelingen worden een aantal keren onderbroken door aangepaste offertes van
de zijde van Gigant. In al die offertes verwijst Gigant aan de onderkant van het gebruikte briefpapier naar de
Algemene Voorwaarden voor de Levering van Horecaproducten. De laatste offerte van Gigant wordt
uitgebracht op 20 november 2015. Op 21 november 2015 hebben partijen mondeling overleg met elkaar
, Contractenrecht 2016/2017
over die laatste offerte. Dat overleg verloopt zo goed, dat Gigant denkt dat Foodies die offerte heeft aanvaard
en dat er wilsovereenstemming tussen partijen is bereikt. Zij stuurt daarom op 22 november
2015 een opdrachtbevestiging aan Foodies waarin onder andere staat vermeld: “Hierbij doen wij u een
opdrachtbevestiging toekomen voor de levering van 1200 parelhoenfilets een en ander volgens onze offerte
d.d. 20 november 2015 en ons gesprek van 21 november 2015”. In de opdrachtbevestiging wordt geen
melding gemaakt van de toepasselijkheid van enigerlei algemene voorwaarden op de overeenkomst. Op 23
november 2015 stuurt Foodies de opdrachtbevestiging ondertekend retour aan Gigant.
Vraag 1
De parelhoenfilets die Gigant vervolgens in de aanloop naar de kerstdagen van 2015 aan Foodies levert,
blijken te zijn besmet met de salmonellabacterie. Foodies ontvangt van haar klanten diverse claims tot
vergoeding van zowel directe als indirecte schade die is veroorzaakt door de besmetting. Foodies spreekt
Gigant aan tot vergoeding van deze schade. Geconfronteerd met die schadeclaim stelt Gigant zich op het
standpunt dat zij niet voor vergoeding van de indirecte schade aansprakelijk is op grond van art. 7 van de
Algemene Voorwaarden voor de Levering van Horecaproducten. Foodies stelt zich vervolgens op het
standpunt dat die algemene voorwaarden niet op de overeenkomst van toepassing zijn, aangezien in de door
partijen ondertekende opdrachtbevestiging niet van de toepasselijkheid van enigerlei algemene voorwaarden
wordt gerept.
Hoe beoordeelt u het standpunt van Foodies?
De AV hebben gelding als deze onderdeel zijn geweest van het aanbod en deze zijn aanvaard door de
wederpartij, zie art. 6:217 BW
Arrest Linthorst/echoput (3.6.4.)
- Gigant en Foodies zijn professionele partijen die uitvoerig met elkaar onderhandelingen hebben gevoerd
- In alle eerdere offertes verwijst Gigant wel naar de AV voor de Levering van Horecaproducten.
- Foodies heeft nooit in een eerder stadium geklaagd/gediscussieerd over de AV van Gigant
- Ook al is er bij de opdrachtbevestiging geen melding gemaakt over de toepasselijkheid van de AV op de
overeenkomst, de AV zijn toch van toepassing op de overeenkomst (omdat dit eerder wel meerdere malen
is vermeld)
- Foodies heeft namelijk het vertrouwen gewekt bij Gigant dat de AV werden geaccepteerd
Conclusie: Standpunt van Foodies is onjuist
Vraag 2
Stel dat – anders dan hierboven werd verondersteld – Foodies na ontvangst van de eerste offerte van Gigant
een brief aan Gigant zou hebben verstuurd met daarin de mededeling dat zij de offerte aanvaardt.
Op het door Foodies gebruikte briefpapier staat aan de onderzijde in voorbedrukte letters vermeld: ‘Op al
onze overeenkomsten zijn de Algemene Voorwaarden Horeca Foodies B.V. van toepassing’.
Welke algemene voorwaarden zijn (in beginsel) van toepassing op de tussen partijen gesloten overeenkomst?
Er is sprake van een ‘battle of forms’
- Gigant heeft in zijn offertes vermeld dat de AV voor de Levering van Horecaproducten van toepassing
zijn.
- Foodies daarentegen vermeldt dat de AV Horeca Foodies BV van toepassing zijn.
Oplossing —> art. 6:225 lid 3 BW
- In beginsel zijn de AV van Gigant van toepassing, omdat Gigant als eerst naar zijn AV heeft verwezen.
Deze AV heeft Foodies niet uitdrukkelijk van de hand gewezen, dus gelden de AV van Gigant.
Week 1
1. Week 1 Totstandkoming van overeenkomsten (verdiepend)
1.1 Belangrijke data
Uiterlijk 29 augustus 2016 – 09.00 uur Werkboek Contractrecht 2016/2017 op Blackboard
29 augustus t/m 2 september 2016 Bestuderen literatuur, jurisprudentie Voorbereiden
weekopdrachten
5 september 2016 – 11.00 uur Hoorcollege
6 september 2016 t/m 9 september 2016 Werkgroepen (zie voor tijdstip en actuele locatie rooster.vu.nl)
1.2 Korte omschrijving van de inhoud
Zoals vermeld in de Cursushandleiding (zie par. 1) bouwt het vak Contractenrecht voort op het
eerstejaarsvak Inleiding Verbintenissenrecht. In dat vak zijn we onder andere ingegaan op de vraag hoe
overeenkomsten tot stand komen. In deze eerste week is het van belang dat u zich nog eens goed in het
leerstuk van de totstandkoming van overeenkomsten verdiept, omdat dat leerstuk de basis vormt voor de
beantwoording van de (nieuwe) vraag hoe contractpartijen gebonden raken aan algemene voorwaarden die
een van de partijen op de overeenkomst van toepassing zou willen verklaren. In het verlengde daarvan kan
ook de vraag worden gesteld wat rechtens is in het geval dat beide partijen van mening zijn dat hun eigen
algemene voorwaarden op de overeenkomst van toepassing zijn. De beantwoording van deze vragen komt
als eerste aan bod in deze
week.
Dat partijen gebonden zijn aan tussen hen overeengekomen algemene voorwaarden, betekent vervolgens nog
niet dat de gebruiker daarvan zich altijd jegens diens contractuele wederpartij op een beding in die
voorwaarden zal kunnen beroepen. Zoals we later in week 3 nog zullen zien, is het beding vernietigbaar
wanneer het onredelijk bezwarend is voor de wederpartij (dan gaat het dus over de inhoud van het beding).
Ook is het mogelijk – en dat is een kwestie waar we in deze week al op zullen ingaan – dat de gebruiker van
de algemene voorwaarden een op hem rustende informatieplicht met betrekking tot die algemene
voorwaarden niet is nagekomen met als gevolg dat het beding eveneens vernietigbaar is (dan gaat het dus
over de vraag of de wederpartij een redelijke mogelijkheid heeft gehad om van het beding kennis te nemen).
Een laatste leerstuk waar we in deze week aandacht aan zullen besteden is het leerstuk van afgebroken
onderhandelingen. De totstandkoming van een overeenkomst wordt in de praktijk dikwijls vooraf gegaan
door een (precontractuele) fase waarin partijen met elkaar over de beoogde overeenkomst onderhandelen.
Hoe ‘vrij’ zijn partijen eigenlijk om in die onderhandelingsfase te doen en laten wat ze willen? Kunnen ze in
die fase op elk gewenst moment bijvoorbeeld weer uit elkaar gaan? En gesteld dat de vrijheid om
onderhandelingen af te breken juridisch is begrensd, wat zijn dan de rechtsgevolgen wanneer die grenzen
worden overschreden?
1.3 Voorbereiding op het hoorcollege en de werkgroep: algemene instructie
• Lees eerst par. 3 (‘Opzet, planning en organisatie van het onderwijsleerproces’) van de
Cursushandleiding Contractenrecht 2016-2017 (zie Blackboard onder map Cursusinformatie). Lees
vooral par. 3.2 (‘Zelfstudie en opdrachten’).
,Contractenrecht 2016/2017
• Bestudeer vervolgens de literatuur en jurisprudentie die staat opgesomd in par. 1.4 en 1.5 hieronder. De
in par. 1.6 opgesomde zelfstudiehulpvragen kunnen hierbij behulpzaam zijn.
1.4 Voorbereiding op het hoorcollege en de werkgroep: te bestuderen literatuur
• Rechtshandeling & Overeenkomst
- hoofdstuk 1 (alleen aanbevolen);
- hoofdstuk 2, nrs. 52-54, 56-62, 64-67, 69-70, 72 en 74-80a (verplicht) en nrs. 55, 63, 73 en 80b-d
(alleen aanbevolen); (aanbod, precontractuele fase)
- hoofdstuk 6, nrs. 226-230, 232-234, 236-237, 239, 248-251 en 252-255 (verplicht) en nrs. 231, 234a,
251a en 255a (alleen aanbevolen). (AV, informatieplicht, vernietigingsgronden)
• Annotatie H.J. Snijders bij HR 6 april 2001, ECLI:NL:HR:2001:AB0901, NJ 2002/385
(VNP/Havrij) (alleen aanbevolen).
1.5 Voorbereiding op het hoorcollege en de werkgroep: te bestuderen jurisprudentie
• HR 1 oktober 1999, ECLI:NL:HR:1999:ZC2977, NJ 2000/207 (Geurtzen/Kampstaal).
(algemene voorwaarden onderdeel van de ovk?)
• HR 6 april 2001, ECLI:NL:HR:2001:AB0901, NJ 2002/385 (VNP/Havrij).
(6:235 lid 3)
• HR 12 augustus 2005, ECLI:NL:HR:2005:AT7337, NJ 2005/467 (CBB/JPO).
(afbreken onderhandelingen)
• HR 2 december 2011, ECLI:NL:HR:2011:BT6684, NJ 2011/574 (Linthorst/Echoput).(*)
(AV, battle of forms)
1.8 Verplichte opdrachten voor de werkgroep
Opdracht ‘Casus Gigant’
Gigant B.V. (hierna Gigant) te Delft is een van de grootste Nederlandse leveranciers van producten die
worden gebruikt in de horeca (food en non-food). Zij levert deze producten niet alleen aan horecabedrijven
in heel Nederland, maar ook aan tussenleveranciers van horecaproducten die op hun beurt deze producten
weer doorverkopen aan horecabedrijven en particulieren. Die particulieren kunnen ook rechtstreeks bij
Gigant terecht voor hun bestellingen. Er werken ongeveer 250 mensen bij Gigant.
Horeca Foodies B.V. (hierna Foodies) is een tussenleverancier van horecaproducten. Zij levert deze
producten hoofdzakelijk aan horecabedrijven en particulieren die zijn gevestigd in de noordelijke provincies
van ons land. Er werken ongeveer 60 mensen bij Foodies.
Gigant brengt op verzoek van Foodies een offerte uit voor de levering van 1200 parelhoenfilets. Aan de
onderkant van het briefpapier dat Gigant gebruikt om haar offerte uit te brengen, staat in voorbedrukte letters
vermeld: “Op al onze overeenkomsten zijn de Algemene Voorwaarden voor de Levering van
Horecaproducten van toepassing”. In deze algemene voorwaarden is in art. 7 bepaald dat de gebruiker van de
algemene voorwaarden alleen aansprakelijk is voor directe schade.
Nadat Foodies de offerte van Gigant heeft ontvangen, vinden er mondelinge onderhandelingen tussen
partijen plaats. Deze onderhandelingen worden een aantal keren onderbroken door aangepaste offertes van
de zijde van Gigant. In al die offertes verwijst Gigant aan de onderkant van het gebruikte briefpapier naar de
Algemene Voorwaarden voor de Levering van Horecaproducten. De laatste offerte van Gigant wordt
uitgebracht op 20 november 2015. Op 21 november 2015 hebben partijen mondeling overleg met elkaar
, Contractenrecht 2016/2017
over die laatste offerte. Dat overleg verloopt zo goed, dat Gigant denkt dat Foodies die offerte heeft aanvaard
en dat er wilsovereenstemming tussen partijen is bereikt. Zij stuurt daarom op 22 november
2015 een opdrachtbevestiging aan Foodies waarin onder andere staat vermeld: “Hierbij doen wij u een
opdrachtbevestiging toekomen voor de levering van 1200 parelhoenfilets een en ander volgens onze offerte
d.d. 20 november 2015 en ons gesprek van 21 november 2015”. In de opdrachtbevestiging wordt geen
melding gemaakt van de toepasselijkheid van enigerlei algemene voorwaarden op de overeenkomst. Op 23
november 2015 stuurt Foodies de opdrachtbevestiging ondertekend retour aan Gigant.
Vraag 1
De parelhoenfilets die Gigant vervolgens in de aanloop naar de kerstdagen van 2015 aan Foodies levert,
blijken te zijn besmet met de salmonellabacterie. Foodies ontvangt van haar klanten diverse claims tot
vergoeding van zowel directe als indirecte schade die is veroorzaakt door de besmetting. Foodies spreekt
Gigant aan tot vergoeding van deze schade. Geconfronteerd met die schadeclaim stelt Gigant zich op het
standpunt dat zij niet voor vergoeding van de indirecte schade aansprakelijk is op grond van art. 7 van de
Algemene Voorwaarden voor de Levering van Horecaproducten. Foodies stelt zich vervolgens op het
standpunt dat die algemene voorwaarden niet op de overeenkomst van toepassing zijn, aangezien in de door
partijen ondertekende opdrachtbevestiging niet van de toepasselijkheid van enigerlei algemene voorwaarden
wordt gerept.
Hoe beoordeelt u het standpunt van Foodies?
De AV hebben gelding als deze onderdeel zijn geweest van het aanbod en deze zijn aanvaard door de
wederpartij, zie art. 6:217 BW
Arrest Linthorst/echoput (3.6.4.)
- Gigant en Foodies zijn professionele partijen die uitvoerig met elkaar onderhandelingen hebben gevoerd
- In alle eerdere offertes verwijst Gigant wel naar de AV voor de Levering van Horecaproducten.
- Foodies heeft nooit in een eerder stadium geklaagd/gediscussieerd over de AV van Gigant
- Ook al is er bij de opdrachtbevestiging geen melding gemaakt over de toepasselijkheid van de AV op de
overeenkomst, de AV zijn toch van toepassing op de overeenkomst (omdat dit eerder wel meerdere malen
is vermeld)
- Foodies heeft namelijk het vertrouwen gewekt bij Gigant dat de AV werden geaccepteerd
Conclusie: Standpunt van Foodies is onjuist
Vraag 2
Stel dat – anders dan hierboven werd verondersteld – Foodies na ontvangst van de eerste offerte van Gigant
een brief aan Gigant zou hebben verstuurd met daarin de mededeling dat zij de offerte aanvaardt.
Op het door Foodies gebruikte briefpapier staat aan de onderzijde in voorbedrukte letters vermeld: ‘Op al
onze overeenkomsten zijn de Algemene Voorwaarden Horeca Foodies B.V. van toepassing’.
Welke algemene voorwaarden zijn (in beginsel) van toepassing op de tussen partijen gesloten overeenkomst?
Er is sprake van een ‘battle of forms’
- Gigant heeft in zijn offertes vermeld dat de AV voor de Levering van Horecaproducten van toepassing
zijn.
- Foodies daarentegen vermeldt dat de AV Horeca Foodies BV van toepassing zijn.
Oplossing —> art. 6:225 lid 3 BW
- In beginsel zijn de AV van Gigant van toepassing, omdat Gigant als eerst naar zijn AV heeft verwezen.
Deze AV heeft Foodies niet uitdrukkelijk van de hand gewezen, dus gelden de AV van Gigant.
