Ondernemingsrecht
Hoofdstuk 16: inleiding van het ondernemingsrecht
Als een organisatie een rechtspersoon is dan zijn de eigenaren van de organisatie niet aansprakelijk
voor de schulden van de organisatie. Een rechtspersoon kan ook eigenaar zijn van het gebouw of
andere zaken waarin de rechtspersoon actief is.
Rechtspersonen:
- vereniging
- coöperatie
- onderlinge waarborgmaatschappij
- naamloze vennootschap
- besloten vennootschap
- stichting
Geen rechtspersonen:
- Eenmanszaak
- Maatschap
- Vennootschap onder firma
- Commanditaire vennootschap
Rechtspersoon: bedrijven, organisaties of ondernemingen, en zij zijn handelingsbekwaam en zij
hebben rechten en plichten.
Verschillende soorten rechtspersonen:
- Privaatrechtelijke rechtspersonen: Hierbij spelen private personen (particulieren) de hoofdrol.
- Publiekrechtelijke rechtspersonen: De overheid speelt hierbij de hoofdrol.
- Kerkgenootschappen: Elke organisatie van gelovigen
Interne werking: hoe het bedrijf zelf werkt
Externe werking: hoe het bedrijf op de markt werkt
Een handelsnaam is de naam waaronder een onderneming wordt gedreven. Het recht op een
handelsnaam ontstaat door de naam als eerste voor een onderneming te gebruiken. De
handelsnaam mag niet al voorkomen als domeinnaam = naam van een website of merk.
Andere ondernemingen mogen jouw handelsnaam ook niet meer gebruiken. Er is een wettelijk
verbod op het gebruik van een gelijke of bijna gelijke handelsnaam. Wel mag je dezelfde
handelsnaam als er geen kans op verwarring is bij het publiek, maar het kan ook in dezelfde sector
als er sprake is van regiospreiding.
Je kunt een handelsnaam niet verkopen zonder de verkoop van de onderneming zelf. Je kunt wel de
onderneming verkopen zonder de handelsnaam, dan moet de nieuwe eigenaar een nieuwe naam
verzinnen.
Je kunt wel vaak toestemming vragen tegen een bepaalde vergoeding om de handelsnaam van een
andere onderneming te gebruiken voor je eigen onderneming. Dit komt vaak voor bij
franchiseovereenkomsten. Dit is de overeenkomst die waarbij de franchisegever aan een
franchisenemer tegen vergoeding het recht verleent en de verplichting oplegt om een
franchiseformule op de door de franchisegever aangewezen wijze te exploiteren voor de productie of
verkoop van goederen dan wel het verrichten van diensten.
Een handelsnaam kan ook een merk zijn. Handelsnaam is dus de naam van een organisatie, en bij
een merk gaat het om de naam van waren (productie) of diensten. Door middel van een merk kan
,een organisatie haar producten en/of diensten onderscheiden van producten en/of diensten van
concurrenten. Een slogan kan ook een merk zijn.
De Kamers van Koophandel houden een openbaar register waarin ondernemingen staan
ingeschreven, zoals verenigingen, eenmanszaken en bv’s. Een onderneming is verplicht zich in te
schrijven in het Handelsregister. De KvK geeft dan bepaalde gegevens van de onderneming door aan
de Belastingdienst. Het Handelsregister en de Kamer van Koophandel is hetzelfde. Doel =
bescherming van de persoon of onderneming.
Een onderneming moet een administratie bijhouden. Dit geldt voor alle soorten ondernemingen dus
zowel voor rechtspersonen als voor geen rechtspersonen. De administratie moet ook bewaard
blijven voor 7 jaar.
Voor rechtspersonen geldt: Een jaarrekening moet opgesteld worden. Dit bestaat uit een balans,
winst en verliesrekening, een toelichting en geeft inzicht in de omvang van het vermogen, de winst
en het gevoerde beleid van de organisatie.
Het is strafbaar als je privaatrechtelijke wetgeving over de jaarrekening niet naleeft. = bijvoorbeeld
geld witwassen
Jaarverslag of directieverslag is een tekstuele aanvulling op de cijfermatige jaarrekening. Het bevat
veelal informatie over de producten van de onderneming en ontwikkeling op de markt van die
producten, de financieel economische ontwikkeling en de gerealiseerde investeringen. De
jaarrekening wordt jaarlijks gecontroleerd door een accountant. Na onderzoek brengt hij verslag uit
aan de raad van commissarissen en het bestuur. De jaarstukken moeten binnen een bepaalde
termijn openbaar worden gemaakt -> opgestuurd worden naar de KvK. = uiterlijk dertien maanden
na afloop van het boekjaar. Iedere belanghebbende, bijvoorbeeld een aandeelhouder, die van
mening is dat de jaarrekening en het jaarverslag niet voldoen aan de wettelijke regels, kan hierover
een bezwaar maken bij de rechter. De Ondernemingskamer behandelt deze bezwaren. Tegen de
uitspraak van de Ondernemingskamer is beroep in cassatie mogelijk bij de Hoge Raad in Den Haag.
Om de werknemer toch een zekere invloed te geven op strategie en het beleid van de onderneming
bestaat de wet op de ondernemingsraden.
Op basis van de WOR is een ondernemer verplicht tot het instellen van een ondernemingsraad als
ten minste vijftig personen op basis van een arbeidsovereenkomst of een publiekrechtelijke
aanstelling in de onderneming werken. De ondernemingsraad komt op voor de gezamenlijke
belangen van alle stakeholders. De WOR is van toepassing op alle ondernemingen.
Verschillende bevoegdheden van de ondernemingsraad:
1. Het adviesrecht: de ondernemer is advies plichtig. = de ondernemer heeft de plicht om op
tijd een advies aan te vragen. De ondernemer moet advies aanvragen voor bepaalde zaken
en een positief advies ontvangen om besluit te nemen. Als de ondernemer geen advies
aanvraagt of afwijkt van het advies, dan moet hij de uitvoering van het besluit een maand
uitstellen. Voor de beschikking = uitspraak van de OK, kan in cassatie worden gegaan bij de
Hoge Raad.
2. Het instemmingsrecht: de ondernemer is instemming plichtig. = de ondernemer moet
instemming aanvragen en krijgen. Als de OR weigert instemming te verlenen, dan kan de
ondernemer aan de kantonrechter vragen vervangende toestemming te verlenen.
Wet op de economische delicten: is een wet waarmee de overheid de opsporing en vervolging regelt
van handelingen van ondernemingen die schadelijk zijn voor het economische verkeer.
De rechtspersoon en de daarbij betrokken natuurlijke personen, worden door het ministerie van
Veiligheid en Justitie gecontroleerd op fraude en financieel misbruik.
De gedachte achter deze wet is om economisch behaald voordeel dat is ontstaan door het
overtreden van de wet, ongedaan te maken.
, Hoofdstuk 17: Eenmanszaak
Enkele aspecten die van invloed zijn kunnen zijn op de keuze voor een definitieve rechtsvorm zijn:
- aansprakelijkheid van de eigenaar
- leiding en eigendom
- continuïteit van de onderneming
- fiscale aspecten (belasting)
- financieringsbehoefte en -mogelijkheden
- gevaar van overname van de onderneming
- huwelijkse status van de eigenaar
Rechtspersoon? -> dan is de eigenaar van de onderneming niet zelf aansprakelijk voor de schulden.
Niet een rechtspersoon? -> dan is de eigenaar van de onderneming wel zelf aansprakelijk voor de
schulden.
Eenmanszaak: één natuurlijk persoon is eigenaar van de onderneming ongeacht het aantal
werknemers dat bij de eenmanszaak in dienst is. En dan is deze natuurlijke persoon wel zelf
aansprakelijk voor de schulden van de onderneming.
Bij een NV/BV is kan ook één natuurlijke persoon eigenaar zijn van een onderneming, maar hierbij is
de natuurlijke persoon niet aansprakelijk met zijn privévermogen voor de schulden van
onderneming.
Oprichting van een eenmanszaak is heel eenvoudig omdat er geen officiële oprichtingshandeling voor
nodig is. Wel moet de eenmanszaak ingeschreven worden bij de KVK.
Nadat de onderneming is ingeschreven worden de gegevens van de eenmanszaak door de KVK aan
de Belastingdienst doorgegeven.
De eigenaar is met zijn gehele vermogen (privé en bedrijfsvermogen aansprakelijk).
Als je trouwt in gemeenschap van goederen komen de schulden en het vermogen van de ander en
van jou samen bij een.
Sinds 2018 is dat anders en heet het trouwen in beperkte gemeenschap van goederen, dan zijn de
schulden en persoonlijke bezittingen die je voor het trouwen had van jou alleen. Door registratie of
huwelijksvoorwaarden kan je ervoor zorgen dat er na het trouwen geen gezamenlijk vermogen
ontstaat zodat de vermogens gescheiden blijven (als je dat wilt kun je dat opstellen).
Als de eigenaar van de eenmanszaak privé failliet gaat, dan gaat ook de eenmanszaak failliet, en dat
geldt ook andersom.
Het hangt van de erfgenamen af of de onderneming wel of niet wordt voortzet. Als dat niet gebeurt
wordt de onderneming verkocht of beëindigd en betekent dat einde ook het einde van de
arbeidsovereenkomsten met het personeel.
Door het sluiten van een koopovereenkomst wordt de kopen niet direct de nieuwe eigenaar van de
onderneming. De eigenaar van de eenmanszaak is eigenaar van verschillende soorten goederen.
Deze eigendommen moeten dan ieder op de formele manier van eigendomsoverdracht aan de koper
worden geleverd. Pas dan is de koper de nieuwe eigenaar van de eenmanszaak.
Over de winst van een eenmanszaak moet inkomstenbelasting betaald worden. -> daar is die dan ook
persoonlijk aansprakelijk voor.
Bij failliet gaan, is de onderneming werkloos. Maar ontvangt geen werkloosheidsuitkering omdat
Hoofdstuk 16: inleiding van het ondernemingsrecht
Als een organisatie een rechtspersoon is dan zijn de eigenaren van de organisatie niet aansprakelijk
voor de schulden van de organisatie. Een rechtspersoon kan ook eigenaar zijn van het gebouw of
andere zaken waarin de rechtspersoon actief is.
Rechtspersonen:
- vereniging
- coöperatie
- onderlinge waarborgmaatschappij
- naamloze vennootschap
- besloten vennootschap
- stichting
Geen rechtspersonen:
- Eenmanszaak
- Maatschap
- Vennootschap onder firma
- Commanditaire vennootschap
Rechtspersoon: bedrijven, organisaties of ondernemingen, en zij zijn handelingsbekwaam en zij
hebben rechten en plichten.
Verschillende soorten rechtspersonen:
- Privaatrechtelijke rechtspersonen: Hierbij spelen private personen (particulieren) de hoofdrol.
- Publiekrechtelijke rechtspersonen: De overheid speelt hierbij de hoofdrol.
- Kerkgenootschappen: Elke organisatie van gelovigen
Interne werking: hoe het bedrijf zelf werkt
Externe werking: hoe het bedrijf op de markt werkt
Een handelsnaam is de naam waaronder een onderneming wordt gedreven. Het recht op een
handelsnaam ontstaat door de naam als eerste voor een onderneming te gebruiken. De
handelsnaam mag niet al voorkomen als domeinnaam = naam van een website of merk.
Andere ondernemingen mogen jouw handelsnaam ook niet meer gebruiken. Er is een wettelijk
verbod op het gebruik van een gelijke of bijna gelijke handelsnaam. Wel mag je dezelfde
handelsnaam als er geen kans op verwarring is bij het publiek, maar het kan ook in dezelfde sector
als er sprake is van regiospreiding.
Je kunt een handelsnaam niet verkopen zonder de verkoop van de onderneming zelf. Je kunt wel de
onderneming verkopen zonder de handelsnaam, dan moet de nieuwe eigenaar een nieuwe naam
verzinnen.
Je kunt wel vaak toestemming vragen tegen een bepaalde vergoeding om de handelsnaam van een
andere onderneming te gebruiken voor je eigen onderneming. Dit komt vaak voor bij
franchiseovereenkomsten. Dit is de overeenkomst die waarbij de franchisegever aan een
franchisenemer tegen vergoeding het recht verleent en de verplichting oplegt om een
franchiseformule op de door de franchisegever aangewezen wijze te exploiteren voor de productie of
verkoop van goederen dan wel het verrichten van diensten.
Een handelsnaam kan ook een merk zijn. Handelsnaam is dus de naam van een organisatie, en bij
een merk gaat het om de naam van waren (productie) of diensten. Door middel van een merk kan
,een organisatie haar producten en/of diensten onderscheiden van producten en/of diensten van
concurrenten. Een slogan kan ook een merk zijn.
De Kamers van Koophandel houden een openbaar register waarin ondernemingen staan
ingeschreven, zoals verenigingen, eenmanszaken en bv’s. Een onderneming is verplicht zich in te
schrijven in het Handelsregister. De KvK geeft dan bepaalde gegevens van de onderneming door aan
de Belastingdienst. Het Handelsregister en de Kamer van Koophandel is hetzelfde. Doel =
bescherming van de persoon of onderneming.
Een onderneming moet een administratie bijhouden. Dit geldt voor alle soorten ondernemingen dus
zowel voor rechtspersonen als voor geen rechtspersonen. De administratie moet ook bewaard
blijven voor 7 jaar.
Voor rechtspersonen geldt: Een jaarrekening moet opgesteld worden. Dit bestaat uit een balans,
winst en verliesrekening, een toelichting en geeft inzicht in de omvang van het vermogen, de winst
en het gevoerde beleid van de organisatie.
Het is strafbaar als je privaatrechtelijke wetgeving over de jaarrekening niet naleeft. = bijvoorbeeld
geld witwassen
Jaarverslag of directieverslag is een tekstuele aanvulling op de cijfermatige jaarrekening. Het bevat
veelal informatie over de producten van de onderneming en ontwikkeling op de markt van die
producten, de financieel economische ontwikkeling en de gerealiseerde investeringen. De
jaarrekening wordt jaarlijks gecontroleerd door een accountant. Na onderzoek brengt hij verslag uit
aan de raad van commissarissen en het bestuur. De jaarstukken moeten binnen een bepaalde
termijn openbaar worden gemaakt -> opgestuurd worden naar de KvK. = uiterlijk dertien maanden
na afloop van het boekjaar. Iedere belanghebbende, bijvoorbeeld een aandeelhouder, die van
mening is dat de jaarrekening en het jaarverslag niet voldoen aan de wettelijke regels, kan hierover
een bezwaar maken bij de rechter. De Ondernemingskamer behandelt deze bezwaren. Tegen de
uitspraak van de Ondernemingskamer is beroep in cassatie mogelijk bij de Hoge Raad in Den Haag.
Om de werknemer toch een zekere invloed te geven op strategie en het beleid van de onderneming
bestaat de wet op de ondernemingsraden.
Op basis van de WOR is een ondernemer verplicht tot het instellen van een ondernemingsraad als
ten minste vijftig personen op basis van een arbeidsovereenkomst of een publiekrechtelijke
aanstelling in de onderneming werken. De ondernemingsraad komt op voor de gezamenlijke
belangen van alle stakeholders. De WOR is van toepassing op alle ondernemingen.
Verschillende bevoegdheden van de ondernemingsraad:
1. Het adviesrecht: de ondernemer is advies plichtig. = de ondernemer heeft de plicht om op
tijd een advies aan te vragen. De ondernemer moet advies aanvragen voor bepaalde zaken
en een positief advies ontvangen om besluit te nemen. Als de ondernemer geen advies
aanvraagt of afwijkt van het advies, dan moet hij de uitvoering van het besluit een maand
uitstellen. Voor de beschikking = uitspraak van de OK, kan in cassatie worden gegaan bij de
Hoge Raad.
2. Het instemmingsrecht: de ondernemer is instemming plichtig. = de ondernemer moet
instemming aanvragen en krijgen. Als de OR weigert instemming te verlenen, dan kan de
ondernemer aan de kantonrechter vragen vervangende toestemming te verlenen.
Wet op de economische delicten: is een wet waarmee de overheid de opsporing en vervolging regelt
van handelingen van ondernemingen die schadelijk zijn voor het economische verkeer.
De rechtspersoon en de daarbij betrokken natuurlijke personen, worden door het ministerie van
Veiligheid en Justitie gecontroleerd op fraude en financieel misbruik.
De gedachte achter deze wet is om economisch behaald voordeel dat is ontstaan door het
overtreden van de wet, ongedaan te maken.
, Hoofdstuk 17: Eenmanszaak
Enkele aspecten die van invloed zijn kunnen zijn op de keuze voor een definitieve rechtsvorm zijn:
- aansprakelijkheid van de eigenaar
- leiding en eigendom
- continuïteit van de onderneming
- fiscale aspecten (belasting)
- financieringsbehoefte en -mogelijkheden
- gevaar van overname van de onderneming
- huwelijkse status van de eigenaar
Rechtspersoon? -> dan is de eigenaar van de onderneming niet zelf aansprakelijk voor de schulden.
Niet een rechtspersoon? -> dan is de eigenaar van de onderneming wel zelf aansprakelijk voor de
schulden.
Eenmanszaak: één natuurlijk persoon is eigenaar van de onderneming ongeacht het aantal
werknemers dat bij de eenmanszaak in dienst is. En dan is deze natuurlijke persoon wel zelf
aansprakelijk voor de schulden van de onderneming.
Bij een NV/BV is kan ook één natuurlijke persoon eigenaar zijn van een onderneming, maar hierbij is
de natuurlijke persoon niet aansprakelijk met zijn privévermogen voor de schulden van
onderneming.
Oprichting van een eenmanszaak is heel eenvoudig omdat er geen officiële oprichtingshandeling voor
nodig is. Wel moet de eenmanszaak ingeschreven worden bij de KVK.
Nadat de onderneming is ingeschreven worden de gegevens van de eenmanszaak door de KVK aan
de Belastingdienst doorgegeven.
De eigenaar is met zijn gehele vermogen (privé en bedrijfsvermogen aansprakelijk).
Als je trouwt in gemeenschap van goederen komen de schulden en het vermogen van de ander en
van jou samen bij een.
Sinds 2018 is dat anders en heet het trouwen in beperkte gemeenschap van goederen, dan zijn de
schulden en persoonlijke bezittingen die je voor het trouwen had van jou alleen. Door registratie of
huwelijksvoorwaarden kan je ervoor zorgen dat er na het trouwen geen gezamenlijk vermogen
ontstaat zodat de vermogens gescheiden blijven (als je dat wilt kun je dat opstellen).
Als de eigenaar van de eenmanszaak privé failliet gaat, dan gaat ook de eenmanszaak failliet, en dat
geldt ook andersom.
Het hangt van de erfgenamen af of de onderneming wel of niet wordt voortzet. Als dat niet gebeurt
wordt de onderneming verkocht of beëindigd en betekent dat einde ook het einde van de
arbeidsovereenkomsten met het personeel.
Door het sluiten van een koopovereenkomst wordt de kopen niet direct de nieuwe eigenaar van de
onderneming. De eigenaar van de eenmanszaak is eigenaar van verschillende soorten goederen.
Deze eigendommen moeten dan ieder op de formele manier van eigendomsoverdracht aan de koper
worden geleverd. Pas dan is de koper de nieuwe eigenaar van de eenmanszaak.
Over de winst van een eenmanszaak moet inkomstenbelasting betaald worden. -> daar is die dan ook
persoonlijk aansprakelijk voor.
Bij failliet gaan, is de onderneming werkloos. Maar ontvangt geen werkloosheidsuitkering omdat
