Samenvatting hoofdstuk 1.
Par 2: kantelt het economisch wereldbeeld?
De industriegoederen productie neemt af in de westerse landen, in de BRICS-landen nemen de
aandelen juist toe. Dit komt door westerse multinationals.
Ze doen dit om 2 redenen:
1. Ze verplaatsen hun mno’s naar lagelonenlanden,
Gevolg: De werkgelegenheid in de VS daalt.
China werd de grootste producent van goederen.
2. De opkomende landen zorgen voor een afzetmarkt, mno’s willen daar graag verkopen.
De wereldhandel verschuift van de centrumlanden naar de semi en de periferie. Er worden daar
namelijk goederen gemaakt voor westerse landen. Dit zorgt voor handel.
De wereldhandel neemt toe door:
- Opdeling van productieketen: weg die product aflegt van grondstof tot eindproduct.
- Transport is sneller en goedkoper geworden. (Door gebruik van containers)
- Handelsgrenzen verdwijnen, WTO (Wereldhandelsorganisatie) zorgde ervoor dat
handelsgrenzen versoepelde. Dat deden ze omdat ze daardoor veel geld konden verdienen.
Gevolg: landen worden steeds meer met elkaar verweven (globalisering).
Europa en VS maakte eerste beslissingen over handel, China en andere opkomende landen gaan nu
ook meebeslissen. Centrumlanden zijn nog steeds wel machtiger omdat ze een grote voorsprong
hebben op goederen.
Het economisch wereldbeeld verschuift (global shift). We zijn op weg naar een multipolaire
wereldeconomie: economie waarbij op meerdere plaatsen belangrijke kerngebieden liggen.
Par 3: ontwikkeling van de handelsstromen.
Er zijn 2 belangrijke periodes:
- 1500-1800: de fase van het handelskolonialisme. Vanuit koloniën worden grondstoffen zoals
katoen, specerijen en zilver naar Europa vervoerd. Er worden ook plantages aangelegd. (Bijv.
in Amerika waar slaven uit Afrika werken.
- 1800-1950: de fase van het industrieel kolonialisme. Door opkomst van industrie wordt het
voor Europese landen belangrijk om:
Verzekerd te zijn van aanvoer van grondstoffen
Afzetmarkt te hebben voor industrieproducten
Vroegere handelsgebieden worden nu onderdeel van het moederland. (Terreinen, bestuur,
onderwijs, handel en ontwikkeling). Door industrialisatie neemt wereldhandel toe, maar de
handelsstromen verlopen steeds meer binnen het koloniale rijk.
, Na WOII komen er nog 2 belangrijke veranderingen:
- Koloniën worden onafhankelijk (dekolonisatie)
- Wereld wordt opnieuw ingedeeld, er ontstaan 3 blokken:
Westerse blok (VS)
Communistische blok (Sovjet-Unie)
Ontwikkelingslanden
1e en 2e blok staan lijnrecht tegen over elkaar maar durven elkaar niet aan te vallen door dreiging van
een atoomoorlog. (Koude oorlog)
Elk blok probeert zijn invloed te vergroten, vooral 3 e blok. Dit leidt tot oorlogen.
Nadat de Sovjet-Unie instort komt er weer een nieuwe wereldorde:
Vrijemarkteconomie: belangrijkste economische systeem. Kenmerk is dat de prijs van goederen tot
stand komt door de vraag en aanbod.
Voordelen van vrijhandel:
- Land kan zich specialiseren in de productie die ze het beste kunnen produceren.
- Bedrijven hebben toegang tot buitenlandse afzetmarkten. Zo kunnen ze veel groter worden.
Nadeel:
- Bedrijven krijgen buitenlandse concurrentie (zo kunnen ze failliet gaan).
Veel landen proberen hun markt af te schermen (protectionisme). Bijv. Japan, ze voeren hele hoge
importheffingen in op hun rijst zodat het niet te goedkoop verkocht wordt. (Nadeel: die mensen eten
veel te dure rijst).
Par 2: kantelt het economisch wereldbeeld?
De industriegoederen productie neemt af in de westerse landen, in de BRICS-landen nemen de
aandelen juist toe. Dit komt door westerse multinationals.
Ze doen dit om 2 redenen:
1. Ze verplaatsen hun mno’s naar lagelonenlanden,
Gevolg: De werkgelegenheid in de VS daalt.
China werd de grootste producent van goederen.
2. De opkomende landen zorgen voor een afzetmarkt, mno’s willen daar graag verkopen.
De wereldhandel verschuift van de centrumlanden naar de semi en de periferie. Er worden daar
namelijk goederen gemaakt voor westerse landen. Dit zorgt voor handel.
De wereldhandel neemt toe door:
- Opdeling van productieketen: weg die product aflegt van grondstof tot eindproduct.
- Transport is sneller en goedkoper geworden. (Door gebruik van containers)
- Handelsgrenzen verdwijnen, WTO (Wereldhandelsorganisatie) zorgde ervoor dat
handelsgrenzen versoepelde. Dat deden ze omdat ze daardoor veel geld konden verdienen.
Gevolg: landen worden steeds meer met elkaar verweven (globalisering).
Europa en VS maakte eerste beslissingen over handel, China en andere opkomende landen gaan nu
ook meebeslissen. Centrumlanden zijn nog steeds wel machtiger omdat ze een grote voorsprong
hebben op goederen.
Het economisch wereldbeeld verschuift (global shift). We zijn op weg naar een multipolaire
wereldeconomie: economie waarbij op meerdere plaatsen belangrijke kerngebieden liggen.
Par 3: ontwikkeling van de handelsstromen.
Er zijn 2 belangrijke periodes:
- 1500-1800: de fase van het handelskolonialisme. Vanuit koloniën worden grondstoffen zoals
katoen, specerijen en zilver naar Europa vervoerd. Er worden ook plantages aangelegd. (Bijv.
in Amerika waar slaven uit Afrika werken.
- 1800-1950: de fase van het industrieel kolonialisme. Door opkomst van industrie wordt het
voor Europese landen belangrijk om:
Verzekerd te zijn van aanvoer van grondstoffen
Afzetmarkt te hebben voor industrieproducten
Vroegere handelsgebieden worden nu onderdeel van het moederland. (Terreinen, bestuur,
onderwijs, handel en ontwikkeling). Door industrialisatie neemt wereldhandel toe, maar de
handelsstromen verlopen steeds meer binnen het koloniale rijk.
, Na WOII komen er nog 2 belangrijke veranderingen:
- Koloniën worden onafhankelijk (dekolonisatie)
- Wereld wordt opnieuw ingedeeld, er ontstaan 3 blokken:
Westerse blok (VS)
Communistische blok (Sovjet-Unie)
Ontwikkelingslanden
1e en 2e blok staan lijnrecht tegen over elkaar maar durven elkaar niet aan te vallen door dreiging van
een atoomoorlog. (Koude oorlog)
Elk blok probeert zijn invloed te vergroten, vooral 3 e blok. Dit leidt tot oorlogen.
Nadat de Sovjet-Unie instort komt er weer een nieuwe wereldorde:
Vrijemarkteconomie: belangrijkste economische systeem. Kenmerk is dat de prijs van goederen tot
stand komt door de vraag en aanbod.
Voordelen van vrijhandel:
- Land kan zich specialiseren in de productie die ze het beste kunnen produceren.
- Bedrijven hebben toegang tot buitenlandse afzetmarkten. Zo kunnen ze veel groter worden.
Nadeel:
- Bedrijven krijgen buitenlandse concurrentie (zo kunnen ze failliet gaan).
Veel landen proberen hun markt af te schermen (protectionisme). Bijv. Japan, ze voeren hele hoge
importheffingen in op hun rijst zodat het niet te goedkoop verkocht wordt. (Nadeel: die mensen eten
veel te dure rijst).
