Samenvatting Aansprakelijkheidsrecht

Week 1 introductie
Iedereen draagt zijn eigen schade, tenzij er een grond is om deze schade af te wentelen. Als
er beroep op iemand anders moet worden gedaan, moet er worden voldaan aan art. 6:162
BW.

Vereisten voor aansprakelijkheid op grond van art. 6:162 BW
1. Onrechtmatige daad
2. Toerekenbaar zijn aan dader
3. En er moet schade zijn
4. Causaal verband
5. Relativiteitsbeginsel

1. Onrechtmatigheid
Er moet sprake zijn van een onrechtmatige daad. Als onrechtmatige daad worden op grond
van art. 6:162 lid 2 BW aangemerkt;
1. Inbreuk op een recht
Eigendomsrecht, auteursrecht, octrooirecht en lichamelijke integriteit
Er zijn rechtvaardigingsgronden:
 Noodweer
o Zelfverdediging
 Noodtoestand (overmacht)
o Raam inslaan om kind te redden uit brandend huis.
 Ambtelijk bevel
o Politie geeft opdracht tot openbreken slot.
 Toestemming
2. Strijd met wettelijke plicht
Door rood rijden, mishandeling, stelen, illegaal vuil storten
3. Onzorgvuldig/ gevaarlijk gedrag
Schenden van een ongeschreven gedragsnorm.

Meestal zijn er meerdere gronden van toepassing
2. Toerekenbaarheid art. 6:162 lid 3 BW.
Het is toerekenbaar als hij schuld heeft, in strijd met de wet handelt of als het in het
maatschappelijk verkeer wordt beaamd.
3. Schade
Materiele schade -> Vermogensschade, duidelijke economische waarde.
Immateriële schade -> Niet direct in geld uit te drukken, smartengeld (verdriet)
4. Causaal verband
Onrechtmatige daad is de oorzaak van de schade. Condicio sine qua non: voorwaarde zonder
welke (het gevolg) niet (zou intreden).
5. Relativiteit
Er moet een relatie bestaan tussen de geschonden norm en de schade, dit staat in art. 6:163
BW). De norm is bedoeld om degene die er een beroep op doet te beschermen.

,Als er aan alle criteria is voldaan, kan je de schade vorderen. Dit is geregeld in art. 6:103 BW.
Schade kan gevorderd worden in;
 Schadevergoeding (cash)
 Rectificatie art. 6:167 BW
 Verbodsactie art. 3:296 BW

Als er niet wordt nagekomen wat er betaalt moet worden, dan heet dit een wanprestatie.
Dit is geregeld in art. 6:74 BW.

Er kan ook een cumulatie van vorderingen worden gevorderd, dan kun je bijvoorbeeld 2
vorderingen vorderen.

Baby Kelly arrest
1. Wat is er precies gebeurd?
Een moeder heeft na een miskraam en een hierop volgende curettage een gezonde dochter
gekregen. Toen de vrouw opnieuw zwanger raakte, vertelde zij aan de verloskundige dat in
de familie van haar echtgenoot een chromosale afwijking voorkwam. Zij wilde een prenataal
onderzoek, omdat zij geen gehandicapt kind wilde. De verloskundige heeft besloten dat een
onderzoek niet nodig was. De moeder is uiteindelijk bevallen van een dochter, Kelly, die
fysiek en geestelijk ernstig gehandicapt blijkt, als gevolg van een chromosomale afwijking. De
moeder zou tot abortus zijn overgegaan indien uit het onderzoek tijdens de zwangerschap
gevolgd zou hebben dat de vrucht waarvan zij zwanger was, deze chromosomale afwijking
had.
2. Wie wil wat en waarom?
De vader en de moeder willen allebei een schadevergoeding. De ouders van baby Kelly
hebben het ziekenhuis en de verloskundige aansprakelijk gesteld en hebben
schadevergoeding voor zichzelf en voor hun dochter Kelly gevorderd. Het ziekenhuis en de
verloskundige betwisten deze vordering.
3. Wie hebben er volgens de HR recht op een schadevergoeding?
De vader, moeder en baby Kelly
4. Hoe kijken de VS en Frankrijk naar wronglife zaken
VS: een paar staten vergoeden de kosten voor opvoeding, betalen wel materiele en
immateriële kosten.
Frankrijk: worden dergelijke claims verboden, hebben een wet dat overheid kosten betaald.
5. Vat samen wat de HR in r.o. 4.15 zegt m.b.t. de menselijke waardigheid en
schadevergoeding.
De materiele en immateriële schadevergoeding door tekortkoming van het ziekenhuis en de
verpleegkundige.

, Week 2 en 3 Aansprakelijkheid voor eigen onrechtmatig handelen art. 6:162 BW
Onrechtmatigheid
Doen en nalaten
Onder een onrechtmatige daad valt niet alleen een actieve handeling (doen) maar ook het
passief blijven (nalaten).
Een zuiver nalaten wordt in de rechtsspraak niet snel als onrechtmatig aangemerkt. Van een
verplichting tot ingrijpen bij een gevaarlijke situatie is alleen sprake wanneer de ernst van
het gevaar dat de situatie met zich brengt, tot het bewustzijn van de waarnemer van de
gevaarlijke situatie is doorgedrongen. Arrest Heddema/ de Coninck.

Wanneer de waarnemer een bijzondere verplichting tot zorg en oplettendheid heeft, die
voortvloeit uit een speciale relatie met het slachtoffer of met de gevaarsituatie, worden
minder zware eisen gesteld voor het aannemen van aansprakelijkheid wegens nalaten.
Het kinder- en jeugdpsychiatrisch ziekenhuis ’t Ruige Veld is aansprakelijk voor de schade die
het gevolg is van een brand gesticht door een uit de inrichting weggelopen minderjarige
cliënt. ’t Ruige Veld had de nodige maatregelen moeten treffen ter voorkoming van het
toebrengen van schade aan derden of aan de client zelf. Voor aansprakelijkheid is niet nodig
dat het ziekenhuis bekend was of rekening moest houden met een specifiek gevaar voor
brandstichting.

Natuurlijke personen en rechtspersonen
Naast natuurlijke personen kunnen rechtspersonen onrechtmatig handelen en daarvan op
grond van art. 6:162 BW aansprakelijk zijn. Dit handelen kan bestaan uit;
 Bevoegd handelen
Rechtspersonen kunnen onrechtmatig handelen door middel van hun bevoegde organen,
bijvoorbeeld de directeur van de rechtspersoon.
 Onbevoegd handelen
De rechtspersoon kan eveneens aansprakelijk zijn als een natuurlijk persoon formeel niet
bevoegd is tot vertegenwoordiging.

De aard van de functie van bestuurder van een rechtspersoon brengt in beginsel mee dat de
wetenschap van de bestuurder in het maatschappelijk verkeer heeft te gelden als
wetenschap van de rechtspersoon. Dit kan echter onder bijzondere omstandigheden anders
zijn, zoals het geval dat een bestuurder met het oog op eigen financieel voordeel bewust
informatie achterhoudt voor andere bestuurders/commissarissen.
De natuurlijke persoon is in beginsel naast de rechtspersoon aansprakelijk op grond van art.
6:162 BW. Wanneer de gemaakte fout in het maatschappelijk verkeer heeft te gelden als een
fout van de rechtspersoon, wordt gesproken van vereenzelviging.