Hoofdstuk 1: De samenleving en het individu
hoofdconcept:
Vorming → het proces van het verwerven van een bepaalde identiteit
kernconcepten:
→ Identiteit: Het beeld dat iemand van zichzelf heeft, beeld dat iemand uitdraagt en andere
voorhoudt en beeld van groepen waar hij/zij wel of niet bij hoort
aspecten identiteit:
- Persoonlijke identiteit: zelfbeeld dat mensen krijgen aangeleerd door ouders en
vrienden. "Wie ben ik"
- Sociale identiteit: mensen voelen zich verbonden met groepen. "Bij wie hoor ik" ook
wel groepsidentificatie.
- Collectieve identiteit:
→ Interne collectieve identiteit: gezamenlijk zelfbeeld en wij gevoel van meerdere mensen
samen. "Wie zijn wij"
→ Externe collectieve identiteit: het beeld dat de samenleving heeft van een groep.
"Wie zijn zij"
Beelden en verwachtingen van iemands identiteit kunnen tot spanningen leiden, dit kan
leiden tot:
Loyaliteitsconflict →onderdeel zijn van een groep, maar het niet met alles eens zijn.
(Hooligans)
spanningen waarbij collectieve identiteit belangrijker is dan de persoonlijke identiteit →
(immigranten moeten bijvoorbeeld een deel van hun persoonlijke identiteit achterlaten)
Iedereen handelt ook volgens zijn of haar eigen referentiekader → dit is de sociale bril van
waaruit iemand denkt en handelt. Afhankelijk van ervaringen, opvoeding, onderwijs
→ Socialisatie: Proces van overdracht en verwerving van cultuur van de groepen en de
samenleving waar mensen toe behoren. Dit proces bestaat uit opvoeding, opleiding en
vormen van omgang met andere.
1. Proces van overdracht: het gedrag aanleren door socialisatoren
2. Proces van verwerving: het eigen maken van de cultuur van een groep of
samenleving (internalisatie)
,Primaire socialisatie → socialisatie binnen kleinere groepen en gemeenschappen.
Groepen waarin leden een persoonlijke en emotionele band hebben met elkaar. (meestal
informeel) (gezin, vrienden)
Secundaire socialisatie → vindt plaats in een formele of georganiseerde omgeving zoals
school, werk of verenigingen. Leden hebben persoonlijke band (meestal niet emotioneel)
Tertiaire socialisatie →vindt plaats door anonieme socialisatoren; actoren met wie mensen
NIET rechtstreeks een band hebben. Het gebeurt dan ook vaak onopgemerkt (impliciet) bijv
social media, lezen, kunst. (leden hebben niet rechtstreeks een band)
Een bijzondere vormen van socialisatie zijn enculturatie en acculturatie:
→Acculturatie: Het aanleren van een cultuur waarin iemand niet in is geboren, die nieuw is
voor mensen (immigranten)
en enculturatie is een simpele vorm van socialisatie waarbij je de cultuur aanleert waarin je
wordt geboren/opgegroeid.
functies socialisatie:
- voortzetten cultuur
- verandering cultuur
- identificatie van het individu
- identiteitsontwikkeling
- gedragsregulatie
→Cultuur: geheel van voorstellingen, waarden, opvattingen, uitdrukkingsvormen, normen
en instituties die mensen als lid van een groep of samenleving hebben verworven.
Cultuur is nurture of nature
Nature → is aangeboren (erfelijk), dus het gedrag wordt verklaard door biologische/erfelijke
factoren. Het individu wordt "gestuurd" door de genen.
Nurture → is aangeleerd (opvoeding), dus gedrag wordt verklaard door het sociaal milieu.
Het individu wordt "gemaakt" door socialisatie (opvoeding).
Elementen cultuur:
- Voorstellingen: beelden, ideeën, verhalen over gebeurtenissen
- Waarden: idealen zoals gelijkheid, vrijheid
- Opvattingen: ideeën over iets
- Uitdrukkingsvormen: taal, symbool, mode
- Normen: regels die horen bij waarden
- Instituties: geheel van gedragsregels, die het gedrag reguleren
Materiële aspecten van cultuur zijn tastbaar en concreet. Zoals gebouwen, producten,
kunst.
Immateriële aspecten van cultuur zijn zaken die je niet meteen ziet bijvoorbeeld waarden
en taal.
,Verschillende soorten culturen in een land of samenleving:
- dominante cultuur: belangrijkste cultuur in een land of samenleving
- Subcultuur: binnen een bepaalde groep bepaalde waarden en normen afwijken van
de dominante cultuur (niet in strijd met de dominante cultuur).
- Tegencultuur: deze groep verzet zich tegen de dominante cultuur
Cultuurelementen worden door middel van socialisatie overgedragen. De verschillende
soorten kapitalen spelen een rol tijdens socialisatie.
Vorming in een veranderende samenleving
→ Individualisering: Proces waarbij individuen hun zelfstandigheid op verschillende
gebieden kunnen vergroten.
positief:
- toename individuele vrijheid, vrijheid om je eigen weg te gaan
- toename participatie hoger onderwijs
- meer emancipatie (vrouwen)
- mogelijkheid tot sociale mobiliteit
negatief:
- afbreken maatschappelijke integratie
- toenemend egoïsme
- losraken van bindingen met andere mensen (minder solidariteit)
- toename eenzaamheid
, → Globalisering: proces van uitbreiding van contacten en afhankelijkheden over
landsgrenzen heen.
De hele wereld is met elkaar verbonden.
Gevolgen:
- Makkelijker om met andere individuen over de hele wereld een groep te vormen.
- Makkelijker om met andere culturen in aanraking te komen.
- Mensen kunnen dit als bedreigend ervaren voor hun eigen cultuur, nationale identiteit
en dominante cultuur.
Kanttekeningen (waar loop je tegenaan) bij het meetbaar maken van individualisering
de negatieve kanten van iets zijn kanttekeningen
hoofdconcept:
Vorming → het proces van het verwerven van een bepaalde identiteit
kernconcepten:
→ Identiteit: Het beeld dat iemand van zichzelf heeft, beeld dat iemand uitdraagt en andere
voorhoudt en beeld van groepen waar hij/zij wel of niet bij hoort
aspecten identiteit:
- Persoonlijke identiteit: zelfbeeld dat mensen krijgen aangeleerd door ouders en
vrienden. "Wie ben ik"
- Sociale identiteit: mensen voelen zich verbonden met groepen. "Bij wie hoor ik" ook
wel groepsidentificatie.
- Collectieve identiteit:
→ Interne collectieve identiteit: gezamenlijk zelfbeeld en wij gevoel van meerdere mensen
samen. "Wie zijn wij"
→ Externe collectieve identiteit: het beeld dat de samenleving heeft van een groep.
"Wie zijn zij"
Beelden en verwachtingen van iemands identiteit kunnen tot spanningen leiden, dit kan
leiden tot:
Loyaliteitsconflict →onderdeel zijn van een groep, maar het niet met alles eens zijn.
(Hooligans)
spanningen waarbij collectieve identiteit belangrijker is dan de persoonlijke identiteit →
(immigranten moeten bijvoorbeeld een deel van hun persoonlijke identiteit achterlaten)
Iedereen handelt ook volgens zijn of haar eigen referentiekader → dit is de sociale bril van
waaruit iemand denkt en handelt. Afhankelijk van ervaringen, opvoeding, onderwijs
→ Socialisatie: Proces van overdracht en verwerving van cultuur van de groepen en de
samenleving waar mensen toe behoren. Dit proces bestaat uit opvoeding, opleiding en
vormen van omgang met andere.
1. Proces van overdracht: het gedrag aanleren door socialisatoren
2. Proces van verwerving: het eigen maken van de cultuur van een groep of
samenleving (internalisatie)
,Primaire socialisatie → socialisatie binnen kleinere groepen en gemeenschappen.
Groepen waarin leden een persoonlijke en emotionele band hebben met elkaar. (meestal
informeel) (gezin, vrienden)
Secundaire socialisatie → vindt plaats in een formele of georganiseerde omgeving zoals
school, werk of verenigingen. Leden hebben persoonlijke band (meestal niet emotioneel)
Tertiaire socialisatie →vindt plaats door anonieme socialisatoren; actoren met wie mensen
NIET rechtstreeks een band hebben. Het gebeurt dan ook vaak onopgemerkt (impliciet) bijv
social media, lezen, kunst. (leden hebben niet rechtstreeks een band)
Een bijzondere vormen van socialisatie zijn enculturatie en acculturatie:
→Acculturatie: Het aanleren van een cultuur waarin iemand niet in is geboren, die nieuw is
voor mensen (immigranten)
en enculturatie is een simpele vorm van socialisatie waarbij je de cultuur aanleert waarin je
wordt geboren/opgegroeid.
functies socialisatie:
- voortzetten cultuur
- verandering cultuur
- identificatie van het individu
- identiteitsontwikkeling
- gedragsregulatie
→Cultuur: geheel van voorstellingen, waarden, opvattingen, uitdrukkingsvormen, normen
en instituties die mensen als lid van een groep of samenleving hebben verworven.
Cultuur is nurture of nature
Nature → is aangeboren (erfelijk), dus het gedrag wordt verklaard door biologische/erfelijke
factoren. Het individu wordt "gestuurd" door de genen.
Nurture → is aangeleerd (opvoeding), dus gedrag wordt verklaard door het sociaal milieu.
Het individu wordt "gemaakt" door socialisatie (opvoeding).
Elementen cultuur:
- Voorstellingen: beelden, ideeën, verhalen over gebeurtenissen
- Waarden: idealen zoals gelijkheid, vrijheid
- Opvattingen: ideeën over iets
- Uitdrukkingsvormen: taal, symbool, mode
- Normen: regels die horen bij waarden
- Instituties: geheel van gedragsregels, die het gedrag reguleren
Materiële aspecten van cultuur zijn tastbaar en concreet. Zoals gebouwen, producten,
kunst.
Immateriële aspecten van cultuur zijn zaken die je niet meteen ziet bijvoorbeeld waarden
en taal.
,Verschillende soorten culturen in een land of samenleving:
- dominante cultuur: belangrijkste cultuur in een land of samenleving
- Subcultuur: binnen een bepaalde groep bepaalde waarden en normen afwijken van
de dominante cultuur (niet in strijd met de dominante cultuur).
- Tegencultuur: deze groep verzet zich tegen de dominante cultuur
Cultuurelementen worden door middel van socialisatie overgedragen. De verschillende
soorten kapitalen spelen een rol tijdens socialisatie.
Vorming in een veranderende samenleving
→ Individualisering: Proces waarbij individuen hun zelfstandigheid op verschillende
gebieden kunnen vergroten.
positief:
- toename individuele vrijheid, vrijheid om je eigen weg te gaan
- toename participatie hoger onderwijs
- meer emancipatie (vrouwen)
- mogelijkheid tot sociale mobiliteit
negatief:
- afbreken maatschappelijke integratie
- toenemend egoïsme
- losraken van bindingen met andere mensen (minder solidariteit)
- toename eenzaamheid
, → Globalisering: proces van uitbreiding van contacten en afhankelijkheden over
landsgrenzen heen.
De hele wereld is met elkaar verbonden.
Gevolgen:
- Makkelijker om met andere individuen over de hele wereld een groep te vormen.
- Makkelijker om met andere culturen in aanraking te komen.
- Mensen kunnen dit als bedreigend ervaren voor hun eigen cultuur, nationale identiteit
en dominante cultuur.
Kanttekeningen (waar loop je tegenaan) bij het meetbaar maken van individualisering
de negatieve kanten van iets zijn kanttekeningen
