MTO-D: Constructie en analyse van vragenlijsten
Hoorcollege 1
Vaak zijn we geïnteresseerd in menselijke eigenschappen zoals:
- Houdingen
- Interesses
- Waarden (values)
- Meningen
- Persoonlijkheid
- Coping-stijlen
- Emoties
- Leefstijlen
- Vitaliteit
- Voorkeuren
- …
Maar…
- Deze eigenschappen zijn vaak niet direct waarneembaar!
- We hebben (meet)instrumenten nodig om (verschillen in) deze eigenschappen zichtbaar te
maken
- Veel gebruikte methode: vragenlijsten
- Maar dan moet de vragenlijst wel aan een aantal kwaliteitscriteria voldoen, zodat je meting
betrouwbaar en valide is!!!
In deze cursus leer je hoe je:
1. Niet-direct observeerbare eigenschappen kunt vertalen naar concrete vragen:
operationaliseren.
2. (concept)vragen kunt groeperen tot betekenisvolle eenheden (schalen):
dimensionaliteitsonderzoek
3. De (technische) kwaliteit van de schaalscores kunt onderzoeken: betrouwbaarheidsanalyse
en validiteitsonderzoek.
Vragenlijsten worden gebruikt door…
• De regering:
- Om de gezondheid van de bevolking of de economische groei te meten
- Om belangrijke beslissingen te nemen betreffende haar beleid
• Organisaties:
- Om het loonverschil tussen mannen en vrouwen te meten (SCP, ‘’emancipatiemotor 2018’’)
- Werkveiligheid te meten (TNO)
• Bedrijven:
- Om geschikte kandidaten te selecteren voor een baan
- Om de ‘’usability’’ van een product te bepalen (bijv. Philips)
- De tevredenheid van hun klanten of werknemers te meten (bol.com)
- Voor marketingdoeleinden
, • Sociale wetenschappers:
- Voorspellen kiesgedrag en politieke voorkeuren, meten kwaliteit van leven, meten van
persoonlijkheid en/ of gedrag
Definitie van een vragenlijst
- Wat is de definitie van een vragenlijst?
Merriam Webster:
‘’ a written set of questions that are given to people in order to collect facts or opinions about
something’’
- Het gaat om ‘’typisch gedrag’’ (typical performance); vaak vragen die zonder specifieke
context te beantwoorden zijn. Dus over het algemeen niet hoe gedrag en opinies kunnen
veranderen door een andere context, maar meer gedrag of mening van iemand in het
algemeen.
- Tegenover ‘’typical performance’’ staat ‘’maximum performance’’, waarbij je onderzoekt wat
iemand kent/ kan (bijvoorbeeld intelligenties tests, tentamens, work sample-test).
Wat is een item precies?
- Definitie vragenlijst/ test item= stelling/ vraag + antwoordalternatieven
Verschil tussen tests en vragenlijsten
Test (toets)
- Meet kennis, kunde, vaardigheid (prestaties)
- Vaak vragen met antwoorden die (gedeeltelijk) ‘’juist’’ of ‘’onjuist’’ zijn
- Doel: vaststellen van iemands maximale vaardigheid
Vragenlijst (questionnaire, inventory):
- Meet typisch gedrag (houdingen, meningen, overtuigingen)
- Er zijn geen goed-fout antwoorden (hooguit meer of minder sociaal wenselijke antwoorden..)
,Wat doet een vragenlijst (of een test) precies?
Vragenlijst => Schalen
- We gebruiken vragenlijsten om eigenschappen te isoleren en daarvan te zeggen in welke
mate iemand die heeft (bijv. tevredenheid met werk, kwaliteit van leven, …)
- Een samenhangende (vaste) set van items die een bepaalde eigenschap meet noemen we
een ‘’schaal’’. Een vragenlijst kan meerdere schalen omvatten.
Bijvoorbeeld: vragenlijst om werknemers-tevredenheid te meten:
o Schaal 1: Tevredenheid met de sfeer op het werk; (item 1-10 v.d. vragenlijst)
o Schaal 2: Tevredenheid met de inhoudelijke taken (item 11-20 v.d. vragenlijst)
, Wat hebben we eraan?
Uiteindelijk zijn wij in sociaal wetenschappelijk onderzoek geïnteresseerd in relaties tussen
fenomenen en de mogelijke verklaringen daarvoor (theorieën).
- Bijvoorbeeld: ‘’Ignorance is bliss’’.
Oftewel:
‘’Intelligente mensen zijn vaker depressief’’
Ignorance is bliss
Zijn intelligentere mensen vaker depressief?
- Hoe meten we intelligentie, hoe depressie? Beide zijn niet direct observeerbaar; het is geen
kwestie van gewoon een meetlint naast iemands brein houden…
- Constructen (eigenschappen) die wij niet direct kunnen observeren moeten wij
operationaliseren en meetbaar maken
Voorbeeld vragenlijstonderzoek
Hypothese
Intelligente mensen zijn (gemiddeld genomen) vaker
depressief (‘Ignorance is bliss’)
Dit kunnen wij toetsen door te kijken naar het verband
tussen intelligentie en depressie, e.g. predictie -:
‘’Hoe hoger iemands IQ is, des te meer depressie
symptomen (gemiddeld genomen) iemand heeft’’
➔ Meten van intelligentie & depressie:
➔ Test/ vragenlijst
Niet zo moeilijk! Toch?
- Dus wat we nodig hebben is:
1) Een steekproef
2) Een manier om intelligentie en depressie te meten
Meten in de sociale wetenschappen
- Het meten van fysieke eigenschappen zoals bijvoorbeeld de lengte van iemand is makkelijk:
Als ik en iemand van jullie mijn lengte meet, dan zullen wij ongeveer (op enkele mms na) tot
hetzelfde resultaat komen; oftewel er is weinig meetfout
- Waarom? Wij kunnen de eigenschap direct observeren en vertalen naar een meetwaarde.
- De sociale wetenschappen zijn echter vooral geïnteresseerd in eigenschappen die niet direct
observeerbaar zijn
Bijv. de intelligentie van een potentiële werknemer (HR), de kwaliteit van leven in verschillende
landen (sociologie), of de werkcultuur in verschillende organisaties (OW)
- In de technische (exacte) wetenschappen kunnen we vaak iets direct testen (bijv. kwaliteit
van een meetinstrument dat de hoeveelheid water in een bak meet waarbij wij weten wat de
echte hoeveelheid is).
Hoorcollege 1
Vaak zijn we geïnteresseerd in menselijke eigenschappen zoals:
- Houdingen
- Interesses
- Waarden (values)
- Meningen
- Persoonlijkheid
- Coping-stijlen
- Emoties
- Leefstijlen
- Vitaliteit
- Voorkeuren
- …
Maar…
- Deze eigenschappen zijn vaak niet direct waarneembaar!
- We hebben (meet)instrumenten nodig om (verschillen in) deze eigenschappen zichtbaar te
maken
- Veel gebruikte methode: vragenlijsten
- Maar dan moet de vragenlijst wel aan een aantal kwaliteitscriteria voldoen, zodat je meting
betrouwbaar en valide is!!!
In deze cursus leer je hoe je:
1. Niet-direct observeerbare eigenschappen kunt vertalen naar concrete vragen:
operationaliseren.
2. (concept)vragen kunt groeperen tot betekenisvolle eenheden (schalen):
dimensionaliteitsonderzoek
3. De (technische) kwaliteit van de schaalscores kunt onderzoeken: betrouwbaarheidsanalyse
en validiteitsonderzoek.
Vragenlijsten worden gebruikt door…
• De regering:
- Om de gezondheid van de bevolking of de economische groei te meten
- Om belangrijke beslissingen te nemen betreffende haar beleid
• Organisaties:
- Om het loonverschil tussen mannen en vrouwen te meten (SCP, ‘’emancipatiemotor 2018’’)
- Werkveiligheid te meten (TNO)
• Bedrijven:
- Om geschikte kandidaten te selecteren voor een baan
- Om de ‘’usability’’ van een product te bepalen (bijv. Philips)
- De tevredenheid van hun klanten of werknemers te meten (bol.com)
- Voor marketingdoeleinden
, • Sociale wetenschappers:
- Voorspellen kiesgedrag en politieke voorkeuren, meten kwaliteit van leven, meten van
persoonlijkheid en/ of gedrag
Definitie van een vragenlijst
- Wat is de definitie van een vragenlijst?
Merriam Webster:
‘’ a written set of questions that are given to people in order to collect facts or opinions about
something’’
- Het gaat om ‘’typisch gedrag’’ (typical performance); vaak vragen die zonder specifieke
context te beantwoorden zijn. Dus over het algemeen niet hoe gedrag en opinies kunnen
veranderen door een andere context, maar meer gedrag of mening van iemand in het
algemeen.
- Tegenover ‘’typical performance’’ staat ‘’maximum performance’’, waarbij je onderzoekt wat
iemand kent/ kan (bijvoorbeeld intelligenties tests, tentamens, work sample-test).
Wat is een item precies?
- Definitie vragenlijst/ test item= stelling/ vraag + antwoordalternatieven
Verschil tussen tests en vragenlijsten
Test (toets)
- Meet kennis, kunde, vaardigheid (prestaties)
- Vaak vragen met antwoorden die (gedeeltelijk) ‘’juist’’ of ‘’onjuist’’ zijn
- Doel: vaststellen van iemands maximale vaardigheid
Vragenlijst (questionnaire, inventory):
- Meet typisch gedrag (houdingen, meningen, overtuigingen)
- Er zijn geen goed-fout antwoorden (hooguit meer of minder sociaal wenselijke antwoorden..)
,Wat doet een vragenlijst (of een test) precies?
Vragenlijst => Schalen
- We gebruiken vragenlijsten om eigenschappen te isoleren en daarvan te zeggen in welke
mate iemand die heeft (bijv. tevredenheid met werk, kwaliteit van leven, …)
- Een samenhangende (vaste) set van items die een bepaalde eigenschap meet noemen we
een ‘’schaal’’. Een vragenlijst kan meerdere schalen omvatten.
Bijvoorbeeld: vragenlijst om werknemers-tevredenheid te meten:
o Schaal 1: Tevredenheid met de sfeer op het werk; (item 1-10 v.d. vragenlijst)
o Schaal 2: Tevredenheid met de inhoudelijke taken (item 11-20 v.d. vragenlijst)
, Wat hebben we eraan?
Uiteindelijk zijn wij in sociaal wetenschappelijk onderzoek geïnteresseerd in relaties tussen
fenomenen en de mogelijke verklaringen daarvoor (theorieën).
- Bijvoorbeeld: ‘’Ignorance is bliss’’.
Oftewel:
‘’Intelligente mensen zijn vaker depressief’’
Ignorance is bliss
Zijn intelligentere mensen vaker depressief?
- Hoe meten we intelligentie, hoe depressie? Beide zijn niet direct observeerbaar; het is geen
kwestie van gewoon een meetlint naast iemands brein houden…
- Constructen (eigenschappen) die wij niet direct kunnen observeren moeten wij
operationaliseren en meetbaar maken
Voorbeeld vragenlijstonderzoek
Hypothese
Intelligente mensen zijn (gemiddeld genomen) vaker
depressief (‘Ignorance is bliss’)
Dit kunnen wij toetsen door te kijken naar het verband
tussen intelligentie en depressie, e.g. predictie -:
‘’Hoe hoger iemands IQ is, des te meer depressie
symptomen (gemiddeld genomen) iemand heeft’’
➔ Meten van intelligentie & depressie:
➔ Test/ vragenlijst
Niet zo moeilijk! Toch?
- Dus wat we nodig hebben is:
1) Een steekproef
2) Een manier om intelligentie en depressie te meten
Meten in de sociale wetenschappen
- Het meten van fysieke eigenschappen zoals bijvoorbeeld de lengte van iemand is makkelijk:
Als ik en iemand van jullie mijn lengte meet, dan zullen wij ongeveer (op enkele mms na) tot
hetzelfde resultaat komen; oftewel er is weinig meetfout
- Waarom? Wij kunnen de eigenschap direct observeren en vertalen naar een meetwaarde.
- De sociale wetenschappen zijn echter vooral geïnteresseerd in eigenschappen die niet direct
observeerbaar zijn
Bijv. de intelligentie van een potentiële werknemer (HR), de kwaliteit van leven in verschillende
landen (sociologie), of de werkcultuur in verschillende organisaties (OW)
- In de technische (exacte) wetenschappen kunnen we vaak iets direct testen (bijv. kwaliteit
van een meetinstrument dat de hoeveelheid water in een bak meet waarbij wij weten wat de
echte hoeveelheid is).
