Samenvatting Scheikunde VWO 4/5/6 (eind examenstof)

Metaal Zouten Moleculen

Binding Metaalbinding = sterk, ionbinding = ionen om & om atoombinding/covalente =
positieve atoomresten en gerangschikt tussen niet-metaal atomen
vrijbewegende e- vanderwaalsbinding =
meerdere ladingen? III sterker bij lineair / langer
hydratatie: ion-dipoolbinding molecuul
zeep: oppervlaktespanning, micellen

In reactie 1,2 of 3 valentie e- kwijt opgelost neemt e- op

Verdeling Metaalrooster, vrije e- Metaal en niet metaal molecuulrooster

Geleiding Ja Aq en l nee


Extra Koolstof verstoord Als rij verschuift, gelijk geladen 1 H-brug vormende groep
metaalrooster, niet langs deeltjes boven elkaar, afstoting. per 3 C-atomen
elkaar schuiven. (gietijzer) Bros & stevig (hydrofiel of hydrofoob)
vervormbaar ontleden voor verdampen (polair of apolair)
hoog kook-/smeltpunt hydraat: ٠ H2O, kristalwater organisch: C-H


covalentie: hoeveel atoombindingen atoom kan aangaan
● atoom- / covalente binding: gedeeld elektronenpaar (chemische reactie)
-
○ elektronegativiteit: hoe hard atoom aan gedeelde e trekt
● vanderwaalsbinding: tussen moleculen (faseovergang)
● dipool dipoolbinding: tussen δ+ en δ- atoom (elektrostatische…)
● waterstofbrug: =O, NH-groep en -OH


Oplossing homogeen mengsel, gelijk door elkaar gemixt

Suspensie vaste stof in vloeistof, troebel

Emulsie 2 vloeistoffen die niet in elkaar oplossen

x
y Z of Z-x Periodiek systeem
- x= massagetal [neutronen + protonen] - Groepen: eigenschappen (V)
- y= atoomnummer [protonen in kern, e-] - Periodes: atoomnummer (H)

relatieve atoommassa: gewogen gem. massa van alle isotopen in de natuur
octetregel: 8 elektronen per atoom → edelgasconfiguratie
● tetraëder [109] →4
● plat vlak [120] →3 VSEPR-methode: elektronen zo ver mogelijk uit elkaar
● lineair [180] →2


triviale naam samenstelling Reagens stof

natronloog NaOH (aq) broomwater SO2 en C=C (ontkleuring)

kaliloog KOH (aq) jood zetmeel (zwart kleuring)

kalkwater Ca(OH)2 (aq) kalkwater CO2 (troebel)

barietwater Ba(OH)2 (aq) wit kopersulfaat H2O (blauw kleuring)

, VERBRANDING .
volledig: CO2 en H2O
onvolledig: CO(g) of roet C(s) en H2O

EXOTHERM: verbranding, stollen
- 𝚫E<0 einde lager, - verbrandingswarmte
ENDOTHERM: fotosynthese/smelten/oplossen
- 𝚫E>0 einde hoger, + verbrandingswarmte

Botsend-deeltjesmodel: voor reactiesnelheid
1. Botsing → concentratie (homogeen mengsel)
2. Voldoende energie → temperatuur (Ekinetisch), +10K dan 2x zo snel
3. Ruimtelijke oriëntatie goed → contactoppervlak

ENERGIE
● 𝚫E= Ereactieproducten- Ebeginstoffen
○ 𝚫E<0 (exotherm) en 𝚫E>0 (endotherm)
● 𝚫E= Qreactiewarmte + Warbeid
● Q= cp * m * 𝚫T
○ reactiewarmte met soortelijke warmte
● 𝚫H r= (c*𝚫H0f C + d*𝚫H0f D) - (a*𝚫H0f A + b*𝚫H0f B)
0
aA+bB → cC + dD
○ reactiewarmte = enthalpieverandering 𝚫H0r [J/mol] = verbrandingswarmte
○ elementen: ! vormingsenthalpie=0 !

1 𝚫[𝐴]
REACTIESNELHEID (mol/s): s= * (begin-eind concentratie tabel)
𝑛 𝚫𝑡
- altijd positief!
- concentratie-tijd, curve: helling/raaklijn is reactiesnelheid


DE CEL: membraan: fosfolipiden zijn amfifiel= hydrofiele & hydrofobe kant
- CO2, O2, H2O passeren makkelijk
- grote moleculen/ionen via eiwitten hoge → lage concentratie

VETTEN: oliën=vloeibaar & vet=vast bij kamertemperatuur
● tri-ester: condensatie van glycerol + vetzuren
○ bijv. glyceryl-1,3-dipalmitaat
● onverzadigd vetzuur: dubbele binding, smeltpunt lager door kleiner contactopp.
a-linoleenzuur linolenaat oliezuur oleaat

linolzuur linoleaat stearinezuur stearaat


KOOLHYDRATEN: monosachariden via etherbinding ⇒ di- en polysachariden (glycogeen)
- glucose: 5x C*-atoom dus 25= 32 stereo isomeren, want 5x OH-groep

EIWITTEN: peptiden zijn polymeren uit aminozuren via amidebinding
- primaire structuur: volgorde aminozuren (NH2 links/COOH rechts)
- Secundaire: waterstofbruggen, a-helix of B-helix
- Tertiaire: vanderwaals-, ‘elektrostatische binding’ // waterstof- en zwavelbrug
ENZYMEN: stereospecifiek (botskans>, overgangstoestand stabiliseren, polariteit binding>)