Europees Recht - 2015/2016 – S.M.Dijkstra (cijfer 1e kans = 8)
Week 2: hoofdstuk 1-3 en 4.1-4.4 + Köster, Zwartveld, Titaandioxide,
Bosbeschermingsverordeningen, Kadi en Tabaksreclamerichtlijn
Hoofdstuk 1: Wegwijs in het Europese Recht
Voorheen pijlerstructuur = EU als overkoepelende instantie, rustend op 3 pijlers:
1) Europese Gemeenschap,
2) gemeenschappelijk buitenlands- en veiligheidsbeleid en
3) politiële en justitiële samenwerking
Met elk eigen besluitvormingsprocedures.
Toen Europese Grondwet d.m.v. de conventieprocedure tot stand gekomen (op grond van
de Verklaring van Laeken) regeringsleiders wilden 1) duidelijke afbakening van
bevoegdheden, 2) vereenvoudigd instrumentarium en 3) democratischere en eenvoudigere
besluitvorming.
1 december 2009 = Verdrag van Lissabon en dus de ‘geboorte’ van de Europese Unie
wijzigt VEU en VWEU, gebaseerd op Grondwettelijk Verdrag (maar! er is geen Grondwet,
want de EU is geen staat). Het VEU bevat algemene regels, die nader uitgewerkt worden in
VWEU.
Naast de EU:
- Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (1957)
- Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal (tot 2002)
Bronnen van Europees Recht =
- Primair: VEU en VWEU
- Secundair: optreden van de Unie op grond van de Verdragen (= verordeningen,
richtlijne, besluiten) in Publicatieblad van de EU
- Tertiair: jurisprudentie van de rechtsprekende instanties binnen de EU (HvJ, Gerecht,
Gerecht Ambtenarenzaken)
- Tijdschriften, zowel specifiek over EU-recht, als algemeen.
Hoofdstuk 2: het institutionele kader van de Europese Unie
Van Gend & Loos (rov 17 en 18) en Costa/ENEL (rov 11) = een nieuwe rechtsorde is
ontstaan: lidstaten hebben hun soevereiniteit ingeperkt en de EU heeft bestuur nodig om die
bevoegdheden uit te oefenen.
Art. 47 VEU = EU heeft eigen rechtspersoonlijkheid.
EU ‘uniform institutioneel karakter’ met:
- Instellingen = 7 stuks, zie artikel 13 VEU
- Organen & instanties = alle overige, dus bijv. adviesorganen, Europese
Investeringsbank en agentschappen van de EU.
Let op: soms verwijzen de verdragen expliciet naar ‘instellingen’ en dat heeft bijv. op het
terrein van de rechtsbescherming concrete gevolgen (zie art. 265 VWEU bijvoorbeeld).
1
,Instellingen van de Europese Unie:
1) Europees Parlement (art. 14 VEU)
= 1 x p.m. vergadering in Straatsburg (aanvullende zittingen in Brussel)
EP ontleent legitimatie rechtstreeks aan de onderdanen: rechtstreekse algemene
verkiezingen (zie artikel 14 lid 3 VEU) en is daarom in het centrum van het Europese
bestuur geplaatst niet gelijkstellen aan een nationaal parlement, want 1) geen
grondslag aan EU-regering en 2) beperktere wetgevingsbevoegdheden.
Samenstelling en verkiezingsprocedure
Max 750 leden plus vz (art. 14 lid 2 VEU).
Burgers zijn degressief evenredig vertegenwoordigd met minimaal 6 en maximaal
96 zetels per lidstaat. Daardoor zijn lidstaten met een kleine bevolking
onevenredig sterk vertegenwoordigd (want als een lidstaat dunbevolkt is, staan er
achter iedere europarlementariër minder burgers dan bij een dichtbevolkte lidstaat
= een burger van een kleine lidstaat wordt zo ‘meer’ vertegenwoordigd dan een
burger van een grote lidstaat).
Unierecht kent geen uniform verkiezingssysteem, maar wel een
minimumstandaard: ‘rechtstreekse, algemene, vrije en geheime verkiezingen’ +
niemand mag meer dan 1 stem hebben
daarom geen Europese politieke partijen, maar via nationale partijen: lastig,
want zowel burger als partij kunnen zich op nationale onderwerpen gaan
concentreren en dan heeft artikel 10 lid 4 VEU weinig nut nog.
Leden van het EP geen dubbelmandaat, dus niet lid van een nationaal parlement
of van een instelling/orgaan/instantie van de EU, want moeten niet gebonden zijn
aan instructies.
Taken (art. 233 tm 234 VWEU)
EP heeft drie functies:
1) (quasi)wetgevingsorgaan
EP kan geen wetgevingsvoorstellen indienen, wel verzoeken (ogv art. 225
VWEU) en heeft slechts medebeslissingsbevoegdheid, zie =
- art. 294 VWEU: vaststellen secundair unierecht
- art. 218-6-a VWEU: sluiten van internationale akkoorden op het terrein
GBVB door Raad, na goedkeuring EP
- herziening verdragen vereist raadpleging PE (art. 48 lid 3 VEU)
- art. 50 VEU: beslissen over voorwaarden bij uittreding van een lidstaat.
2) Democratische controle-instantie
Zie =
- EP kan (eventueel via enquetecommissies) onderzoek instellen naar
inbreuken op EU-recht (art. 226 VWEU).
- Commissie moet jaarlijks verantwoording afleggen aan het EP (art. 249 lid 2
en 233 VWEU) en EP beoordeelt de beleidsstrategie van de Commissie.
- EP heeft vraagrecht aan de Commissie op grond van artikel 230 alinea 2
VWEU en de Commissie moet antwoorden
- let op: EP kan alleen de Commissie gezamenlijk via een motie van afkeuren
tot aftreden dwingen.
2
, - EP controleert Europees stelsel van Centrale Banken (ESCB) en Europese
Centrale Bank (ECB) ogv artikel 284 lid 3 VWEU.
- EP heeft bevoorrecht beroepsrecht (zie artikel 263/265 VWEU) bij het HVJ
en an ook vragenstellen aan het HvJ ogv artikel 218 lid 11 VWEU.
3) Budgethouder
- EP stelt de begroting vast op basis van een voorstel van de Commissie (zie
art. 314 VWEU over procedure). Via GBVB ook enige invloed.
- EP moet Commissie ook kwijting verlenen over het afgelopen jaar
- EP stemt hierover met volstrekte meerderheid (= helft + 1) en publiceert dit
in de L-serie van het Publicatieblad
- EP controleert ook of opmerkingen in acht zijn genomen in het
gepubliceerde kwijtingsverslag.
Organisatie
Partijen verdelen zich in fracties, geënt op politieke gezindheid: ten minste 25
leden uit minimaal 4 lidstaten o.l.v. een fractievoorzitter
hebben bijvoorbeeld recht op spreektijd en voordrachten en soms is een
minimaal aantal fracties nodig.
Fractievoorzitter en voorzitter van het EP samen in de Conferentie van
Voorzitters: beslissen over vraagstukken en werkzaamheden
Parlementaire commissies (gevormd uit leden van EP voor 2,5 jaar) = bereiden
plenaire vergaderingen voor en brengen verslagen uit, op basis waarvan het EP een
standpunt inneemt.
voor alle beleidsterreinen ogv intern beleid, extern beleid (zoals BuZa,
ontwikkelingszaken en internationale handel), overkoepelende commissies (zoals
begrotingscontrole en juridische zaken) en tijdelijke commissies.
2) De Europese Raad
= komt normaliter bijeen in Brussel, maar heeft geen eigen gebouw.
= een politiek orgaan, dus maakt geen wetgeving, maar biedt een forum voor
onderhandelingen. De ER is ontstaan uit ad hoc meetings van regeringsleiders en is
later steeds meer structureel geworden. Sinds Verdrag van Lissabon officieel een
institutionele rol.
LET OP: iets anders dan de Raad van Europa (= internationale organisatie achter bijv.
het EVRM, sinds 1949) en de Raad van de Europese Unie (= ‘de Raad’ zie hierna).
Samenstelling (art. 15 VEU)
Bestaat uit democratisch gekozen regeringsleiders en staatshoofden en een voorzitter
voor 2,5 jaar (zie art. 15 lid 6 VEU) en de voorzitter van de Commissie
daarnaast zijn soms aanwezig: Hoge Vertegenwoordiger van de Commissie,
ministers en leden van de Commissie. Commissie en ER hebben een belangrijke
wisselwerking, waarbij de ER de politieke beleidslijn bepaalt, maar de Commissie het
exclusief initiatiefrecht heeft (zie art. 15 lid 6 sub b VEU)
3
, Taken
Geeft impulsen en beleidslijnen aan de Unie, met name over onderwerpen waar de EU
van de lidstaten bevoegdheden heeft gekregen.
De Europese Raad is ook probleemoplosser bijv. als lidstaten aangeven op
nationaal niveau iets niet te kunnen regelen, maar kan ook helpen bemiddelen tussen
lidstaten en de Unie.
Concrete taken = vrijheid, veiligheid en recht (zie art. 68 VWEU) en buitenlands
beleid (art. 21 VEU en 22 VEU).
Daarnaast: 1) benoemen van de Hoge Vertegenwoordiger (voor extern optreden, zie
artikel 18 lid 1 VEU), 2) besluiten over gemeenschappelijke strategieën, bijv. defensie
(art 26 lid 1 VEU) en 3) economie en werkgelegenheid (art. 121 lid 2 en 148 lid 1
VWEU).
Voorzitter probeert samenhang en consensus te bevorderen, waardoor de Europese
Raad meer en meer een permanent karakter krijgt (zie boek over: ‘President van
Europa?’).
Europese Raad is ook van belang voor de toepassing van een passerelle:
Met behulp van een passerelle kan de besluitvormingsprocedure die geldt voor
bepaalde beleidsterreinen (bijv. milieu, familierecht, rechten van werknemers)
eengepast worden tot een meer soepele procedure.
als de verdragen het toestaan kan het unaniem beslissen binnen de Europese Raad
ervoor zorgen dat stemvereiste van de Raad voor Europese Unie of de
besluitvormingsprocedure verandert (zie art. 48 VEU).
Organisatie (art. 15 VEU)
Ten minste 2x per half jaar bijeen, maar ook buitengewone vergaderingen mogelijk.
Duren meestal 2 dagen, waarvan 1 voor discussies en 2 voor het vinden van een
oplossing of compromis.
ook Commissie en Raad Algemene Zaken wordt op de hoogte gehouden door de
voorzitter.
Voorzitter neemt initiatief, coördineert voorbereiding, stelt agenda op en zit volr.
Daarnaast ook een informele voorbereiding door alle partijen.
Artikel 15 lid 4 VEU = men gaat op zoek naar consensus en een compromis, tenzij
verdragen anders bepalen concreet betekent dit vaak het verrekenen van eisen.
= voorzitter en voorzitter Commissie stemmen niet mee (art. 235 VWEU)
= procedurekwesties = een gewone meerderheid is voldoende (zie art. 235 lid 2
VWEU)
3) Raad voor de Europese Unie
Zetelt in Luxemburg en is een belangrijke instantie: 1) zonder Raad geen
Uniewetgeving en 2) bepaalt mede het gemeenschappelijk beleid.
Samenstelling (art. 16 VEU)
Vertegenwoordigende Ministers, die hun regeringen mogen binden en namens de
lidstaten mogen stemmen (wie dat is, bepalen de lidstaten zelf)
indirecte democratische legitimatie, namelijk via nationale parlementsverkiezingen,
maar wel belangrijk voor legitimatie.
4
, Hoe bevoegdheden van ministers geregeld worden t.o.v. nationale legitimatie is een
aangelegenheid van de lidstaten (bijvoorbeeld mandaat of verantwoording schuldig
zijn).
Verschillende raadsformaties zijn dus mogelijk, afhankelijk van het onderwerp
(bijvoorbeeld Financiën) staat in Reglement van Orde.
Art. 18 lid 3 VEU Raad Algemene Zaken en Raad Buitenlandse Zaken worden
daarin expliciet genoemd.
Taken (art. 16 lid 1 VEU/289 VWEU)
Voornamelijk: wetgeving en begroting
- constituerend orgaan: Verdragen als ‘constituerend handvest’ (zie Les Verts)
Raad heeft een belangrijke taak bij de herziening (art. 48 VEU) en Raad roept IGC
bijeen + mag soms buiten verdragswijzigingsprocedures om beslissen (art. 129 lid 3
VWEU)
- wetgever: Raad is deel van de wetgevende macht en kan Commissie verzoeken om
studies te doen naar gemeenschappelijke doelstellingen
Bevoegdheden afhankelijk van de subsidiariteit, dus alleen beslissen over wat is
overgedragen.
1) Sectorspecifieke rechtsgrondslagen gericht op één sector, bijv. vrij verkeer
werknemers (art. 46 VWEU)
2) Sectoroverkoepelende rechtsgrondslagen basis voor wetgeving op een groot
terrein, zoals mededinging.
Let op: gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid minder invloed EP +
unanimiteit van de Raad vereist.
- beleidsorgaan: coördineren algemeen economisch beleid (zie art. 121 lid 2 VWEU),
maar ook de handelspolitiek (art. 207 VWEU) en gemeenschappelijk buitenlands- en
veiligheidsbeleid (art. 26 lid 2 VEU) en internationale incidenten (art. 28 lid 1 en 2
VEU).
- bestuursorgaan: vooral vaststellen begroting met het EP (art 314 VWEU), maar ook
m.b.t. ESCB en ECB (art 129 lid 6 EG) en kiesrecht bij gemeenteraad (art 22 lid 1
VWEU) delegeren aan Commissie (art. 290 VWEU).
Organisatie
Leden van de Raad niet permanent in Brussel, dus voorbereiding door anderen, die
samen moeten zorgen voor een goede behandeling.
Gebeurt door = comités en werkgroepen: iedere lidstaat benoemt een ambassadeur die,
samen met andere diplomaten, de belangen van de lidstaat behartigt, maar ook de
werkzaamheden van de Raad voorbereidt en uitvoert
Verenigd in Comité van Permanente Vertegenwoordigers (= COREPER, art. 16 lid
7 VEU, 240 lid 1 VWEU) = eigenlijk opgesplitst in COREPER II (voorbereidingen
zittingen Raad Algemene Zaken, BuZa et cetera (= de vertegenwoordigers)) en
COREPER I (meer technisch, door plaatsvervangende vertegenwoordigers).
= mag comités en werkgroepen instellen ter ondersteuning (inhoudelijk en
administratief) = gespecialiseerde nationale ambtenaren.
5
Week 2: hoofdstuk 1-3 en 4.1-4.4 + Köster, Zwartveld, Titaandioxide,
Bosbeschermingsverordeningen, Kadi en Tabaksreclamerichtlijn
Hoofdstuk 1: Wegwijs in het Europese Recht
Voorheen pijlerstructuur = EU als overkoepelende instantie, rustend op 3 pijlers:
1) Europese Gemeenschap,
2) gemeenschappelijk buitenlands- en veiligheidsbeleid en
3) politiële en justitiële samenwerking
Met elk eigen besluitvormingsprocedures.
Toen Europese Grondwet d.m.v. de conventieprocedure tot stand gekomen (op grond van
de Verklaring van Laeken) regeringsleiders wilden 1) duidelijke afbakening van
bevoegdheden, 2) vereenvoudigd instrumentarium en 3) democratischere en eenvoudigere
besluitvorming.
1 december 2009 = Verdrag van Lissabon en dus de ‘geboorte’ van de Europese Unie
wijzigt VEU en VWEU, gebaseerd op Grondwettelijk Verdrag (maar! er is geen Grondwet,
want de EU is geen staat). Het VEU bevat algemene regels, die nader uitgewerkt worden in
VWEU.
Naast de EU:
- Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (1957)
- Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal (tot 2002)
Bronnen van Europees Recht =
- Primair: VEU en VWEU
- Secundair: optreden van de Unie op grond van de Verdragen (= verordeningen,
richtlijne, besluiten) in Publicatieblad van de EU
- Tertiair: jurisprudentie van de rechtsprekende instanties binnen de EU (HvJ, Gerecht,
Gerecht Ambtenarenzaken)
- Tijdschriften, zowel specifiek over EU-recht, als algemeen.
Hoofdstuk 2: het institutionele kader van de Europese Unie
Van Gend & Loos (rov 17 en 18) en Costa/ENEL (rov 11) = een nieuwe rechtsorde is
ontstaan: lidstaten hebben hun soevereiniteit ingeperkt en de EU heeft bestuur nodig om die
bevoegdheden uit te oefenen.
Art. 47 VEU = EU heeft eigen rechtspersoonlijkheid.
EU ‘uniform institutioneel karakter’ met:
- Instellingen = 7 stuks, zie artikel 13 VEU
- Organen & instanties = alle overige, dus bijv. adviesorganen, Europese
Investeringsbank en agentschappen van de EU.
Let op: soms verwijzen de verdragen expliciet naar ‘instellingen’ en dat heeft bijv. op het
terrein van de rechtsbescherming concrete gevolgen (zie art. 265 VWEU bijvoorbeeld).
1
,Instellingen van de Europese Unie:
1) Europees Parlement (art. 14 VEU)
= 1 x p.m. vergadering in Straatsburg (aanvullende zittingen in Brussel)
EP ontleent legitimatie rechtstreeks aan de onderdanen: rechtstreekse algemene
verkiezingen (zie artikel 14 lid 3 VEU) en is daarom in het centrum van het Europese
bestuur geplaatst niet gelijkstellen aan een nationaal parlement, want 1) geen
grondslag aan EU-regering en 2) beperktere wetgevingsbevoegdheden.
Samenstelling en verkiezingsprocedure
Max 750 leden plus vz (art. 14 lid 2 VEU).
Burgers zijn degressief evenredig vertegenwoordigd met minimaal 6 en maximaal
96 zetels per lidstaat. Daardoor zijn lidstaten met een kleine bevolking
onevenredig sterk vertegenwoordigd (want als een lidstaat dunbevolkt is, staan er
achter iedere europarlementariër minder burgers dan bij een dichtbevolkte lidstaat
= een burger van een kleine lidstaat wordt zo ‘meer’ vertegenwoordigd dan een
burger van een grote lidstaat).
Unierecht kent geen uniform verkiezingssysteem, maar wel een
minimumstandaard: ‘rechtstreekse, algemene, vrije en geheime verkiezingen’ +
niemand mag meer dan 1 stem hebben
daarom geen Europese politieke partijen, maar via nationale partijen: lastig,
want zowel burger als partij kunnen zich op nationale onderwerpen gaan
concentreren en dan heeft artikel 10 lid 4 VEU weinig nut nog.
Leden van het EP geen dubbelmandaat, dus niet lid van een nationaal parlement
of van een instelling/orgaan/instantie van de EU, want moeten niet gebonden zijn
aan instructies.
Taken (art. 233 tm 234 VWEU)
EP heeft drie functies:
1) (quasi)wetgevingsorgaan
EP kan geen wetgevingsvoorstellen indienen, wel verzoeken (ogv art. 225
VWEU) en heeft slechts medebeslissingsbevoegdheid, zie =
- art. 294 VWEU: vaststellen secundair unierecht
- art. 218-6-a VWEU: sluiten van internationale akkoorden op het terrein
GBVB door Raad, na goedkeuring EP
- herziening verdragen vereist raadpleging PE (art. 48 lid 3 VEU)
- art. 50 VEU: beslissen over voorwaarden bij uittreding van een lidstaat.
2) Democratische controle-instantie
Zie =
- EP kan (eventueel via enquetecommissies) onderzoek instellen naar
inbreuken op EU-recht (art. 226 VWEU).
- Commissie moet jaarlijks verantwoording afleggen aan het EP (art. 249 lid 2
en 233 VWEU) en EP beoordeelt de beleidsstrategie van de Commissie.
- EP heeft vraagrecht aan de Commissie op grond van artikel 230 alinea 2
VWEU en de Commissie moet antwoorden
- let op: EP kan alleen de Commissie gezamenlijk via een motie van afkeuren
tot aftreden dwingen.
2
, - EP controleert Europees stelsel van Centrale Banken (ESCB) en Europese
Centrale Bank (ECB) ogv artikel 284 lid 3 VWEU.
- EP heeft bevoorrecht beroepsrecht (zie artikel 263/265 VWEU) bij het HVJ
en an ook vragenstellen aan het HvJ ogv artikel 218 lid 11 VWEU.
3) Budgethouder
- EP stelt de begroting vast op basis van een voorstel van de Commissie (zie
art. 314 VWEU over procedure). Via GBVB ook enige invloed.
- EP moet Commissie ook kwijting verlenen over het afgelopen jaar
- EP stemt hierover met volstrekte meerderheid (= helft + 1) en publiceert dit
in de L-serie van het Publicatieblad
- EP controleert ook of opmerkingen in acht zijn genomen in het
gepubliceerde kwijtingsverslag.
Organisatie
Partijen verdelen zich in fracties, geënt op politieke gezindheid: ten minste 25
leden uit minimaal 4 lidstaten o.l.v. een fractievoorzitter
hebben bijvoorbeeld recht op spreektijd en voordrachten en soms is een
minimaal aantal fracties nodig.
Fractievoorzitter en voorzitter van het EP samen in de Conferentie van
Voorzitters: beslissen over vraagstukken en werkzaamheden
Parlementaire commissies (gevormd uit leden van EP voor 2,5 jaar) = bereiden
plenaire vergaderingen voor en brengen verslagen uit, op basis waarvan het EP een
standpunt inneemt.
voor alle beleidsterreinen ogv intern beleid, extern beleid (zoals BuZa,
ontwikkelingszaken en internationale handel), overkoepelende commissies (zoals
begrotingscontrole en juridische zaken) en tijdelijke commissies.
2) De Europese Raad
= komt normaliter bijeen in Brussel, maar heeft geen eigen gebouw.
= een politiek orgaan, dus maakt geen wetgeving, maar biedt een forum voor
onderhandelingen. De ER is ontstaan uit ad hoc meetings van regeringsleiders en is
later steeds meer structureel geworden. Sinds Verdrag van Lissabon officieel een
institutionele rol.
LET OP: iets anders dan de Raad van Europa (= internationale organisatie achter bijv.
het EVRM, sinds 1949) en de Raad van de Europese Unie (= ‘de Raad’ zie hierna).
Samenstelling (art. 15 VEU)
Bestaat uit democratisch gekozen regeringsleiders en staatshoofden en een voorzitter
voor 2,5 jaar (zie art. 15 lid 6 VEU) en de voorzitter van de Commissie
daarnaast zijn soms aanwezig: Hoge Vertegenwoordiger van de Commissie,
ministers en leden van de Commissie. Commissie en ER hebben een belangrijke
wisselwerking, waarbij de ER de politieke beleidslijn bepaalt, maar de Commissie het
exclusief initiatiefrecht heeft (zie art. 15 lid 6 sub b VEU)
3
, Taken
Geeft impulsen en beleidslijnen aan de Unie, met name over onderwerpen waar de EU
van de lidstaten bevoegdheden heeft gekregen.
De Europese Raad is ook probleemoplosser bijv. als lidstaten aangeven op
nationaal niveau iets niet te kunnen regelen, maar kan ook helpen bemiddelen tussen
lidstaten en de Unie.
Concrete taken = vrijheid, veiligheid en recht (zie art. 68 VWEU) en buitenlands
beleid (art. 21 VEU en 22 VEU).
Daarnaast: 1) benoemen van de Hoge Vertegenwoordiger (voor extern optreden, zie
artikel 18 lid 1 VEU), 2) besluiten over gemeenschappelijke strategieën, bijv. defensie
(art 26 lid 1 VEU) en 3) economie en werkgelegenheid (art. 121 lid 2 en 148 lid 1
VWEU).
Voorzitter probeert samenhang en consensus te bevorderen, waardoor de Europese
Raad meer en meer een permanent karakter krijgt (zie boek over: ‘President van
Europa?’).
Europese Raad is ook van belang voor de toepassing van een passerelle:
Met behulp van een passerelle kan de besluitvormingsprocedure die geldt voor
bepaalde beleidsterreinen (bijv. milieu, familierecht, rechten van werknemers)
eengepast worden tot een meer soepele procedure.
als de verdragen het toestaan kan het unaniem beslissen binnen de Europese Raad
ervoor zorgen dat stemvereiste van de Raad voor Europese Unie of de
besluitvormingsprocedure verandert (zie art. 48 VEU).
Organisatie (art. 15 VEU)
Ten minste 2x per half jaar bijeen, maar ook buitengewone vergaderingen mogelijk.
Duren meestal 2 dagen, waarvan 1 voor discussies en 2 voor het vinden van een
oplossing of compromis.
ook Commissie en Raad Algemene Zaken wordt op de hoogte gehouden door de
voorzitter.
Voorzitter neemt initiatief, coördineert voorbereiding, stelt agenda op en zit volr.
Daarnaast ook een informele voorbereiding door alle partijen.
Artikel 15 lid 4 VEU = men gaat op zoek naar consensus en een compromis, tenzij
verdragen anders bepalen concreet betekent dit vaak het verrekenen van eisen.
= voorzitter en voorzitter Commissie stemmen niet mee (art. 235 VWEU)
= procedurekwesties = een gewone meerderheid is voldoende (zie art. 235 lid 2
VWEU)
3) Raad voor de Europese Unie
Zetelt in Luxemburg en is een belangrijke instantie: 1) zonder Raad geen
Uniewetgeving en 2) bepaalt mede het gemeenschappelijk beleid.
Samenstelling (art. 16 VEU)
Vertegenwoordigende Ministers, die hun regeringen mogen binden en namens de
lidstaten mogen stemmen (wie dat is, bepalen de lidstaten zelf)
indirecte democratische legitimatie, namelijk via nationale parlementsverkiezingen,
maar wel belangrijk voor legitimatie.
4
, Hoe bevoegdheden van ministers geregeld worden t.o.v. nationale legitimatie is een
aangelegenheid van de lidstaten (bijvoorbeeld mandaat of verantwoording schuldig
zijn).
Verschillende raadsformaties zijn dus mogelijk, afhankelijk van het onderwerp
(bijvoorbeeld Financiën) staat in Reglement van Orde.
Art. 18 lid 3 VEU Raad Algemene Zaken en Raad Buitenlandse Zaken worden
daarin expliciet genoemd.
Taken (art. 16 lid 1 VEU/289 VWEU)
Voornamelijk: wetgeving en begroting
- constituerend orgaan: Verdragen als ‘constituerend handvest’ (zie Les Verts)
Raad heeft een belangrijke taak bij de herziening (art. 48 VEU) en Raad roept IGC
bijeen + mag soms buiten verdragswijzigingsprocedures om beslissen (art. 129 lid 3
VWEU)
- wetgever: Raad is deel van de wetgevende macht en kan Commissie verzoeken om
studies te doen naar gemeenschappelijke doelstellingen
Bevoegdheden afhankelijk van de subsidiariteit, dus alleen beslissen over wat is
overgedragen.
1) Sectorspecifieke rechtsgrondslagen gericht op één sector, bijv. vrij verkeer
werknemers (art. 46 VWEU)
2) Sectoroverkoepelende rechtsgrondslagen basis voor wetgeving op een groot
terrein, zoals mededinging.
Let op: gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid minder invloed EP +
unanimiteit van de Raad vereist.
- beleidsorgaan: coördineren algemeen economisch beleid (zie art. 121 lid 2 VWEU),
maar ook de handelspolitiek (art. 207 VWEU) en gemeenschappelijk buitenlands- en
veiligheidsbeleid (art. 26 lid 2 VEU) en internationale incidenten (art. 28 lid 1 en 2
VEU).
- bestuursorgaan: vooral vaststellen begroting met het EP (art 314 VWEU), maar ook
m.b.t. ESCB en ECB (art 129 lid 6 EG) en kiesrecht bij gemeenteraad (art 22 lid 1
VWEU) delegeren aan Commissie (art. 290 VWEU).
Organisatie
Leden van de Raad niet permanent in Brussel, dus voorbereiding door anderen, die
samen moeten zorgen voor een goede behandeling.
Gebeurt door = comités en werkgroepen: iedere lidstaat benoemt een ambassadeur die,
samen met andere diplomaten, de belangen van de lidstaat behartigt, maar ook de
werkzaamheden van de Raad voorbereidt en uitvoert
Verenigd in Comité van Permanente Vertegenwoordigers (= COREPER, art. 16 lid
7 VEU, 240 lid 1 VWEU) = eigenlijk opgesplitst in COREPER II (voorbereidingen
zittingen Raad Algemene Zaken, BuZa et cetera (= de vertegenwoordigers)) en
COREPER I (meer technisch, door plaatsvervangende vertegenwoordigers).
= mag comités en werkgroepen instellen ter ondersteuning (inhoudelijk en
administratief) = gespecialiseerde nationale ambtenaren.
5
