Samenvatting Inleiding staatrecht (ISTAR) H1, H2 , H5

Hoofdstuk 5
5.1 Inleiding
 Staten-Generaal = 1e en 2e kamer gezamenlijk
5.2 Staten-Generaal
 Staten-Generaal is het Nederlandse parlement
 De Staten-Generaal komt bij een tijdens de verenigde vergadering -> bijvoorbeeld
troonrede op Prinsjesdag
5.2.1 verkiezing van de kamers
 Tweede Kamer wordt direct verkozen door de kiezers
 Eerste Kamer indirect -> via Provinciale Staten
 Beide verkiezingen gebeuren via evenredige vertegenwoordiging
 Zittingsduur beide kamers is 4 jaar
 Eerste kamer wordt bijna nooit tussentijds ontbonden aangezien ze indirect verkozen
worden
 Wel komt het voor dat de Tweede Kamer wordt ontbonden omdat een kabinet zijn
termijn niet volmaakt, met nieuwe verkiezingen tot gevolg.
5.2.2 Ontbinding
 Ontbinding van een kamer geschied bij koninklijk besluit
5.2.3 Parlementaire voorrechten
 Parlementaire immuniteit: 71 GW
 Kunnen niet worden aangesproken of vervolgd voor hetgeen zij in de vergaderingen
van de SG of commissies gezegd.
5.2.10 taken / werkzaamheden
 Motie van wantrouwen
 Kabinetsformatie -> regeerakkoord en maatregelen vastleggen
 Oppositie
 Coalitie
Wetgeving
 Belangrijke taak van de SG is om samen met de regering artikel 81 GW wetten in
formele zin te maken.
 Een wetsvoorstel dient beide kamers te passeren, de Tweede Kamer kan daartoe
amendementen aanbrengen in wetsvoorstellen die door de regering bij haar worden
ingediend en zij kan zelf het initiatief tot wetgeving nemen
 Artikel 82, 84 GW


Controle

,  De Tweede Kamer oefent vooral controle uit door het vragen van informatie artikel
86 GW en het stellen van vragen aan ministers en staatssecretarissen
 Ieder lid kan een motie indienen en deze word behandeld indien zij door ten minste 4
leden wordt ondertekend.
5.3 kiesstelsel
 Evenredige vertegenwoordiging: Evenredige vertegenwoordiging (EV) is een
kiesstelsel waarbij de verdeling van de zetels in een
volksvertegenwoordiging (bijvoorbeeld een parlement) evenredig is aan
het aantal stemmen dat een politieke partij heeft gekregen bij
verkiezingen. Dit betekent dat als een partij bijvoorbeeld 30% van de
stemmen heeft behaald, zij ook 30% van de zetels krijgt.
 Kiesdeler: het aantal stemmen dat benodigd is om 1 zetel te krijgen.
 Kiesdrempel: het aantal stemmen dat je minimaal moet hebben om 1 zetel in de
Tweede Kamer te machtigen
 Restzetels: Restzetels zijn zetels die overblijven bij de verdeling van zetels in een
kiesstelsel met evenredige vertegenwoordiging. Bij dit soort kiesstelsels worden de
zetels verdeeld op basis van de verhouding tussen het aantal uitgebrachte stemmen
en het aantal zetels dat beschikbaar is.
Als de zetels niet precies verdeeld kunnen worden op basis van de stemmen die zijn
uitgebracht, bijvoorbeeld omdat er sprake is van een restgetal, dan blijven er
restzetels over. Deze restzetels worden vervolgens verdeeld onder de partijen die de
meeste stemmen hebben gekregen, maar nog geen volledige zetel hebben verdiend
op basis van de initiële verdeling. Restzetels zijn bedoeld om een zo eerlijk mogelijke
verdeling te bereiken en om te voorkomen dat er stemmen verloren gaan. Door de
restzetels kunnen kleinere partijen of partijen die populair zijn in specifieke regio's
toch vertegenwoordigd zijn in de volksvertegenwoordiging.
De manier waarop restzetels worden verdeeld kan verschillen per kiesstelsel. In
sommige kiesstelsels worden de restzetels verdeeld op basis van de grootste
overschotten of de grootste gemiddelden, terwijl andere kiesstelsels werken met de
methode van de reststemmen.
5.3.1 de werking van evenredige vertegenwoordiging
 Er zijn 10.00 uitgebrachte stemmen en 10 zetels te verdelen -> de kiesdeler is dan
1000:
Partij A = 2100 stemmen
Partij B = 1960 stemmen
Partij C = 950 stemmen
Partij D = 4990 stemmen
Het aantal behaalde stemmen gedeeld door de kiesdeler is dan het volgende
Partij A = 2 zetels Partij B = 1 zetels Partij C = 0 zetels Partij D = 4 zetels