WERKBOEK
INLEIDING RECHT
WERKBOEK TEN DIENSTE VAN HET ONDERWIJS IN
HET EERSTE JAAR VAN DE BACHELOR
RECHTSGELEERDHEID
UNIVERSITEIT LEIDEN
2022-2023
,2
, Programma ‘Inleiding recht’ 2022-2023
Week 36 Introductieweek
Week 37 Bijeenkomst 1: Terreinverkenning
Week 38 Bijeenkomst 2: Rechtswetenschap en rechtsvinding
Week 39 Bijeenkomst 3: Staatsrecht en de uitspraak onrechtmatig
binnentreden
Week 40 Bijeenkomst 4: Strafrecht en het noodweer-arrest
Week 41 Bijeenkomst 5: Privaatrecht en het baby Kelly-arrest
Week 42 Bijeenkomst 6: Internationaal publiekrecht en de Congo-zaak
3
, Algemene Introductie
De afdeling Encyclopedie van de Rechtswetenschap verzorgt drie vakken in Bachelor 1, die alle drie
nauw met elkaar samenhangen. Deze drie ‘deelvakken’ kunnen we typeren aan de hand van drie
aanduidingen: recht, rechtvaardigheid en juridische kennis.
Recht. Bij Inleiding Recht gaat het om een inleiding in het positieve recht. In zes weken worden de
verschillende rechtsgebieden getypeerd: staatsrecht, strafrecht, privaatrecht en internationaal
publiekrecht. Het gaat hier om een kennismaking met wat juristen noemen het positieve recht.
Rechtvaardigheid. Bij Grondslagen van het Recht - het vak dat u in het eerste blok van het tweede
semester zult volgen - gaat het om een bezinning op de grondslagen van de rechtsorde. Hier worden
de meer normatieve vragen van de rechtswetenschap behandeld, zoals de betekenis van het
contract, de aard van democratie en rechtsstaat, de scheiding van kerk en staat en constitutionele
toetsing. Daarnaast worden basistechnieken van de juridische schrijfvaardigheid en juridische
argumentatie geoefend met studenten.
Juridische kennis. Bij het derde vak Methoden & Technieken van de Rechtswetenschap dat in het
tweede blok van semester 2 gegeven wordt, gaat het om methodische vragen rond recht en
rechtswetenschap. Het centrale probleem is hier: hoe komen we aan betrouwbare kennis in het
recht?
WERKGROEPBIJEENKOMST 1: TERREINVERKENNING
Het eerste hoorcollege begint met een korte uiteenzetting van de structuur van de komende zes
bijeenkomsten. Daarnaast worden de aard van het vak ‘Inleiding recht’ besproken en de plaats die
dit vak inneemt binnen de juridische opleiding. De centrale vraag in de eerste bijeenkomst luidt:
wat is recht? Deze vraag biedt aanleiding voor een verkenningstocht langs de fundamentele
vooronderstellingen, onderscheidingen, begrippen en instituties van het recht. Meestal wordt de
vraag naar wat recht is al snel geherformuleerd in de vraag waar we het recht vinden, met als
(algemeen) antwoord: in de rechtsbronnen. Het is van belang dat de beginnende rechtenstudent
deze bronnen leert kennen en hanteren, omdat zij tot het basisgereedschap van iedere jurist
behoren. In de werkcolleges ligt daarom de nadruk op een kennismaking met de wet, de
rechtspraak en de structuur van rechtsregels. Ook behandelen we in het werkcollege een eerste
eenvoudige casus. In de tweede week wordt hierop voortgebouwd en wordt de vraag hoe we het
recht vinden en toepassen op een casus nader uitgewerkt.
Te bestuderen literatuur:
- Hoofdstuk 1 ‘Terreinverkenning’, uit P.B. Cliteur en A. Ellian, Inleiding recht, Deventer:
Wolters Kluwer 2017.
4
INLEIDING RECHT
WERKBOEK TEN DIENSTE VAN HET ONDERWIJS IN
HET EERSTE JAAR VAN DE BACHELOR
RECHTSGELEERDHEID
UNIVERSITEIT LEIDEN
2022-2023
,2
, Programma ‘Inleiding recht’ 2022-2023
Week 36 Introductieweek
Week 37 Bijeenkomst 1: Terreinverkenning
Week 38 Bijeenkomst 2: Rechtswetenschap en rechtsvinding
Week 39 Bijeenkomst 3: Staatsrecht en de uitspraak onrechtmatig
binnentreden
Week 40 Bijeenkomst 4: Strafrecht en het noodweer-arrest
Week 41 Bijeenkomst 5: Privaatrecht en het baby Kelly-arrest
Week 42 Bijeenkomst 6: Internationaal publiekrecht en de Congo-zaak
3
, Algemene Introductie
De afdeling Encyclopedie van de Rechtswetenschap verzorgt drie vakken in Bachelor 1, die alle drie
nauw met elkaar samenhangen. Deze drie ‘deelvakken’ kunnen we typeren aan de hand van drie
aanduidingen: recht, rechtvaardigheid en juridische kennis.
Recht. Bij Inleiding Recht gaat het om een inleiding in het positieve recht. In zes weken worden de
verschillende rechtsgebieden getypeerd: staatsrecht, strafrecht, privaatrecht en internationaal
publiekrecht. Het gaat hier om een kennismaking met wat juristen noemen het positieve recht.
Rechtvaardigheid. Bij Grondslagen van het Recht - het vak dat u in het eerste blok van het tweede
semester zult volgen - gaat het om een bezinning op de grondslagen van de rechtsorde. Hier worden
de meer normatieve vragen van de rechtswetenschap behandeld, zoals de betekenis van het
contract, de aard van democratie en rechtsstaat, de scheiding van kerk en staat en constitutionele
toetsing. Daarnaast worden basistechnieken van de juridische schrijfvaardigheid en juridische
argumentatie geoefend met studenten.
Juridische kennis. Bij het derde vak Methoden & Technieken van de Rechtswetenschap dat in het
tweede blok van semester 2 gegeven wordt, gaat het om methodische vragen rond recht en
rechtswetenschap. Het centrale probleem is hier: hoe komen we aan betrouwbare kennis in het
recht?
WERKGROEPBIJEENKOMST 1: TERREINVERKENNING
Het eerste hoorcollege begint met een korte uiteenzetting van de structuur van de komende zes
bijeenkomsten. Daarnaast worden de aard van het vak ‘Inleiding recht’ besproken en de plaats die
dit vak inneemt binnen de juridische opleiding. De centrale vraag in de eerste bijeenkomst luidt:
wat is recht? Deze vraag biedt aanleiding voor een verkenningstocht langs de fundamentele
vooronderstellingen, onderscheidingen, begrippen en instituties van het recht. Meestal wordt de
vraag naar wat recht is al snel geherformuleerd in de vraag waar we het recht vinden, met als
(algemeen) antwoord: in de rechtsbronnen. Het is van belang dat de beginnende rechtenstudent
deze bronnen leert kennen en hanteren, omdat zij tot het basisgereedschap van iedere jurist
behoren. In de werkcolleges ligt daarom de nadruk op een kennismaking met de wet, de
rechtspraak en de structuur van rechtsregels. Ook behandelen we in het werkcollege een eerste
eenvoudige casus. In de tweede week wordt hierop voortgebouwd en wordt de vraag hoe we het
recht vinden en toepassen op een casus nader uitgewerkt.
Te bestuderen literatuur:
- Hoofdstuk 1 ‘Terreinverkenning’, uit P.B. Cliteur en A. Ellian, Inleiding recht, Deventer:
Wolters Kluwer 2017.
4
