Biologie samenvatting Hoofdstuk 12 Hormonen 5vwo Nectar

Samenvatting Biologie
Hoofdstuk 12
Hormonen = signaalstoffen die je lichaam via het bloed naar je cellen vervoert.

Inwendige milieu = bloed, weefselvloeistof, cel inhoud en lymfe. Alles wat in ons lichaam
bevindt en niet zonder operatie/snee te bereiken is.
Uitwendig milieu = Alles in en om het lichaam wat zich buiten het dekweefsel bevindt.
(darmen, longinhoud, blaas)

2 Soorten klieren:
 Exocriene klieren:
- Met afvoerbuis, product via een buis in de holte gelost.
 Endocriene klieren
- Zonder afvoerbuis, geven product af aan het bloed.
- Alle hormonen geproduceerd door endocriene klieren en worden afgegeven
aan de bloedbaan.

Alvleesklier heeft endocriene en exocriene onderdelen.
 Exocriene functie  afgeven van het enzymen voor de spijsvertering; o.a. tryptase,
amylase en lipase.
 Endocriene functie  Stoffen af aan het bloed die te maken hebben met de
suikerhuishouding van het lichaam; insuline en glucagon.

Van endocriene klier naar doelcellen:
1. Hormoonklieren produceert een
hormoon en geeft deze af aan de
bloedbaan.
2. Dat hormoon gaat stromen langs
weefsels en cellen van het lichaam.
3. Een van de weefsels heeft de juiste
receptor voor het betreffende
hormoon. De receptor waar het
hormoon precies op past is de
doelcel.

Hormonen zijn betrokken bij:
 Bevorderen van secundaire geslachtskenmerken (en beïnvloeden gedrag).
 Constant houden van je lichaamstemperatuur.
 Regeling van het glucosegehalte van je bloed.

Het zenuwstelsel prikkelt het bijniermerg tot de afgifte van adrenaline. Dit komt doordat
adrenaline de doelwitcellen prikkelt tot een snelle actie. Een snelle actie is via de hypofyse
niet mogelijk, wel via het zenuwstelsel.

, RH hormonen = releasing hormonen = hormonen door de hypothalamus afgegeven.
Neurosecretoire cellen = zenuwcellen die signaalstoffen met hormonale werking
produceren, hormonen. Beginnen in de hypothalamus, eindigen in de hypofyseachterkwab.

Werking hypofyse en hypothalamus (Binas T88C, T89C)
Hypothalamus produceert hormonen, deze gaan richting de hypofyse voor- of achterkwab.

Hypofysevoorkwab: (adenohypofyse Hypofyseachterkwab: (=neurohypofyse)
- Hormonen vanuit de hypothalamus worden - Directe verbinding met hypothalamus.
aan het bloed afgegeven (RH). (uiteinde van ne urosecretoire cellen)
- Deze hormonen binden aan receptor van de - De hypofyseachterkwab zorgt voor het afgeven
hypofysevoorkwab. Hypofysevoorkwab maakt van hormonen uit de hypothalamus naar het
een hormoon richting de doelorganen. bloed. Via bloed naar doelorganen.
Twee soorten hormonen: FSH en LH.
FHS-releasing + FSH-inhibiting hormoon zorgen de regeling van concentratie FSH in je bloed.

Hypofyseachterkwab geeft FSH en LH af. Werking hiervan bij man en vrouw:
MAN:
- FSH; follikelstimulerend hormoon.
 Cellen van Sertoli zijn gevoelig voor FSH. (cellen die geen spermacel kunnen worden,
maar zijn nodig om spermavorming te laten plaatsvinden).
 Zaadproductie gestimuleerd en ander hormoon (inhibine)
aangemaakt door Cellen van Sertoli en FSH.
 Inhibine remt vorming FSH
 Zaadproductie zal dalen en hierdoor ook minder inhibine
gemaakt en FHS minder geremd.
 Negatieve terugkoppeling.

- LH; Luteïniserend hormoon.
 Cellen van Leydig gaan testosteron maken. Testosteron zorgt voor:
- Productie spermacellen
- Ontwikkeling secundaire geslachtsorganen
- Remt productie van RH, LH en FSH
 Door remmen een negatieve terugkoppeling.
- Remt hypofyse en dus vorming van LH
- Hypothalamus wordt geremd; minder RH (minder RH leidt tot minder FSH)

VROUW:
 FSH en LH komen bij de follikel terecht. FSH zorgt voor rijping follikel en productie
oestrogenen. Oestrogenen (vooral oestradiol) zorgen voor:
- Ontwikkeling secundaire geslachtsorganen
- Ontwikkeling baarmoederslijmvlies
- Remming productie FSH en LH
 Door de remming FSH en LH is een negatieve terugkoppeling in eerste twee weken.
 Vlak voor de ovulatie zorgt oestrogeen voor stimulatie FSH en LH  eisprong.