Samenvatting 8.5, 10.1 t/m 10.4, 11.1 t/m 11.5, 12.1 t/m 12.4 (tot intermezzo) + 12.5, 13.1 t/m 13.2
+ 13.4
H8 Language games and paradigms: thinking from within.
8.5 The strong programme.
Een relativistische benadering van wetenschappelijke kennis kwam van David Bloor en Barry Barnes,
zij zeiden dat alle kennis een sociale dimensie heeft, zij zijn de filosoof en socioloog achter ‘the strong
programme’. Er zijn 4 basis leerstellingen binnen het strong programme:
- Causality: ze zeggen niet zoals de meeste sociologen dat wetenschappelijke kennis gaat om
begrijpen (Verstehen). Ze zeggen dat het bewust moet zijn van de sociale oorzaken die ons tot
de zaken brengt die wij kennis noemen. Net als natuurwetenschappers zoeken ze naar de
oorzaak.
- Impartiality: wetenschap zou neutraal moeten zijn om tot de waarheid, succes of de
rationaliteit van kennis te komen. Alle typen van kennis moeten uitgelegd worden in termen
van hoe het teweeg gebracht is.
- Symmetry: sociologen binnen de wetenschappen moeten zoeken naar de oorzaak van
overtuigingen, of de wetenschapper deze overtuigingen nou als waar of onwaar ziet (the
equivalence postulate).
- Reflexivity: als een wetenschappelijke socioloog zegt dat alle kennis is ontstaan door sociale
factoren, geldt dit ook voor de kennis van de wetenschappelijke sociologie, dit leidt dus tot
een probleem. De grootste bedreiging voor het strong programme is dat het zichzelf weerlegd.
The strong programme verzet zich tegen twee belangrijke denkbeelden van de traditionele filosofie.
Ten eerste dat kennis is de ware overtuiging, men hoeft niet uit te leggen waarom dit zo is, Barnes en
Bloor vinden dat je naar de oorzaak van de overtuigingen moet kijken. Ten tweede dat sociale en
psychologische uitleg alleen gebruik wordt wanneer mensen onware, irrationele overtuigingen hebben
en niet wanneer hun overtuigingen waar en rationeel zijn, ze hebben dus twee soorten uitleg, één voor
ware, rationele en succesvolle overtuigingen en één voor onware, irrationele en onsuccesvolle
overtuigingen. Volgens Barnes en Bloor vinden dat er maar één moet zijn, de strong programme. Er is
kritiek op Kuhn omdat hij gelooft dat men binnen een paradigma rationele overtuigingen heeft.
H10 Scientific realism: to believe in science.
10.1 Introduction.
Dit hoofdstuk gaat over wetenschappelijke theorieën als representaties van de wereld. Het gaat over de
vraag of we ervan uit kunnen gaan dat onze complexe wetenschappelijke representaties van de delen
van de wereld die we niet met onze zintuigen kunnen waarnemen, kloppen. Bestaan de representaties
uit de wetenschappelijke theorieën wel? Als we denken dat onze theorieën ons iets vertellen over de
niet-waarneembare structuren in de wereld, hangen we de doctrine van het wetenschappelijke realisme
aan.
10.2 A brief history of science realism.
Het kan lastig zijn om te volgen wie er wetenschappelijke realisten waren, sommige naturalisten waren
wetenschappelijk realist maar anderen weer niet. Schlick stond toe dat in het programma van de
Wiener Kreis een realistisch element binnen het logisch positivisme bestond. Carnap was het hier niet
mee eens, hij onderscheidde interne en externe vragen. Interne vragen waren vragen over het bestaan
van bepaalde entiteiten die gesteld kunnen worden binnen een taalkundig kader. Externe vragen
gingen over de vraag van het bestaan van het kader zelf. Volgens Carnap betekende het accepteren van
het kader niet dat je moest geloven in het bestaan van de entiteiten. Het framework (kader) wordt om
pragmatische redenen geaccepteerd, maar pragmatische redenen zijn niet perse goede redenen om iets
te geloven. Volgens Ernest Nagel is het probleem van wetenschappelijk realisme alleen maar een
taalkundige verwarring over uitdrukkingen. Van Fraassen (constructief empirist en wetenschappelijk
anti-realist) is het niet eens met Nagel dat de twee uitdrukkingen identiek zijn. Er is wel een probleem
binnen wetenschappelijk realisme over de beperkingen van de wetenschap: geeft wetenschap ons een
+ 13.4
H8 Language games and paradigms: thinking from within.
8.5 The strong programme.
Een relativistische benadering van wetenschappelijke kennis kwam van David Bloor en Barry Barnes,
zij zeiden dat alle kennis een sociale dimensie heeft, zij zijn de filosoof en socioloog achter ‘the strong
programme’. Er zijn 4 basis leerstellingen binnen het strong programme:
- Causality: ze zeggen niet zoals de meeste sociologen dat wetenschappelijke kennis gaat om
begrijpen (Verstehen). Ze zeggen dat het bewust moet zijn van de sociale oorzaken die ons tot
de zaken brengt die wij kennis noemen. Net als natuurwetenschappers zoeken ze naar de
oorzaak.
- Impartiality: wetenschap zou neutraal moeten zijn om tot de waarheid, succes of de
rationaliteit van kennis te komen. Alle typen van kennis moeten uitgelegd worden in termen
van hoe het teweeg gebracht is.
- Symmetry: sociologen binnen de wetenschappen moeten zoeken naar de oorzaak van
overtuigingen, of de wetenschapper deze overtuigingen nou als waar of onwaar ziet (the
equivalence postulate).
- Reflexivity: als een wetenschappelijke socioloog zegt dat alle kennis is ontstaan door sociale
factoren, geldt dit ook voor de kennis van de wetenschappelijke sociologie, dit leidt dus tot
een probleem. De grootste bedreiging voor het strong programme is dat het zichzelf weerlegd.
The strong programme verzet zich tegen twee belangrijke denkbeelden van de traditionele filosofie.
Ten eerste dat kennis is de ware overtuiging, men hoeft niet uit te leggen waarom dit zo is, Barnes en
Bloor vinden dat je naar de oorzaak van de overtuigingen moet kijken. Ten tweede dat sociale en
psychologische uitleg alleen gebruik wordt wanneer mensen onware, irrationele overtuigingen hebben
en niet wanneer hun overtuigingen waar en rationeel zijn, ze hebben dus twee soorten uitleg, één voor
ware, rationele en succesvolle overtuigingen en één voor onware, irrationele en onsuccesvolle
overtuigingen. Volgens Barnes en Bloor vinden dat er maar één moet zijn, de strong programme. Er is
kritiek op Kuhn omdat hij gelooft dat men binnen een paradigma rationele overtuigingen heeft.
H10 Scientific realism: to believe in science.
10.1 Introduction.
Dit hoofdstuk gaat over wetenschappelijke theorieën als representaties van de wereld. Het gaat over de
vraag of we ervan uit kunnen gaan dat onze complexe wetenschappelijke representaties van de delen
van de wereld die we niet met onze zintuigen kunnen waarnemen, kloppen. Bestaan de representaties
uit de wetenschappelijke theorieën wel? Als we denken dat onze theorieën ons iets vertellen over de
niet-waarneembare structuren in de wereld, hangen we de doctrine van het wetenschappelijke realisme
aan.
10.2 A brief history of science realism.
Het kan lastig zijn om te volgen wie er wetenschappelijke realisten waren, sommige naturalisten waren
wetenschappelijk realist maar anderen weer niet. Schlick stond toe dat in het programma van de
Wiener Kreis een realistisch element binnen het logisch positivisme bestond. Carnap was het hier niet
mee eens, hij onderscheidde interne en externe vragen. Interne vragen waren vragen over het bestaan
van bepaalde entiteiten die gesteld kunnen worden binnen een taalkundig kader. Externe vragen
gingen over de vraag van het bestaan van het kader zelf. Volgens Carnap betekende het accepteren van
het kader niet dat je moest geloven in het bestaan van de entiteiten. Het framework (kader) wordt om
pragmatische redenen geaccepteerd, maar pragmatische redenen zijn niet perse goede redenen om iets
te geloven. Volgens Ernest Nagel is het probleem van wetenschappelijk realisme alleen maar een
taalkundige verwarring over uitdrukkingen. Van Fraassen (constructief empirist en wetenschappelijk
anti-realist) is het niet eens met Nagel dat de twee uitdrukkingen identiek zijn. Er is wel een probleem
binnen wetenschappelijk realisme over de beperkingen van de wetenschap: geeft wetenschap ons een
