WEBCASTS
Inhoudsopgave
Week 1............................................................................................................................................. 2
Basisbegrippen in het Staatsrecht....................................................................................... 2
Staatsrecht ................................................................................................................................ 4
Week 2 ............................................................................................................................................ 5
Rechtsprekende ambten ........................................................................................................ 5
Totstandkoming en bekendmaking van verdragen .......................................................... 5
Week 3 ............................................................................................................................................ 6
Herziening van de grondwet .................................................................................................. 6
Regelgeving ................................................................................................................................ 7
Week 4 ............................................................................................................................................ 9
Decentralisatie I........................................................................................................................ 9
Decentralisatie II .................................................................................................................... 10
Week 5 ........................................................................................................................................... 11
Grondrechten I ......................................................................................................................... 11
Grondrechten II ........................................................................................................................ 12
Reikwijdte van grondrechten ................................................................................................ 13
Botsing van grondrechten .....................................................................................................14
1
, WEEK 1
BASISBEGRIPPEN IN HET STAATSRECHT
Er worden in deze webcast vier basisbegrippen behandeld:
• Overheidsverband
• Overheidsambt
• Staatsvorm
• Regeringsvorm
Overheidsverband
Een structuur waarin overheidsambten
- in een rechtens bepaalde verhouding tot elkaar staan en
- in een (wederkerige) relatie staan tot onderdanen of groepen daarvan
Een overheidsverband is in feite een verzameling overheidsambten. Die ambten verhouden
zich tot elkaar en de manier waarop ze zich tot elkaar verhouden, wordt bepaald in het
staatsrecht. Die ambten verhouden zich ook tot de onderdanen en dat wordt mede bepaald
door het staatsrecht.
Wederkerig staat tussen haakjes omdat dit niet vaak voorkomt. Het betekent dat ze over en
weer verplichtingen naar elkaar hebben. Een voorbeeld is als een burger een beschikking
aanvraagt bij de overheid. Als burger heb je een informatieplicht en het overheidsambt heeft
een motiveringsplicht bij het nemen van het besluit.
Eenzijdige relaties zijn dus alleen van de overheid tot de burgers, bijv. een boete die wordt
opgelegd.
Welke overheidsverbanden zijn er in Nederland?
Hoofdstructuur:
- Centraal overheidsverband (Rijk, Staat)
o De Grondwet zegt hier niks over
- Decentraal overheidsverband provincie
o Art. 123 Gw
- Decentraal overheidsverband gemeente
o Art. 123 Gw
Hulpstructuren:
- Andere territoriale lichamen (art. 132a Gw)
o Bijv. de BES-eilanden, Bonaire, Saba, Sint-Eustatius
- Waterschappen (art. 133 Gw)
- Openbare lichamen voor beroep (art. 134 Gw)
o Oftewel: publiekrechtelijke beroepsorganisaties, bijv. de Nederlandse Orde van
Advocaten
- Openbare lichamen op grond van art. 135 Gw
o Worden ook wel samenwerkingsverbanden genoemd, bijv. veiligheidsregio’s
o Voorbeelden: 2 of meer gemeenten/provincies
Overheidsambt
Ambten van het centrale overheidsverband:
- Regering (art. 42 Gw)
- Ministerraad (art. 45 Gw)
- Staatssecretaris (art. 46 Gw)
2
Inhoudsopgave
Week 1............................................................................................................................................. 2
Basisbegrippen in het Staatsrecht....................................................................................... 2
Staatsrecht ................................................................................................................................ 4
Week 2 ............................................................................................................................................ 5
Rechtsprekende ambten ........................................................................................................ 5
Totstandkoming en bekendmaking van verdragen .......................................................... 5
Week 3 ............................................................................................................................................ 6
Herziening van de grondwet .................................................................................................. 6
Regelgeving ................................................................................................................................ 7
Week 4 ............................................................................................................................................ 9
Decentralisatie I........................................................................................................................ 9
Decentralisatie II .................................................................................................................... 10
Week 5 ........................................................................................................................................... 11
Grondrechten I ......................................................................................................................... 11
Grondrechten II ........................................................................................................................ 12
Reikwijdte van grondrechten ................................................................................................ 13
Botsing van grondrechten .....................................................................................................14
1
, WEEK 1
BASISBEGRIPPEN IN HET STAATSRECHT
Er worden in deze webcast vier basisbegrippen behandeld:
• Overheidsverband
• Overheidsambt
• Staatsvorm
• Regeringsvorm
Overheidsverband
Een structuur waarin overheidsambten
- in een rechtens bepaalde verhouding tot elkaar staan en
- in een (wederkerige) relatie staan tot onderdanen of groepen daarvan
Een overheidsverband is in feite een verzameling overheidsambten. Die ambten verhouden
zich tot elkaar en de manier waarop ze zich tot elkaar verhouden, wordt bepaald in het
staatsrecht. Die ambten verhouden zich ook tot de onderdanen en dat wordt mede bepaald
door het staatsrecht.
Wederkerig staat tussen haakjes omdat dit niet vaak voorkomt. Het betekent dat ze over en
weer verplichtingen naar elkaar hebben. Een voorbeeld is als een burger een beschikking
aanvraagt bij de overheid. Als burger heb je een informatieplicht en het overheidsambt heeft
een motiveringsplicht bij het nemen van het besluit.
Eenzijdige relaties zijn dus alleen van de overheid tot de burgers, bijv. een boete die wordt
opgelegd.
Welke overheidsverbanden zijn er in Nederland?
Hoofdstructuur:
- Centraal overheidsverband (Rijk, Staat)
o De Grondwet zegt hier niks over
- Decentraal overheidsverband provincie
o Art. 123 Gw
- Decentraal overheidsverband gemeente
o Art. 123 Gw
Hulpstructuren:
- Andere territoriale lichamen (art. 132a Gw)
o Bijv. de BES-eilanden, Bonaire, Saba, Sint-Eustatius
- Waterschappen (art. 133 Gw)
- Openbare lichamen voor beroep (art. 134 Gw)
o Oftewel: publiekrechtelijke beroepsorganisaties, bijv. de Nederlandse Orde van
Advocaten
- Openbare lichamen op grond van art. 135 Gw
o Worden ook wel samenwerkingsverbanden genoemd, bijv. veiligheidsregio’s
o Voorbeelden: 2 of meer gemeenten/provincies
Overheidsambt
Ambten van het centrale overheidsverband:
- Regering (art. 42 Gw)
- Ministerraad (art. 45 Gw)
- Staatssecretaris (art. 46 Gw)
2
