SAMENVATTING HEELKUNDE:
ASEPSIE:
introductie
LEERDOELEN:
• Lay-out operatieruimte en annexen kennen, kunnen schetsen en herkennen.
• Kenmerken van operatieruimten kunnen herkennen en kunnen toepassen.
• Do’s en don’ts in een operatieruimte kennen en kunnen toepassen.
• Schoonmaak en desinfectie van een operatieruimte kennen en kunnen verwoorden.
• De verschillende termen mbt steriliteit en asepsie kunnen verwoorden, illustreren met een voorbeeld.
• De verschillende methoden om chirurgisch materiaal te steriliseren en desinfecteren kennen en
kunnen beschrijven.
• De procedure van asepsie kennen en kunnen toepassen/uitvoeren (skills lab) op een patiënt.
• De procedure van asepsie kennen en kunnen (skills lab) toepassen/uitvoeren voor een chirurg.
Kenmerken
Zo min mogelijk beweging
- 1 ingang (+ nooddeur)
- Toegang beperkt (zeker niet als doorgang gebruikt)
- Aparte voorbereidingen ruimte (bv scheren) (als toch in 1 ruimte → verschillende zones)
Proper vs vuile ruimte
- Proper: operatieruimte, scrub, voorraad steriel materiaal
- Vuil: voorbereiding patiënt, omkleedruimte
- Verschillende ‘lokalen’
Access beeldvorming
Lokalen (of verschillende zones)
• Voorbereiding patient
• Opslag steriel materiaal
• Voorbereiding chirurg
• Operatieruimte
• Recovery
Voorbereiding patiënt:
- Wasbak
- Afvalbak
- Stofzuiger
- Anastasi toestel
- Glazen deur: doorheen kijken, wie is er
Opslag steriel materiaal:
• Gesloten opslag (geen stof)
• Glas (kijken hoeveel er nog is)
• Instrumenten-trolley
Voorbereiding operatie-team
Handhygiëne
• Ver genoeg van operatieveld en ruimte voor opslag steriel materiaal
• Diep genoeg (spatten verminderen) op lendenhoogte
• Bediening infrarood of met elleboog, voet of knie
Kledij - handschoenen
• Niet nabij het operatieveld, instrumententrolley (luchtstromen vermijden)
,Operatielokaal
Proper – schoonmaakvriendelijk
• Ronde hoeken, niet poreus materiaal
Geen ramen
• Als er zijn, zorgen dat ze niet open kunnen (contaminatie) / temp wisselingen
Zoveel mogelijk rollend materiaal
Klok
Toegang beeldmateriaal
Verwarming (idealiter 20-21°C) – vochtigheidsgraad (40-60%) (tegen uitdroging)
Verlichting : vanuit 2 hoeken (tegen schaduw)
Recovery
• Temperatuur 22-24°C (nog herstellen van anesthesie, verminderde thermoregulatie)
• O2
• Opvolging
• Rustig
• Veilig
Do’s en don’ts:
Volgorde van ingrepen:
Op de dag operaties plannen van proper naar vuil.
Niet tussen elke operatie de hele kamer schoonmaken
Schoonmaken:
• Protocol/draaiboek
• Schoonmaken voor desinfectie (om zoveel mogelijk organische materiaal te verwijderen)
• Desinfectie met een breed-spectrum (verdunning, temperatuur, contacttijd)
• Wegwerp schoonmaakmateriaal
• Emmers droog bewaren … (ondersteboven)
Checklist? Failing to plan is planning to fail:
,Deel 2: Asepsie
Ingreep cornage: buiten, op stro = stoffig. Geen handschoenen aan, iemand aan het roken
- In die tijd nog niet alles voor handen, toch zo goed mogelijk
Definities:
- Sterilisatie: een fysische of chemisch proces dat alle micro-organismen (incl spores) vernietigt of
verwijdert (van materiaal).
- Desinfectie: een fysisch of chemisch proces dat pathogene micro-organismen vernietigt of verwijdert
(van materiaal).
- Antisepsis: het proces waarbij pathogene micro-organismen worden verwijderd of vernietigd die
aanwezig zijn op de huid en mucosae
- Asepsis: de afwezigheid van pathogene micro-organismen op levend weefsel (geen klinische infectie)
- Schoonmaken: het fysiek verwijderen van contaminanten op oppervlakten (stof, aarde, organisch
materiaal)
Volgens risicograad (Spaulding)
- Geen stethoscoop steriliseren (geen nut)
Contact met huid → schoonmaken met een detergent
Contact met mucosae → desinfectie kan volstaan
Huid/ mucosae penetreren, contact met bloedbaan → sterilisatie
Steriliseren intrumentarium
- Thermisch
- Fysisch (gamma stralen)
- Chemische methode
▪ Niet corrosief
▪ Niet toxisch
▪ Snelle werking
▪ Betrouwbaar
Je moet weten hoe het werkt en wat de risico’s zijn
Stapsgewijs (eerst schoonmaken!)
- Onmiddellijk – anders in water met open scharnier (anders koekt het vast)
- Alle materiaal op instrumententafel = gecontamineerd (ook als niet gebruikt)
- Reinigen met de hand
▪ pH neutrale detergent
▪ zachte borstel
▪ holle instrumenten!
- Ultrasone reinigers (bepaalde oplossing, met trillingen)
▪ 5 a 10 min
▪ Nadien manuele reiniging (afspoelen enzymatische oplossing)
- Controle van instrumentarium
, Volgende stap: thermisch of chemisch steriliseren
Thermische methode:
- Droge hitte (normale warmte)
- Stoom: minder hoge temp maar hogere druk → 2 manieren denaturatie eiwitten
Nadelen:
- Gedurende 2 uur in oven voor droge hitte
- Stoom – 10 min in autoclaaf
- Autoclaaf is duur + kost elektriciteit / water
- Niet alles kan tegen warmte (vasaline)
Messen niet in vaatwasser: warmte + trilling → stomp
→gamma-straling
Als geen andere optie:
- Met lucifers, in vuur verhitten
Autoclaaf: verpakken
- Plastieken zak: nieuwere polymeren, doorzichtig, vaak in combinatie met een doorlaatbare laag
(papier) en met aangebrachte interne en externe indicatoren
- Papier – katoen:
• veel gebruikt, niet voor plasma sterilisatie
• Papier heeft als voordeel dat autoclaveren de poriën sluit, wegwerp
- Techniek (zie ook Skills lab)
- Ook belangrijk hoe je een autoclaaf inruimt, stoom moet overal goed tussendoor kunnen.
Contact met stoom is essentieel
- Grondige reiniging vooraf
- Open scharnieren
- Operatiedozen zonder ventilatieopeningen, deksel los plaatsen en best verticaal
- Operatiedozen met ventiliatieopeningen, deksel vast en vlak te plaatsen
Micro-organismen niet te zien, methode gewerkt? → controle systeem
Indicatoren
Chemische indicatoren – strips veranderen van kleur bij bepaalde temp en vochtigheid
• Reageren op een chemische of fysische trigger tijdens het sterilisatieproces
▪ Een weinig gevoelige aan de buitenkant
▪ Een specifieke op de meest moeilijk te bereiken plaats.
• Indiceren dat de voorwaarde waar de detectie zich op basseert is voldaan (bv. temperatuur), NIET
noodzakelijk dat gans het item/pakket steriel is
• Strip plak je aan de buitenkant, maar ook aan de binnenkant, aan de minst bereikbare plaats
Biologische indicatoren
- Extreem resistente micro-organismen
▪ Sporevormend
▪ Niet-pathogeen
▪ Resistent tegen bepaalde processen/ producten
- Na proces gedurend 24 u - 8 u incubinatie
• Periodiek gebruik (vrij omslachtig)
- Geeft wel weer of de sterilisatie zelf heeft gewerkt
- Zegt iets over proces en sterilisatie
ASEPSIE:
introductie
LEERDOELEN:
• Lay-out operatieruimte en annexen kennen, kunnen schetsen en herkennen.
• Kenmerken van operatieruimten kunnen herkennen en kunnen toepassen.
• Do’s en don’ts in een operatieruimte kennen en kunnen toepassen.
• Schoonmaak en desinfectie van een operatieruimte kennen en kunnen verwoorden.
• De verschillende termen mbt steriliteit en asepsie kunnen verwoorden, illustreren met een voorbeeld.
• De verschillende methoden om chirurgisch materiaal te steriliseren en desinfecteren kennen en
kunnen beschrijven.
• De procedure van asepsie kennen en kunnen toepassen/uitvoeren (skills lab) op een patiënt.
• De procedure van asepsie kennen en kunnen (skills lab) toepassen/uitvoeren voor een chirurg.
Kenmerken
Zo min mogelijk beweging
- 1 ingang (+ nooddeur)
- Toegang beperkt (zeker niet als doorgang gebruikt)
- Aparte voorbereidingen ruimte (bv scheren) (als toch in 1 ruimte → verschillende zones)
Proper vs vuile ruimte
- Proper: operatieruimte, scrub, voorraad steriel materiaal
- Vuil: voorbereiding patiënt, omkleedruimte
- Verschillende ‘lokalen’
Access beeldvorming
Lokalen (of verschillende zones)
• Voorbereiding patient
• Opslag steriel materiaal
• Voorbereiding chirurg
• Operatieruimte
• Recovery
Voorbereiding patiënt:
- Wasbak
- Afvalbak
- Stofzuiger
- Anastasi toestel
- Glazen deur: doorheen kijken, wie is er
Opslag steriel materiaal:
• Gesloten opslag (geen stof)
• Glas (kijken hoeveel er nog is)
• Instrumenten-trolley
Voorbereiding operatie-team
Handhygiëne
• Ver genoeg van operatieveld en ruimte voor opslag steriel materiaal
• Diep genoeg (spatten verminderen) op lendenhoogte
• Bediening infrarood of met elleboog, voet of knie
Kledij - handschoenen
• Niet nabij het operatieveld, instrumententrolley (luchtstromen vermijden)
,Operatielokaal
Proper – schoonmaakvriendelijk
• Ronde hoeken, niet poreus materiaal
Geen ramen
• Als er zijn, zorgen dat ze niet open kunnen (contaminatie) / temp wisselingen
Zoveel mogelijk rollend materiaal
Klok
Toegang beeldmateriaal
Verwarming (idealiter 20-21°C) – vochtigheidsgraad (40-60%) (tegen uitdroging)
Verlichting : vanuit 2 hoeken (tegen schaduw)
Recovery
• Temperatuur 22-24°C (nog herstellen van anesthesie, verminderde thermoregulatie)
• O2
• Opvolging
• Rustig
• Veilig
Do’s en don’ts:
Volgorde van ingrepen:
Op de dag operaties plannen van proper naar vuil.
Niet tussen elke operatie de hele kamer schoonmaken
Schoonmaken:
• Protocol/draaiboek
• Schoonmaken voor desinfectie (om zoveel mogelijk organische materiaal te verwijderen)
• Desinfectie met een breed-spectrum (verdunning, temperatuur, contacttijd)
• Wegwerp schoonmaakmateriaal
• Emmers droog bewaren … (ondersteboven)
Checklist? Failing to plan is planning to fail:
,Deel 2: Asepsie
Ingreep cornage: buiten, op stro = stoffig. Geen handschoenen aan, iemand aan het roken
- In die tijd nog niet alles voor handen, toch zo goed mogelijk
Definities:
- Sterilisatie: een fysische of chemisch proces dat alle micro-organismen (incl spores) vernietigt of
verwijdert (van materiaal).
- Desinfectie: een fysisch of chemisch proces dat pathogene micro-organismen vernietigt of verwijdert
(van materiaal).
- Antisepsis: het proces waarbij pathogene micro-organismen worden verwijderd of vernietigd die
aanwezig zijn op de huid en mucosae
- Asepsis: de afwezigheid van pathogene micro-organismen op levend weefsel (geen klinische infectie)
- Schoonmaken: het fysiek verwijderen van contaminanten op oppervlakten (stof, aarde, organisch
materiaal)
Volgens risicograad (Spaulding)
- Geen stethoscoop steriliseren (geen nut)
Contact met huid → schoonmaken met een detergent
Contact met mucosae → desinfectie kan volstaan
Huid/ mucosae penetreren, contact met bloedbaan → sterilisatie
Steriliseren intrumentarium
- Thermisch
- Fysisch (gamma stralen)
- Chemische methode
▪ Niet corrosief
▪ Niet toxisch
▪ Snelle werking
▪ Betrouwbaar
Je moet weten hoe het werkt en wat de risico’s zijn
Stapsgewijs (eerst schoonmaken!)
- Onmiddellijk – anders in water met open scharnier (anders koekt het vast)
- Alle materiaal op instrumententafel = gecontamineerd (ook als niet gebruikt)
- Reinigen met de hand
▪ pH neutrale detergent
▪ zachte borstel
▪ holle instrumenten!
- Ultrasone reinigers (bepaalde oplossing, met trillingen)
▪ 5 a 10 min
▪ Nadien manuele reiniging (afspoelen enzymatische oplossing)
- Controle van instrumentarium
, Volgende stap: thermisch of chemisch steriliseren
Thermische methode:
- Droge hitte (normale warmte)
- Stoom: minder hoge temp maar hogere druk → 2 manieren denaturatie eiwitten
Nadelen:
- Gedurende 2 uur in oven voor droge hitte
- Stoom – 10 min in autoclaaf
- Autoclaaf is duur + kost elektriciteit / water
- Niet alles kan tegen warmte (vasaline)
Messen niet in vaatwasser: warmte + trilling → stomp
→gamma-straling
Als geen andere optie:
- Met lucifers, in vuur verhitten
Autoclaaf: verpakken
- Plastieken zak: nieuwere polymeren, doorzichtig, vaak in combinatie met een doorlaatbare laag
(papier) en met aangebrachte interne en externe indicatoren
- Papier – katoen:
• veel gebruikt, niet voor plasma sterilisatie
• Papier heeft als voordeel dat autoclaveren de poriën sluit, wegwerp
- Techniek (zie ook Skills lab)
- Ook belangrijk hoe je een autoclaaf inruimt, stoom moet overal goed tussendoor kunnen.
Contact met stoom is essentieel
- Grondige reiniging vooraf
- Open scharnieren
- Operatiedozen zonder ventilatieopeningen, deksel los plaatsen en best verticaal
- Operatiedozen met ventiliatieopeningen, deksel vast en vlak te plaatsen
Micro-organismen niet te zien, methode gewerkt? → controle systeem
Indicatoren
Chemische indicatoren – strips veranderen van kleur bij bepaalde temp en vochtigheid
• Reageren op een chemische of fysische trigger tijdens het sterilisatieproces
▪ Een weinig gevoelige aan de buitenkant
▪ Een specifieke op de meest moeilijk te bereiken plaats.
• Indiceren dat de voorwaarde waar de detectie zich op basseert is voldaan (bv. temperatuur), NIET
noodzakelijk dat gans het item/pakket steriel is
• Strip plak je aan de buitenkant, maar ook aan de binnenkant, aan de minst bereikbare plaats
Biologische indicatoren
- Extreem resistente micro-organismen
▪ Sporevormend
▪ Niet-pathogeen
▪ Resistent tegen bepaalde processen/ producten
- Na proces gedurend 24 u - 8 u incubinatie
• Periodiek gebruik (vrij omslachtig)
- Geeft wel weer of de sterilisatie zelf heeft gewerkt
- Zegt iets over proces en sterilisatie
