ECONOMIE H2 AVANS DEN BOSCH – 2022/2023
Onderwerp: bedrijfsvoering en AO
Begrippen
Transformatieproces
Waardenkringloop
Value chain-model van Porter
Administratieve Organisatie (AO)
Interne Beheersing (AO/IB)
Interne Controle (AO/IC)
Bedrijfscontinuïteit kunnen we omschrijven als:
1. het onderkennen van de belangrijkste bedrijfsprocessen;
2. het onderkennen van de risico’s die de voortgang van die processen kunnen bedreigen,
en;
3. het nemen van maatregelen die een effectief en efficiënt antwoord zijn op deze
bedreigingen.
Transformatieproces: het omzetten van invoer (grondstoffen, informatie, kennis en
mensen) in uitvoer (tastbaar eindproduct), dit is het primaire proces.
Waardenkringloop: ontstaat door de uitvoering van alle bedrijfsprocessen, geeft aan hoe
tastbare en niet-tastbare waarden doorstromen in organisaties. Het gaat om waarden als
goederen, arbeidsuren, prestaties
van machines etc. (zie afbeelding
hieronder)
In de waardenkringloop is onder
andere te zien dat een bedrijf
producten en diensten gebruikt om
nieuwe producten en diensten op de
markt te brengen (zie pijl
‘goederen’). Deze nieuwe producten
en diensten zorgen vervolgens voor
opbrengst/winst (zie pijl ‘geld’).
Value chain van porter:
Porter schetst de waardenkringloop als een soort pijl (zie afbeelding). De hele organisatie
kan worden gezien als een verzameling van processen die leidt tot het creëren van
meerwaarde. De primaire processen zijn de processen die we in het transformatieproces
terugzien en die voornamelijk de bedrijfscontinuïteit waarborgen.
,Om bedreigingen van de continuïteit in beeld te brengen, kun je een analyse uitvoeren
op verschillende aspecten:
1. Organisatorisch; bv. Administratieve Organisatie
2. Bouwkundig
3. Elektronisch
4. Information Technology (IT); heeft veel raakvlakken met de administratieve organisatie
5. Psychologisch
Fraude: de opzettelijke misleiding om onrechtmatig voordeel te verkrijgen.
Een manier om fraude te voorkomen is het hebben van een lijnorganisatie. Hierbij kan
functiescheiding worden toegepast; de taken en bevoegdheden worden tussen meerdere
functionarissen verdeeld bij de uitvoering van werkzaamheden en de administratieve
processen. Hierdoor krijgen de verschillende functionarissen tegengestelde belangen en is
het mogelijk om fouten beter op te sporen.
Voorbeeld:
Als afdeling A een magazijn is, dan werken daar
magazijnmedewerkers onder leiding van een ‘hoofd
Magazijn’. Als afdeling B een verkoopafdeling is, dan
werken daar verkoopmedewerkers onder leiding van
een ‘hoofd Verkoop’.
Administratieve Organisatie kunnen we splitsen in twee zaken:
Interne Beheersing (AO/IB): het geheel aan getroffen maatregelen om de organisatie
als geheel aan te sturen. Voorbeeld van een AO/IB-instrument: COSO
Interne Controle (AO/IC): onderdeel van de interne beheersing. De controle op de
activiteiten van de degenen die door of namens de leiding activiteiten uitvoeren. Zo zorg
je ervoor dat de informatie die het management levert betrouwbaar is.
Om voor interne controle te zorgen, kun je toepassen:
1. Functiescheiding; zodat men verschillende belangen heeft
2. Het hebben van procedures: zodat het voor iedereen duidelijk is wie er
verantwoordelijk is voor welke schakel in het proces.
3. Controlebegrippen: directe controle, zoals toezicht houden of indirecte controle,
zoals meting van de geleverde dienst.
De werking van interne controle moet ook gecontroleerd worden. Dit kan met controle-
instrumenten:
Onderzoek van de interne organisatie; gaan de regels zoals ze zijn afgesproken?
Verbandscontrole; kijken of er een verschil is tussen norm en werkelijkheid, zoja
onderzoeken waar de oorzaak zit.
Cijferbeoordeling; zijn de cijfers die met een prognose zijn vastgesteld of vanuit het
verleden zoals verwacht?
Interne vastleggingen; worden problemen vastgelegd en aangepakt?
Normatieve gegevens; cijfers die gebruikt worden bij de cijferbeoordeling. Bv. cijfers uit
de branche, zijn de cijfers van jouw bedrijf meer of minder dan de cijfers van de branche?
Bestaanscontrole; tellen of het aantal producten dat in het systeem staat er ook
daadwerkelijk is.
Stappenplan verbandscontrole:
1. Vaststellen van de normen (Soll); hoeveel voorraad zou ik moeten hebben?
2. Waarnemen van de werkelijke goederenstroom (Ist), door bv. te tellen
, 3. Het toetsen van de werkelijkheid aan de normen, met als doel het vaststellen van
afwijkingen, de uitkomst hoort in de perfecte situatie Ist = Soll te zijn.
4. Deze afwijkingen analyseren, met als doel het vaststellen van de oorzaken van de
afwijkingen
5. Rapporteren en daarin te nemen maatregelen vermelden en aanbevelingen tot
verbetering doen
6. Realisatie.
Onderwerp: continuïteitsrisico’s en kosten van incidenten
Begrippen:
Kostprijs van de omzet
Brutomarge
Vaste en variabele kosten
Directe en indirecte kosten
Verbandscontrole goederen formule, Soll-positie:
Beginvoorraad + inkopen – verkopen = eindvoorraad
Verbandscontrole geld formule, Soll-positie:
Beginsaldo + ontvangsten – betalingen = eindsaldo/liquide middelen
Als veiligheidskundige dien je de kosten van bedrijfsstilstand te kunnen berekenen:
Je dient te weten wie deze gegevens aan kan leveren en de berekening kan uitvoeren;
Je dient de berekening ook zelf uit te kunnen voeren, eventueel om de aangeleverde
berekening te kunnen controleren;
De berekening bevat onzekerheden en aannames omdat het in feite een begroting is;
Je dient de berekening met deskundigen te bespreken;
Door de berekening kun je een bedrijfseconomische argumentatie van te treffen
maatregelen leveren.
Kosten voor incidenten kunnen we indelen op basis van diverse invalshoeken:
Soorten kosten, voorbeelden daarvan zijn:
- Letselschade
- Medische kosten
- Proceskosten
- Boetes
Aard van de kosten:
Derving van inkomsten: daling van de opbrengsten als gevolg van bijvoorbeeld een
incident of producten die kwijt zijn. De derving van inkomsten betreft een vermindering
van de omzet en staat dus niet onder de kosten vermeld. Voorbeelden waardoor het kan
ontstaan:
- (Tijdelijke) sluiting van het bedrijf
- Verlies of vermindering aan productiecapaciteit
- Distributiekanalen vallen weg, waardoor producten niet geleverd kunnen worden
- Imagoschade, waardoor klanten overstappen naar een ander bedrijf (indirect gevolg)
- Producten raken verloren of beschadigd; in dat geval heb je wel de kosten moeten
maken om het product te produceren, wat je niet hebt bij bedrijfsstilstand.
Onderwerp: bedrijfsvoering en AO
Begrippen
Transformatieproces
Waardenkringloop
Value chain-model van Porter
Administratieve Organisatie (AO)
Interne Beheersing (AO/IB)
Interne Controle (AO/IC)
Bedrijfscontinuïteit kunnen we omschrijven als:
1. het onderkennen van de belangrijkste bedrijfsprocessen;
2. het onderkennen van de risico’s die de voortgang van die processen kunnen bedreigen,
en;
3. het nemen van maatregelen die een effectief en efficiënt antwoord zijn op deze
bedreigingen.
Transformatieproces: het omzetten van invoer (grondstoffen, informatie, kennis en
mensen) in uitvoer (tastbaar eindproduct), dit is het primaire proces.
Waardenkringloop: ontstaat door de uitvoering van alle bedrijfsprocessen, geeft aan hoe
tastbare en niet-tastbare waarden doorstromen in organisaties. Het gaat om waarden als
goederen, arbeidsuren, prestaties
van machines etc. (zie afbeelding
hieronder)
In de waardenkringloop is onder
andere te zien dat een bedrijf
producten en diensten gebruikt om
nieuwe producten en diensten op de
markt te brengen (zie pijl
‘goederen’). Deze nieuwe producten
en diensten zorgen vervolgens voor
opbrengst/winst (zie pijl ‘geld’).
Value chain van porter:
Porter schetst de waardenkringloop als een soort pijl (zie afbeelding). De hele organisatie
kan worden gezien als een verzameling van processen die leidt tot het creëren van
meerwaarde. De primaire processen zijn de processen die we in het transformatieproces
terugzien en die voornamelijk de bedrijfscontinuïteit waarborgen.
,Om bedreigingen van de continuïteit in beeld te brengen, kun je een analyse uitvoeren
op verschillende aspecten:
1. Organisatorisch; bv. Administratieve Organisatie
2. Bouwkundig
3. Elektronisch
4. Information Technology (IT); heeft veel raakvlakken met de administratieve organisatie
5. Psychologisch
Fraude: de opzettelijke misleiding om onrechtmatig voordeel te verkrijgen.
Een manier om fraude te voorkomen is het hebben van een lijnorganisatie. Hierbij kan
functiescheiding worden toegepast; de taken en bevoegdheden worden tussen meerdere
functionarissen verdeeld bij de uitvoering van werkzaamheden en de administratieve
processen. Hierdoor krijgen de verschillende functionarissen tegengestelde belangen en is
het mogelijk om fouten beter op te sporen.
Voorbeeld:
Als afdeling A een magazijn is, dan werken daar
magazijnmedewerkers onder leiding van een ‘hoofd
Magazijn’. Als afdeling B een verkoopafdeling is, dan
werken daar verkoopmedewerkers onder leiding van
een ‘hoofd Verkoop’.
Administratieve Organisatie kunnen we splitsen in twee zaken:
Interne Beheersing (AO/IB): het geheel aan getroffen maatregelen om de organisatie
als geheel aan te sturen. Voorbeeld van een AO/IB-instrument: COSO
Interne Controle (AO/IC): onderdeel van de interne beheersing. De controle op de
activiteiten van de degenen die door of namens de leiding activiteiten uitvoeren. Zo zorg
je ervoor dat de informatie die het management levert betrouwbaar is.
Om voor interne controle te zorgen, kun je toepassen:
1. Functiescheiding; zodat men verschillende belangen heeft
2. Het hebben van procedures: zodat het voor iedereen duidelijk is wie er
verantwoordelijk is voor welke schakel in het proces.
3. Controlebegrippen: directe controle, zoals toezicht houden of indirecte controle,
zoals meting van de geleverde dienst.
De werking van interne controle moet ook gecontroleerd worden. Dit kan met controle-
instrumenten:
Onderzoek van de interne organisatie; gaan de regels zoals ze zijn afgesproken?
Verbandscontrole; kijken of er een verschil is tussen norm en werkelijkheid, zoja
onderzoeken waar de oorzaak zit.
Cijferbeoordeling; zijn de cijfers die met een prognose zijn vastgesteld of vanuit het
verleden zoals verwacht?
Interne vastleggingen; worden problemen vastgelegd en aangepakt?
Normatieve gegevens; cijfers die gebruikt worden bij de cijferbeoordeling. Bv. cijfers uit
de branche, zijn de cijfers van jouw bedrijf meer of minder dan de cijfers van de branche?
Bestaanscontrole; tellen of het aantal producten dat in het systeem staat er ook
daadwerkelijk is.
Stappenplan verbandscontrole:
1. Vaststellen van de normen (Soll); hoeveel voorraad zou ik moeten hebben?
2. Waarnemen van de werkelijke goederenstroom (Ist), door bv. te tellen
, 3. Het toetsen van de werkelijkheid aan de normen, met als doel het vaststellen van
afwijkingen, de uitkomst hoort in de perfecte situatie Ist = Soll te zijn.
4. Deze afwijkingen analyseren, met als doel het vaststellen van de oorzaken van de
afwijkingen
5. Rapporteren en daarin te nemen maatregelen vermelden en aanbevelingen tot
verbetering doen
6. Realisatie.
Onderwerp: continuïteitsrisico’s en kosten van incidenten
Begrippen:
Kostprijs van de omzet
Brutomarge
Vaste en variabele kosten
Directe en indirecte kosten
Verbandscontrole goederen formule, Soll-positie:
Beginvoorraad + inkopen – verkopen = eindvoorraad
Verbandscontrole geld formule, Soll-positie:
Beginsaldo + ontvangsten – betalingen = eindsaldo/liquide middelen
Als veiligheidskundige dien je de kosten van bedrijfsstilstand te kunnen berekenen:
Je dient te weten wie deze gegevens aan kan leveren en de berekening kan uitvoeren;
Je dient de berekening ook zelf uit te kunnen voeren, eventueel om de aangeleverde
berekening te kunnen controleren;
De berekening bevat onzekerheden en aannames omdat het in feite een begroting is;
Je dient de berekening met deskundigen te bespreken;
Door de berekening kun je een bedrijfseconomische argumentatie van te treffen
maatregelen leveren.
Kosten voor incidenten kunnen we indelen op basis van diverse invalshoeken:
Soorten kosten, voorbeelden daarvan zijn:
- Letselschade
- Medische kosten
- Proceskosten
- Boetes
Aard van de kosten:
Derving van inkomsten: daling van de opbrengsten als gevolg van bijvoorbeeld een
incident of producten die kwijt zijn. De derving van inkomsten betreft een vermindering
van de omzet en staat dus niet onder de kosten vermeld. Voorbeelden waardoor het kan
ontstaan:
- (Tijdelijke) sluiting van het bedrijf
- Verlies of vermindering aan productiecapaciteit
- Distributiekanalen vallen weg, waardoor producten niet geleverd kunnen worden
- Imagoschade, waardoor klanten overstappen naar een ander bedrijf (indirect gevolg)
- Producten raken verloren of beschadigd; in dat geval heb je wel de kosten moeten
maken om het product te produceren, wat je niet hebt bij bedrijfsstilstand.
