Samenvatting van 1.2.
socialisatie en diversiteit
Inhoud
Hoorcollege 1: de superdiverse stad en de voorbereidende theorie.....................................................4
Superdiversiteit..................................................................................................................................4
Impact van superdiversiteit................................................................................................................6
Socialisatie, codes en the need to belong.......................................................................................6
Wat gebeurt er in superdiverse steden? (Reflexen).......................................................................6
Een noodzakelijke paradigmawisseling in wetenschap en beleid door superdiversiteit................7
Cohesie...............................................................................................................................................8
Migratie..............................................................................................................................................9
Migratiegolven in Nederland..........................................................................................................9
Conclusie: Nederland wordt steeds diverser naar herkomst........................................................10
Hoorcollege 2: Sociale en etnische identiteit.......................................................................................11
Sociale identiteit...............................................................................................................................11
Sociale identiteiten...........................................................................................................................12
Identiteitsbeleving............................................................................................................................17
Identiteit in ontwikkeling..................................................................................................................17
Identiteit in meervoud......................................................................................................................19
Meervoudige identiteiten.............................................................................................................19
Duale identiteiten.........................................................................................................................19
Acculturatie theorie (John W. Berry)............................................................................................20
Groeperingen en etnische identiteit.................................................................................................21
Groeperingen................................................................................................................................21
Etnische identiteit.........................................................................................................................21
Hoorcollege 3: Ongelijkheid in kapitaalbronnen..................................................................................22
Kapitaaltheorie.................................................................................................................................22
In het algemeen............................................................................................................................22
Sociaal kapitaal.............................................................................................................................22
Cultureel kapitaal..........................................................................................................................24
Wat specifiekere info....................................................................................................................24
Kansen(on)gelijkheid in onderwijs....................................................................................................26
Kansengelijkheid in het Nederlandse onderwijs...........................................................................29
1
,Hoorcollege 4: opvoeding.....................................................................................................................33
Delevopmental Niche van Harkness & Super (1986)........................................................................33
Is opvoeding cultuurspecifiek?.........................................................................................................34
Ouderlijke attitudes......................................................................................................................34
Opvoedgedrag..............................................................................................................................34
Etnisch-raciale Socialisatie (ERS).......................................................................................................37
Overige informatie uit het hoorcollege............................................................................................40
Overige informatie uit de voorbereiding..........................................................................................41
Culture and parenting – Chen, Fu, Yu (2019)................................................................................41
Cultural perspectives on parenting – Mesman & Emmen (2021).................................................43
The role of Race and Ethnicity in Parental ERS – Carlisa (2021)....................................................44
Hoorcollege 5: intergroep relaties........................................................................................................45
Contacttheorie..................................................................................................................................45
Wij en zij -> wij versus zij..................................................................................................................48
Waarnemen van groepen.................................................................................................................50
Intergroepsvriendschappen..............................................................................................................52
Hoorcollege 6:......................................................................................................................................54
Onderzoeksprogramma, professionalisering en het werken binnen consortia................................54
The Funds of Knowledge..................................................................................................................55
Code-switchen en het belang van Self Efficacy: de vervlechting tussen cultureel en psychologisch
kapitaal.............................................................................................................................................57
De diverse gezichten van kansenongelijkheid binnen de mini-samenleving van de klas (kwadrant)
..........................................................................................................................................................59
Hoorcollege 7:......................................................................................................................................62
Teacher collective efficacy................................................................................................................62
Verband met de dramaturgische lens: over het ‘podium’, de ‘coulissen-ruimte’ en de ‘kleedkamer’
..........................................................................................................................................................63
Transformatie van de schoolcultuur vanuit de ‘skill’ en de ‘will’......................................................66
Technische verandering (‘zaad’/’skill’) en culturele verandering (‘bodem’/’will’)........................66
Toxic schoolcultuur.......................................................................................................................67
Professionele capaciteit in de superdiverse school (Severiens)....................................................69
Kapitaal.............................................................................................................................................72
Overige informatie waarvan ik niet weet of het relevant is.................................................................73
Week 1..............................................................................................................................................73
Superdiversiteit: sociaal wetenschappelijke uitdagingen.............................................................73
Superdiversiteit: beleidswijzigingen.............................................................................................73
2
, Week 2..............................................................................................................................................74
Kleine APA opmerking:
In APA staan nooit plaatsnamen
Bij een website naast het jaartal ook de datum (dag en maand)
Bij een open vraag altijd eerst de begrippen uitleggen
3
, Hoorcollege 1: de superdiverse stad en de
voorbereidende theorie
Superdiversiteit
Superdiversiteit = de wisselwerking tussen de verschillende vormen van diversiteit
Kenmerken/criteria van superdiversiteit
Demografische kantelpunt
= dat een stad geen culturele meerderheidsgroep meer heeft -> niet meer dan 50% van een
bepaalde groep in een stad.
(Groeiende culturele diversiteit staat niet gelijk aan superdiversiteit)
Een enorme groei/intensivering in de diversiteit van verschillende groepen
Bijvoorbeeld van 6/7 groepen naar 206 groepen
Groeiende diversiteit binnen de diversiteit
De verschillende eigenschappen van een groep.
Niet alleen in onze steden, maar in alle gemeenten kennen we vandaag een veelheid aan
landen van herkomst, talen, culturen, religies, statuten en sociale posities. Dat zorgt zowel
voor diversiteit tussen groepen en gemeenschappen als binnen deze groepen en
gemeenschappen. De complexiteit en interacties tussen al deze factoren is de kern van
superdiversiteit.
Superdiversiteit
Is vaak binnen de meest bereikbare steden (met bijvoorbeeld een haven of vliegveld).
Het kan dat een stad superdivers is, maar een wijk van die stad niet
De stad kan superdivers zijn, maar een wijk in die stad hoeft dat dan niet te zijn.
Superdiversiteit als theorie (empirische omschrijving) <-> diversiteit in de samenleving (is
normatiever -> wat je ervan vindt).
Geen ideologisch of normatief concept, maar een beschrijving van een sociologisch-
demografische transitie.
Niet alleen de diversiteit in het aantal diverse migrantengroepen, maar ook de diversiteit binnen
zo’n migratiegroep
Een situatie waarin diversiteit zo divers is dat je niet meer kan spreken over meerderheid en
minderheid
Kritiek op de term superdiversiteit
Etnische lens: Het concept van superdiversiteit benadrukt andere belangrijke dimensies zoals
geslacht, opleiding, sociale status, generatie of religie om processen van mobiliteit of uitsluiting
te verklaren.
De term is vaag: het kan niet altijd worden gebruikt wanneer er maar een beetje diversiteit is te
vinden
Superdiversiteit helpt om het belang van andere achtergrondkenmerken te identificeren en
begrijpen, maar ook het belang van specifieke lokale of nationale contexten te begrijpen om de
verschillen binnen etnische groepen te verklaren.
Superdiversiteit betekent niet altijd positieve uitkomsten. Afhankelijk van het politieke klimaat en
de mogelijkheden van sociale mobiliteit voor de tweede en derde generatie, kan zich een positief
4
socialisatie en diversiteit
Inhoud
Hoorcollege 1: de superdiverse stad en de voorbereidende theorie.....................................................4
Superdiversiteit..................................................................................................................................4
Impact van superdiversiteit................................................................................................................6
Socialisatie, codes en the need to belong.......................................................................................6
Wat gebeurt er in superdiverse steden? (Reflexen).......................................................................6
Een noodzakelijke paradigmawisseling in wetenschap en beleid door superdiversiteit................7
Cohesie...............................................................................................................................................8
Migratie..............................................................................................................................................9
Migratiegolven in Nederland..........................................................................................................9
Conclusie: Nederland wordt steeds diverser naar herkomst........................................................10
Hoorcollege 2: Sociale en etnische identiteit.......................................................................................11
Sociale identiteit...............................................................................................................................11
Sociale identiteiten...........................................................................................................................12
Identiteitsbeleving............................................................................................................................17
Identiteit in ontwikkeling..................................................................................................................17
Identiteit in meervoud......................................................................................................................19
Meervoudige identiteiten.............................................................................................................19
Duale identiteiten.........................................................................................................................19
Acculturatie theorie (John W. Berry)............................................................................................20
Groeperingen en etnische identiteit.................................................................................................21
Groeperingen................................................................................................................................21
Etnische identiteit.........................................................................................................................21
Hoorcollege 3: Ongelijkheid in kapitaalbronnen..................................................................................22
Kapitaaltheorie.................................................................................................................................22
In het algemeen............................................................................................................................22
Sociaal kapitaal.............................................................................................................................22
Cultureel kapitaal..........................................................................................................................24
Wat specifiekere info....................................................................................................................24
Kansen(on)gelijkheid in onderwijs....................................................................................................26
Kansengelijkheid in het Nederlandse onderwijs...........................................................................29
1
,Hoorcollege 4: opvoeding.....................................................................................................................33
Delevopmental Niche van Harkness & Super (1986)........................................................................33
Is opvoeding cultuurspecifiek?.........................................................................................................34
Ouderlijke attitudes......................................................................................................................34
Opvoedgedrag..............................................................................................................................34
Etnisch-raciale Socialisatie (ERS).......................................................................................................37
Overige informatie uit het hoorcollege............................................................................................40
Overige informatie uit de voorbereiding..........................................................................................41
Culture and parenting – Chen, Fu, Yu (2019)................................................................................41
Cultural perspectives on parenting – Mesman & Emmen (2021).................................................43
The role of Race and Ethnicity in Parental ERS – Carlisa (2021)....................................................44
Hoorcollege 5: intergroep relaties........................................................................................................45
Contacttheorie..................................................................................................................................45
Wij en zij -> wij versus zij..................................................................................................................48
Waarnemen van groepen.................................................................................................................50
Intergroepsvriendschappen..............................................................................................................52
Hoorcollege 6:......................................................................................................................................54
Onderzoeksprogramma, professionalisering en het werken binnen consortia................................54
The Funds of Knowledge..................................................................................................................55
Code-switchen en het belang van Self Efficacy: de vervlechting tussen cultureel en psychologisch
kapitaal.............................................................................................................................................57
De diverse gezichten van kansenongelijkheid binnen de mini-samenleving van de klas (kwadrant)
..........................................................................................................................................................59
Hoorcollege 7:......................................................................................................................................62
Teacher collective efficacy................................................................................................................62
Verband met de dramaturgische lens: over het ‘podium’, de ‘coulissen-ruimte’ en de ‘kleedkamer’
..........................................................................................................................................................63
Transformatie van de schoolcultuur vanuit de ‘skill’ en de ‘will’......................................................66
Technische verandering (‘zaad’/’skill’) en culturele verandering (‘bodem’/’will’)........................66
Toxic schoolcultuur.......................................................................................................................67
Professionele capaciteit in de superdiverse school (Severiens)....................................................69
Kapitaal.............................................................................................................................................72
Overige informatie waarvan ik niet weet of het relevant is.................................................................73
Week 1..............................................................................................................................................73
Superdiversiteit: sociaal wetenschappelijke uitdagingen.............................................................73
Superdiversiteit: beleidswijzigingen.............................................................................................73
2
, Week 2..............................................................................................................................................74
Kleine APA opmerking:
In APA staan nooit plaatsnamen
Bij een website naast het jaartal ook de datum (dag en maand)
Bij een open vraag altijd eerst de begrippen uitleggen
3
, Hoorcollege 1: de superdiverse stad en de
voorbereidende theorie
Superdiversiteit
Superdiversiteit = de wisselwerking tussen de verschillende vormen van diversiteit
Kenmerken/criteria van superdiversiteit
Demografische kantelpunt
= dat een stad geen culturele meerderheidsgroep meer heeft -> niet meer dan 50% van een
bepaalde groep in een stad.
(Groeiende culturele diversiteit staat niet gelijk aan superdiversiteit)
Een enorme groei/intensivering in de diversiteit van verschillende groepen
Bijvoorbeeld van 6/7 groepen naar 206 groepen
Groeiende diversiteit binnen de diversiteit
De verschillende eigenschappen van een groep.
Niet alleen in onze steden, maar in alle gemeenten kennen we vandaag een veelheid aan
landen van herkomst, talen, culturen, religies, statuten en sociale posities. Dat zorgt zowel
voor diversiteit tussen groepen en gemeenschappen als binnen deze groepen en
gemeenschappen. De complexiteit en interacties tussen al deze factoren is de kern van
superdiversiteit.
Superdiversiteit
Is vaak binnen de meest bereikbare steden (met bijvoorbeeld een haven of vliegveld).
Het kan dat een stad superdivers is, maar een wijk van die stad niet
De stad kan superdivers zijn, maar een wijk in die stad hoeft dat dan niet te zijn.
Superdiversiteit als theorie (empirische omschrijving) <-> diversiteit in de samenleving (is
normatiever -> wat je ervan vindt).
Geen ideologisch of normatief concept, maar een beschrijving van een sociologisch-
demografische transitie.
Niet alleen de diversiteit in het aantal diverse migrantengroepen, maar ook de diversiteit binnen
zo’n migratiegroep
Een situatie waarin diversiteit zo divers is dat je niet meer kan spreken over meerderheid en
minderheid
Kritiek op de term superdiversiteit
Etnische lens: Het concept van superdiversiteit benadrukt andere belangrijke dimensies zoals
geslacht, opleiding, sociale status, generatie of religie om processen van mobiliteit of uitsluiting
te verklaren.
De term is vaag: het kan niet altijd worden gebruikt wanneer er maar een beetje diversiteit is te
vinden
Superdiversiteit helpt om het belang van andere achtergrondkenmerken te identificeren en
begrijpen, maar ook het belang van specifieke lokale of nationale contexten te begrijpen om de
verschillen binnen etnische groepen te verklaren.
Superdiversiteit betekent niet altijd positieve uitkomsten. Afhankelijk van het politieke klimaat en
de mogelijkheden van sociale mobiliteit voor de tweede en derde generatie, kan zich een positief
4
