Deze samenvatting (+ aantekeningen van hoorcolleges) is bedoeld voor studenten die de opleiding Pedagogische wetenschappen/acpa volgen aan Universiteit Leiden en in het 1e leerjaar zitten. Het bevat de stof die wordt getoetst voor het vak interculturele pedagogiek in blok 2 (hoorcolleges, podcasts en literatuur).
De kleuren in de tekst geven belangrijke punten aan.
Geel: belangrijk onderwerp/begrip
Groen: subonderwerp/hoort bij belangrijk begrip
Grijs: overige belangrijke woorden/woorden die bij groen horen
Blauw: vat zin/onderwerp kort samen
COLLEGE 1: Een kritische blik op de universiteit en de wetenschap
- Bongers, V., & Van Loosbroek, S. (2021). De dekolonisatie van de academie: ‘We zijn een wit, westers instituut en dat moet veranderen’. Mare, 30 juni, 2021 (6 p). + 2 aanvullende bronnen
- Chin, A. (2021). De sociale wetenschap kan wel wat meer subjectiviteit gebruiken. De Correspondent, 1 september 2021. (3 p)
- What is the hidden curriculum?
- Hanson, L. (2018) . Science Education, Indoctrination, and the Hidden Curriculum. In: Matthews, M. (eds) History, Philosophy and Science Teaching. Science: Philosophy, History and Education, Springer, Cham. NB: alleen p. 282-286 en 297-300
- Syed et al. (2018). Invisibility of Racial/Ethnic Minorities in Developmental Science:
Implications for Research and Institutional Practices. American Psychologist. (12 p)
- Aflevering 1 Podcastserie Interculturele Pedagogiek met Zawdie Sandvliet
COLLEGE 2: De Nederlandse interculturele context
- Wikipedia: Immigratie in Nederland (met name par. 6, 8, 9.4, 9.5, 10.4, 10.5, 11.3, 12.2, 12.3)
- Paul Scheffer (2000). Het multiculturele drama, opinieartikel in NRC
- Paul Scheffer (2020). Paul Scheffer, 20 jaar na zijn essay: Migratie is maakbaar
- Riemersma, G. (2020). Hoe groot is het ‘multiculturele drama’ van Paul Scheffer twintig jaar later nog? Artikel in de Volkskrant
- Aharouay, L. & Adriaanse, M. (2020). Heeft zich hier een multicultureel drama voltrokken? Artikel in NRC
- Gargard, C. (2020). De witte norm is geen maat voor integratie.
- Mulder, V. & Bol, R. (2020). Institutioneel racisme in Nederland: wat het is, waar het zit, en wat jij eraan kunt doen. Artikel van De Correspondent
- Aflevering 2 Podcastserie Interculturele Pedagogiek met Mikal Tseggai
COLLEGE 3: Jeugd en de Nederlandse interculturele context
- Nationaal Jeugd Instituut (2020). Kinderen en jongeren met een migratie-achtergrond
- Boterman & De Wolf (2018): Woonsegregatie bepaalt in grote mate schoolsegregatie. Gelijke kansen op school, Jaargang 103 (4768)
- NPO artikel: Waarom hebben we nog steeds witte en zwarte scholen? + info uit videobeelden
- Inge Hoogendoorn/NOS (2019). Zijn Christelijke en Islamitische scholen nog van deze tijd?
- Agirdag, O. & Merry, M.S. (2020). Weg met die achterstanden. Artikel op Didactiefonline.
- De Bruijn, Y., Jansen, C., Emmen, R.A.G., Mesman, J. (2021). Interethnic Prejudice against Muslims among White Dutch Children. Journal of Cross-Cultural Psychology, 51, 203-221.
- Hewstone & Swart (2011). Fifty-odd years of inter-group contact: From hypothesis to integrated theory
- Aflevering 3 Podcastserie Interculturele Pedagogiek met Manuel Veira
COLLEGE 4: Interculturele aspecten van het onderwijs
- Inspectie van het Onderwijs (2021) Nieuwe Wet Burgerschapsonderwijs
- Hessel Nieuwlink (2020): Kanttekeningen bij nieuwe wet burgerschapsonderwijs
- Merry et al. (2019): Kunnen onze scholen goed burgerschapsonderwijs wel aan?
- Video over burgerschapsonderwijs (Eidhof, 2016)
- Agirdag, O. & Merry, M.S. (2020). Weg met die achterstanden.
- Video over diversiteitsbeleid scholen
- Archer Alvaré, M. (2018). Addressing racial inequalities within schools: Exploring the potential of teacher education. Sociology compass, 12 (10), p. 1-15.
- Kennisplatform Inclusief Samenleven (2021). Opgroeien in gelijkheid.
- Aflevering 8 Podcastserie Interculturele Pedagogiek met Aspha Bijnaar
COLLEGE 5: Interculturele socialisatie in gezinnen
- Bucx, F. et al. (2015). Hoofdstuk 3: De opvoedingspraktijk: doelen, beleving en strategieën van ouders. In: Bucx & Roos, Opvoeden in niet-westerse migrantengezinnen. Den Haag: SCP.
- Distelbrink (2015). Hoofdstuk 6: Sekseverschillen, onderwijs, religie in de opvoeding. In:
Bucx & Roos, Opvoeden in niet-westerse migrantengezinnen. Den Haag: SCP.
- Farago, F., Davidson, K. L., & Byrd, C. M. (2019). Ethnic-racial socialization in early childhood: The implications of color-consciousness and colorblindness for prejudice development. In Handbook of children and prejudice (pp. 131-145). Springer, Cham.
- Aflevering 6 Podcastserie Interculturele Pedagogiek met Abdellah Mehraz
COLLEGE 6: Cultuur en opvoeding vanuit wereldperspectief
- Gotlieb, A. & DeLoache, J.S. (2016). A world of babies. Parenting in the 21st Century. Chapter 1: Introduction (pages 1-23 only). Cambridge University Press.
- Mesman et al. (2018). Universality without uniformity: A culturally inclusive approach to sensitive responsiveness in infant caregiving. Child Development, 89(3), 837-850. doi: 10.1111/cdev.12795.
- Mesman, J. (2021). Attachment theory’s university claims: asking different questions. In: R.A. Thompson, J.A. Simpson & L.J. Berlin (Eds.), Attachment. The fundamental questions, pp. 245-251. New York, NY: Guilford.
- Lansford et al. (2018). How International Research on Parenting Advances Understanding of Child Development. Child Development Perspectives, 10, 202-207.
- Aflevering 5 Podcastserie Interculturele Pedagogiek met Kaveh Bouteh
COLLEGE 7: Interculturele aspecten van de jeugdzorg en de rechtsspraak
- M. Hopman (2017) Het evidence-beest en de normativiteit van opvoeding. Pedagogiek online, 37 (2), 143-155.
- Palusci V J, Botash A S. (2021). Race and Bias in Child Maltreatment Diagnosis and Reporting. Pediatrics, 148, p. 1-4: e5.
- Boon et al. (2018). Oververtegenwoordiging van jongeren met een
migratieachtergrond in de strafrechtketen. Tijdschrift voor Criminologie, Aflevering 3, 268-288.
- Aflevering 7 Podcastserie Interculturele Pedagogiek met Fariba Rhmaty
COLLEGE 8: Interculturele communicatie en competentie
- Elbers & De Haan (2014). Parent–teacher conferences in Dutch culturally diverse schools: Participation and conflict in institutional context. Learning, Culture and Social Interaction, 3, p. 252-262.
- Smit, Driessen, & De Wit (2009). Stappenplan optimalisering ouderbetrokkenheid in de VVE.
- Samenvatting GGZ Standaard Diversiteit
- Kennisplatform Inclusieve Samenleving (2015). Leernetwerken diversiteitsensitieve zorg. (NB: alleen H1, 2, 3 en Bijlage 1 en 3)
- Aflevering 4 Podcastserie Interculturele Pedagogiek met Fonda Sahla
Voorbeeld van de inhoud
Literatuur interculturele pedagogiek
Kritische blik op de universiteit en wetenschap
Dekolonisatie: proces waarbij kolonies zelfstandig worden van moederland
- Dekolonialiteit: proces gericht op ontmantelen van koloniale machtsstructuren
- Kolonialiteit: machtsstructuren in stand gehouden na dekolonisatie kolonies
Gehandhaafd dmv overheersende/legitieme normen & ideeën en geweld
- Culturele dekolonisatie: veranderingsproces van maatschappij. Koloniale
denkpatronen over geschiedenis, wetenschap en cultuur teruggedrongen
Mare Universiteit wil curriculum dekoloniseren voor gelijkheid: bv geen ‘witte literatuurlijst’
Kerndoel universitair diversiteitsbeleid: een inclusieve leeromgeving door inclusieve
curricula, colleges en didactiek nastreven [Global South (ontwikkelingslanden)]
Fasen proces dekolonisatie
1. Bewustwording: reflecteren op wat kolonialisme en koloniale erfenis is en hoe
het onze wereldbeelden en huidige samenleving heeft gevormd (bv discussie Zwarte Piet)
2. Betrokkenheid: betrekken van mensen om koloniale erfenis te benoemen, te
discussiëren en uit te dagen (bv protesten Zwarte Piet)
3. Beleid: actief maken van agendering naar beleid, waarbij dekoloniaal
alternatief wordt geïmplementeerd (bv afschaffen Zwarte Piet)
Dimensies machtsstructuren
Economie: impact op economische positie van mensen
Bv welke uitsluitingsmechanismen spelen op arbeidsmarkt en hoe te bestrijden
Politiek: impact op machtspositie van mensen in besluitvorming
Bv in hoeverre gemarginaliseerde mensen gerepresenteerd zijn in bestuurlijke organen,
zowel in publieke als private sector
Sociaal: impact op de sociale positie van mensen in de maatschappij
Bv hoe maatschappelijke posities dagelijkse interacties tussen mensen beïnvloedt, de
invloed op uitsluiting gemarginaliseerde mensen en hoe te bestrijden
Cultureel: impact op de identiteitsvorming van mensen
Bv in hoeverre westerse cultuur en kennis als universeel beschouwd of als specifiek
eurocentrisch en hoe zich dat verhoudt tot niet-westerse kennis en cultuur
Visies maatschappelijke discussie dekolonisatie
Antropocentrisme: visie dat mens middelpunt van bestaan is
- Verandering bewerkstelligen binnen gevestigde orde
Verandering mogelijk binnen gevestigde structuren
→ inzet diversiteit en inclusie op machtsposities binnen gevestigde structuren
= mensen uit ondervertegenwoordigde groepen kunnen invloed uitvoeren op
machtsposities om norm in structuren te dekoloniseren
- Verandering bewerkstelligen buiten gevestigde orde
Verandering niet mogelijk binnen de gevestigde structuren
→ inzet op opbouwen nieuwe structuren als alternatief gevestigde structuren
= mensen uit ondervertegenwoordigde groepen kunnen vanuit eigen visie en
filosofie opereren ipv te moeten bewegen in context die al gevormd is door norm
Chin: sociaalwetenschappelijke kennis uit literatuur niet altijd (gehele) waarheid.
Vb ervaring ouders uit Suriname vs wat er in de boeken te vinden is
= subjectiviteit nodig