Communicatie samenvatting (Kernbegrippen van professionele communicatie)

Communicatie 1
1. Visie op communicatie
1.1 Jij en communicatie
 Communiceert in verschillende rollen
 Gebruik van woorden en gebaren, maar ook onbewust via houding en kleding

Mensen communiceren de hele dag door
- Soms doelgericht
- Vaak ook zonder erbij na te denken
- Communicatie vindt op verschillende manieren plaats.

1.2 Het woord communicatie
Na de Tweede Wereldoorlog werd het woord communicatie populair.
- Verschillende betekenissen

Een containerbegrip: er wordt van alles onder verstaan en aan opgehangen.

 Wanneer meer meerdere mensen over Communicatie hebben, lijkt het misschien dat ze het
over hetzelfde hebben, maar dat hoeft niet altijd niet zo te zijn.
 Het opstellen van een communicatiedoelstelling of het maken van content wordt lastig als
het niet helder is wat er met communicatie wordt bedoeld.

James Stappers: grondlegger van de wetenschappelijke studie Communicatiewetenschap in
Nederland.
- Visie en werk neergezet door Bouwman en Rutten.

1.3 Voorbeelden van communicatie
Herkenbare situaties van communicatie:
 Een reclameposter
 Een gesprek tussen vriendinnen
 Een memo van de directie
 De klacht van een klant aan de telefoon of op Twitter
 Een knipoog van een collega tijdens een vergadering
 Een verkeersbord

Welke conclusies:
- Bij communicatie hoort uiten, waarnemen en interpreteren
- Bij communicatie kunnen er uiteenlopende hulpmiddelen worden gebruikt
- Onze zintuigen zijn onmisbaar bij het opvangen van informatie
- Heel veel informatie gaat langs je heen zonder dat je het merkt.

1.4 Communicatie en informatie
Stappers (1983):
Vier ‘niet-nodig’-principes:

, - Het is niet nodig dat de zender daadwerkelijk een bedoeling heeft met wat hij communiceert,
het kan ook onbedoeld gaan: principe van intentionaliteit
- Het is niet nodig om het waarnemen van de uitingen in het hier en nu van het uiten te laten
plaats vinden: principe van tijd en plaats
- Het is niet nodig dat de boodschap daadwerkelijk wordt waargenomen en geïnterpreteerd
door een of meer ontvangers: principe van geslaagdheid.
- Het is niet nodig dat de ontvanger reageert: principe van wederkerigheid

Bij communicatie is er sprake van zich uiten (zenden) en waarnemen en interpreteren (ontvangen)
dat hoeft niet per se tegelijk en op dezelfde plaats te gebeuren.

Twee modellen van communicatie:

Ax
Communicatieproces
A: iemand
X: mededeling
Rechthoekje: boodschap
 De mededeling is de betekenis die iemand aan de boodschap wil meegeven.

IB
Informatieproces
B: iemand
I: informatie en kennis
Rechthoekje: Informatiebron
 Hij benadrukt met deze modellen dat wat verzonden wordt, niet automatisch klakkeloos
ontvangen wordt.

Er zijn ook natuurlijk informatiebronnen, zoals donkere wolken bij een wandelaar

1.5 Communicatie en massacommunicatie
Massacommunicatie: (openbare communicatie) een boodschap openbaar maken en daardoor kan
iedereen een ontvanger zijn.
Drie gevallen:
1. Niet gevonden
2. Door een groep gevonden
3. In het journaal wordt het bekend gemaakt
 Er wordt iets openbaars gemaakt waardoor in principe niemand van ontvangst uitgesloten is.

1.6 Informele communicatie en sociale media
Boodschappen kunnen openbaar raken doordat mensen informatie uitwisselen.
- Geen duidelijk aanwijsbare zender
- Evers, 1996, men deelt ervaringen met elkaar of maakt elkaar deelgenoot van de eigen
opvattingen en wisselt onderling ideeën uit.  aantal gesprekken kan hierdoor toenemen
doordat steeds meer mensen hieraan deelnemen.
- Gedeelde boodschappen zijn voor iedereen bereikbaar.
- Informele communicatie
- Openbare communicatie  roddels, verhalen, geruchten, plaatjes