Samenvatting Ontwikkelingspsychologie

Samenvatting ontwikkelingspsychologie
HC 1:
De student kan het begrip ‘ontwikkelingspsychologie’ beschrijven.
Ontwikkelingspsychologie = de wetenschappelijke studie naar groei, verandering en stabiliteit
bij mensen, van conceptie tot ouderdom, maar met een accent op de jaren tot volwassenheid.

De student kan de cognitieve-, sociale- en persoonlijkheidsontwikkeling onderscheiden.
Cognitieve ontwikkeling = ontwikkeling die betrekking heeft op intellectuele vermogens,
zoals denken, leren, geheugen en probleemoplossing.

Sociaal-emotionele ontwikkeling = ontwikkeling die betrekking heeft op sociale relaties,
interacties met anderen en op het omgaan met emoties.

Persoonlijkheidsontwikkeling = ontwikkeling van duurzame gedragingen en
(karakter)eigenschappen die de ene persoon onderscheidt van de andere.

Fysieke ontwikkeling = ontwikkeling die betrekking heeft op de fysieke opbouw van het
lichaam, zoals de hersenen, het zenuwstelsel, de spieren, de zintuigen en de behoefte aan eten,
drinken en slaap.

Continue verandering = geleidelijke kwantitatieve ontwikkeling, waarbij prestaties op een
bepaald niveau voortvloeien uit die op vorige niveaus.
 Vb. kinderen worden steeds langer, steeds sneller en beter lezen.

Discontinue verandering = ontwikkeling die in aparte stappen of stadia plaatsvindt en waarbij
elk stadium gedrag oplevert dat kwalitatief anders is dan gedrag in eerdere stadia.
 Vb. kind plast opeens niet meer in bed omdat het door rijping blaas kan beheersen.

Kritieke periode = een specifieke tijdspanne in de ontwikkeling waarin een bepaalde
gebeurtenis, de grootste en zelfs onomkeerbare gevolgen heeft.

Gevoelige periode = een afgebakende tijdspanne, meestal vroeg in het leven, waarin mensen
extra gevoelig zijn voor bepaalde omgevingsinvloeden en sterk ontvankelijk zijn voor het
leren van specifieke vaardigheden.

De student kan de bedreigingen voor zowel moeder als baby tijdens de prenatale periode
benoemen.
De baby is in de prenatale omgeving ontvankelijk voor geboortedefecten veroorzaakt door
teratogenen.

Teratogene effect = de eigenschap van een ziekte of stof om bij de foetus afwijkingen te
veroorzaken als de moeder tijdens de zwangerschap in aanraking komt, inademt, inneemt of
ziekte doormaakt.
 Voeding
 Drugs/medicijngebruik
 Alcohol, cafeïne, tabak
 Gezondheid moeder

Dit zijn dingen die de zwangerschap positief of negatief kunnen beïnvloeden.
Ook dingen zoals leeftijd hebben hier een invloed op.

, Uiteindelijk hebben ook vaders invloed op de prenatale omgeving.
 Bijvoorbeeld door te roken in huis, veel weg te zijn waardoor moeder stress heeft, vader
moeder niet goed behandeld, zoals emotionele of lichamelijke mishandeling.

Voedingstoestand moeder  hoe gezonder en gevarieerder moeder eet tijdens de
zwangerschap, hoe meer ze de juiste voedingsstoffen binnen krijgt en waarschijnlijk minder
kans op complicaties tijdens de zwangerschap en bevalling. Ook is de baby vaak gezonder.

Leeftijd moeder:
 Ouder dan 30  lopen een groter risico op verschillende zwangerschaps- en
geboortecomplicaties dan jongere vrouwen. Meer kans op vroeggeboorte, lager
geboortegewicht bij geboorte. Grotere kans op baby met downsyndroom.
 Tienermoeders  meer kans op vroeggeboorte en hoger sterftecijfer. Dit komt deels
ook door de doorgaans slechte sociale en economische omstandigheden.

Gezondheid moeder  ziektes die de moeder kan hebben, kunnen ernstige gevolgen hebben
voor de ontwikkeling van de foetus, zoals doof- en blindheid, hartafwijkingen.

Medicijn- en drugsgebruik  het gebruik van zowel medicijnen als drugs hebben negatieve
effecten op de ontwikkelingen van de foetus. Medicatie verschilt per medicijn, maar
bijvoorbeeld het te vaak slikken van aspirine is al niet goed. Drugsgebruik heeft ook een
negatief effect, niet alleen op ontwikkeling, maar vaak kunnen baby’s ook verslaafd geboren
worden etc.

Hetzelfde geldt voor roken en het drinken van alcohol tijdens de zwangerschap.

Optimale prenatale omgeving  vrouw kan zelf verschillende dingen doen (en ook laten
liggen) om een zwangerschap zo soepel mogelijk te laten verlopen. Iets extra’s waar vrouwen
op kunnen letten is stress, dit is vaak totdat ze om en nabij 11 jaar zijn een belangrijke factor
waar ouders op moeten letten. Stress beïnvloedt kinderen bijna altijd negatief.

De student kan de gevolgen van teratogene effecten benoemen.
Gevolgen van deze teratogene effecten zijn:
 Vroeggeboorte
 IQ-schade
 Gedragsproblemen
 Leerproblemen
 Aandachtsproblemen

Premature baby = baby die minder dan 38 weken na de start van de zwangerschap ter wereld
komt.

Postmature baby’s = baby die 2 weken na de uitgerekende datum nog niet is geboren.

Postpartum depressie = een somber, prikkelbare, angstig en neerslachtig gevoel dat bij de
moeder ontstaat na de geboorte van de baby, meestal pas enkele weken/maanden na de
bevalling. Dit gevoel kan lang aanhouden.