Samenvatting MK Geriatrie & Oncologie

Geriatrie & Oncologie SV
Geriatrie:
HC 1:
De begrippen geriatrie, gerontologie en kwetsbaarheid bij ouderen uitleggen en de
gevolgen hiervan beschrijven;
Geriatrie = iemand met complex ziektebeeld, als gevolg van stoornissen op lichamelijk,
geestelijk en/of sociaal gebied waardoor zelfstandig functioneren en de kwaliteit van leven
negatief beïnvloed wordt.

Gerontologie = Gerontologie is de tak van wetenschap die het "ouder worden" bestudeert,
zowel in lichamelijk, maatschappelijk als in geestelijk opzicht. In Nederland wordt van onder
andere gerontologische inzichten gebruikgemaakt bij het medisch specialisme geriatrie. De
klinische geriatrie wordt beoefend in een ziekenhuis.

Kwetsbaarheid van ouderen = ook wel frailty van ouderen. Dit houdt in dat relatief minder
ernstige aanleiding de gezondheidsbalans van de oudere ernstiger gevolgen kan leiden.

Reserves van ouderen nemen af wat leidt tot meer kwetsbaarheid.
Iets relatief kleins zoals een urineweginfectie kan leiden tot iets heel groots en dat in een
relatief snel tempo.

Beschrijven hoe de reservecapaciteit organen en lichaamssamenstelling verandert bij de
oudere mens;
Doordat organen een verandering doormaken onder invloed van het ouder worden, vermindert
de reserve om de decompensatie op te vangen. Echter doordat er minder reserve is kan herstel
langer duren, maar ook de manier waarop het lichaam stoffen verwerkt.

Afname reservecapaciteit:
 Afname kwaliteit weefsels  door verminderde functie van organen  verminderde
capaciteit om te compenseren  herstel tijdens of na ziekte is moeilijker.

Lichaamssamenstelling bij veroudering:
 Meer vet, maar ook weer minder doordat mensen minder eten
 Minder spier
 Brozere botten
 Minder zicht en gehoor
 Minder water
 Slijtage van het lichaam
 Je krimpt door slijtage en houding
 Daling energiebehoefte en stofwisseling
 Verandering verdelingspatroon

Uitleggen hoe het somato-psychosociale aspect verweven is met de cascade-breakdown
en met Multi morbiditeit en welke gevolgen dit heeft voor oudere patiënten;
Multi morbiditeit = het tegelijkertijd voorkomen van ten minste 3 chronische aandoeningen
bij een persoon over een periode van ten minste één jaar.

Cascade breakdown = de ene aandoening leidt tot de andere, waardoor een gelaagde
ontregeling kan ontstaan.

,Redeneren over veranderende farmacokinetiek en dynamiek bij het ouder worden.
Farmocokinetiek = beschrijft de eigenschappen van het geneesmiddel die een weg aflegt door
het lichaam. Hierbij zijn processen betrokken zoals de resorptie in de darm, de verdeling naar
weefsels en organen, snelheid waarmee de stoffen uit het lichaam worden geëlimineerd via
uitscheiding.

Farmacodynamiek = bestudeert het effect en werkingsmechanisme van het medicijn op het
lichaam en met name de interactie tussen het medicijn en de receptor op de plaats van
werking.

Aspecten die farmacodynamiek en farmocokinetiek veranderen:
 Kinetiek = daling van de metaboliseringsnelheid door de lever minder klaring door de
nieren.
 Dynamiek = minder aangrijpingspunten (minder receptoren) maakt dat ouderen
gevoeliger voor medicatie die aangrijpingspunt heeft op het centrale zenuwstelsel en
het cardiovasculaire systeem.

HC 2:
De fysieke veranderingen in cardiovasculair stelsel aan de hand van de pathofysiologie
beschrijven;
Fysieke veranderingen:
 Hart
o Pompkracht van de hartspier neemt af  door onder meer sclerose van het
endocard, fibrose van de hartkleppen en verminderd aantal spiervezels
  Maximale inspanningsvermogen neemt af
o Wanden van zowel het hart als bloedvaten zijn stugger en minder elastisch
o Stugger worden van de wanden is ook negatief voor de elasticiteit. Hierdoor
lopen ouderen meer risico op atriumfibrilleren dit leidt tot het minder efficiënt
verlopen van de pompfunctie.
 Vaten
o Vaatwanden verliezen veerkracht
 Hierdoor is er een extra beroep op pompkracht en kan gevolgen hebben
voor de doorbloeding van verschillende organen
 Bij ouderen is het verschil tussen systolie en diastolie groter tijdens
inspanning
 Bloedvaten kunnen ook moeilijker verwijden op oudere leeftijd en
hierdoor is overtollige warmte moeilijk uit het lichaam te vervoeren.

De gevolgen uitleggen van de veroudering op het cardiovasculaire systeem;
Ouderen hebben een hogere bloeddruk doordat het hart harder moet werken.
Ouderen hebben over het algemeen een hogere lichaamstemperatuur doordat bloedvaten
moeilijk verwijden.

Het verschil in presentatie van klachten van hartfalen tussen volwassen en ouderen
beschrijven;
Hartfalen op oudere leeftijd is met name het gevolg van coronaire atherosclerose. Hierdoor
ontstaan meerdere myocardinfarcten.

Atherosclerose = als door schade van het endotheel vet ophoopt in de vaatwand. Hierdoor
onstaat een verdikking avn de vaatwand en een vermindering van de diameter van het vat.

, Bloeddoorstroming distaal (stroomafwaarts) van de vernauwing neemt zodoende af, waardoor
verschijnselen van zuurstoftekort optreden. Klachten hangen af van de lokalisatie van de
aandoening.

Ouderen voorlichting geven over de (impact van) de behandelopties voor de besproken
ziektebeelden;
Behandelopties:
 ECG
 Lab  troponines, CK-MB, lipidenprofiel, Hb, CK, kalium, TSH

Mogelijke uitkomsten ECG:
 Geen afwijking
 ST-elevatie --- depressie
 Ritmestoornissen
 T-top afwijkingen

Medicamenteuze behandeling:
 Nitro spray
 Trombocytenaggregatieremming
 B-blokkers
 Calciumantagonisten
 Antistolling
 Stratines  indien lipidenprofiel niet goed is voor de lange termijn

Niet-medicamenteuze behandeling:
 Bewegen
 Gezonde voeding
 Stoppen met drinken van alcohol
 Afvallen
 Dotterbehandeling om verstopping van vaten tegen te gaan


Klinisch redeneren over oudere patiënten met hartfalen;
Meer uitzoeken

HC 3:
De fysieke veranderingen in de volgende orgaanstelsels aan de hand van de
pathofysiologie beschrijven:
 De zintuigen
 Mobiliteit – artrose en vallen
Zintuigen: de kwaliteit van het zien, horen, proeven, ruiken en tasten zal gaan verminderen
met name door de afname/atrofie van zintuigcellen.
 Reuk/smaakverlies  dit komt door afname van receptoren in de smaakpapillen.
 Reukverlies  doordat het verlies van celvernieuwing van het slijmvlies van de neus
als degeneratie van de neuronen die zich in de bulbus ofactorius bevinden
o Bovendien vernauwt de neus doordat het kraakbeen in de neus kracht verliest
o Ook wordt het slijmvlies in de neus droger, doordat er minder bloedtoevoer is
en de submucosale klieren afnemen, dit leidt tot meer korstvorming waardoor
de reuk ook afneemt.
 Afname in zicht 