Inleiding Burgerlijk Recht
Week 1
Hoorcollege 1
Goederen: zaken en vermogensrechten
goederen (art. 3:1):
- zaken (art. 3:2)
- roerende zaken (art. 3:3 lid 1)
- onroerende zaken (art. 3:3 lid 2) = de grond en alles wat daarmee te maken heeft
- vermogensrechten (3:6)
eigendom versus vorderingsrechten
diverse verschillen, o.m.
- zakelijk of persoonlijk
- eigendom: zakelijk (exclusiviteit)
- vorderingsrecht: persoonlijk
- absoluut of relatief
- vorderingsrecht: relatief
- eigendomsrecht: absoluut (geldt jegens iedereen)
- zaaksgevolg: eigendomsrecht blijft op de zaak rusten (een dief wordt geen
eigenaar van jouw fiets)
- Zaak Blaauboer/Berlips
- beperkte rechten: bepaald deel van het volle eigendomsrecht kan overgedragen worden
- gebruiksrechten: erfdienstbaarheid, erfpacht
- zekerheidsrechten: hypotheekrecht
Rechtshandeling
- rechtshandeling: handeling die gericht is op rechtsgevolg
- BW geeft zelf geen definitie van de rechtshandeling
- meerzijdige en eenzijdige rechtshandeling
- art. 3:32 - 39 BW
- dubbele grondslag kan nodig zijn om een rechtshandeling tot stand te laten komen
,Totstandkoming rechtshandeling
- wilsvertrouwensleer
- geopenbaarde wil (art. 3:33 BW)
- het opgewekte vertrouwen (art. 3:35 BW)
- grondslag I: geopenbaarde wil
- geopenbaarde wil (art. 3:33 BW)
- vorm van de verklaring (art. 3:37 lid 1 BW)
- moment tot stand komen (art. 3:37 lid 3 BW)
- discrepantie wil en verklaring
- verklaring kan door diverse oorzaken afwijken van wil, zoals:
- vergissing
- verspreking
- verschrijving dubbelzinnig woordgebruik (misverstand)
- grondslag II: opgewekt vertrouwen
- opgewekt vertrouwen (art. 3:35 BW)
- vertrouwen gerechtvaardigd?
- rol art. 3:11 BW (toetsteen of iemand meende wat hij zei)
- diverse omstandigheden
- een voorbeeld: HR 15 april 1983, NJ 1983, 458 (Hajjout/IJmah)
- als er niet voldaan is aan art. 3:33 BW, kan dit dus gerechtvaardigd worden door
art. 3:35 BW → rechtshandeling komt tot stand.
Overeenkomsten (boek 6)
Overeenkomst is wel gedefinieerd: art. 6:213 lid 1 BW
- “een meerzijdige rechtshandeling, waarbij een of meer partijen jegens een of meer andere een
verbintenis aangaan.”
- komt tot stand door aanbod en aanvaarding (6:217 lid 1 BW)
Aanbod
- eenzijdige rechtshandeling
- te onderscheiden van: uitnodiging om in onderhandeling te treden
- zou jij mijn auto willen kopen? = uitnodiging maar geen aanbod
- ik wil jouw auto kopen voor €10000 euro. = aanbod
- hoe bepalen we de grens? → wilsvertrouwensleer
- aanbod vervalt door
- verwerping (art. 6:221 lid 2 BW)
- tijdsverloop (zie o.m. art. 6:221 lid 1 BW)
- aanbod zonder termijn voor aanvaarding → mondeling of schriftelijk?
- vervallen door tijdsverloop maar toch een aanvaarding → aanvaarding
heeft geen effect (je aanvaardt iets wat niet bestaat) → aanbieder kan een
te late aanvaarding alsnog aanvaarden (art. 6:223 BW)
- herroeping (art. 6:219 lid 1)
- onherroepelijk aanbod
- Een aanbod dat een termijn voor aanvaarding inhoudt is in die termijn onherroepelijk.
- Art. 6:219 BW
,
, Aanvaarding
- eenzijdige rechtshandeling
- in beginsel vormvrij (art. 3:37 lid 1)
- moet inhoudelijk overeenstemmen met aanbod
- van het aanbod afwijkende ‘aanvaarding’ → nieuw aanbod en verwerping van
oorspronkelijk aanbod (art. 6:225 lid 1 BW)
- afwijkend: art. 6:225 lid 2 BW
Overeenkomst
aanbod en aanvaarding → overeenkomst komt tot stand
- meerzijdige rechtshandeling
- rechtsgevolg ontstaat door aaneensluitende rechtshandelingen
- rechtsgevolg: er ontstaan verbintenissen
- partijen moeten presteren (bv. betalen en leveren)
Wat gebeurt er als partijen bij het sluiten van een overeenkomst een door misverstand vatbare
uitdrukking gebruiken?
- Boer Erkens verkoopt boerderij aan Gemeente Bunde.
- Partijen spreken af: “Gemeente Bunde vergoedt belastingschade van Erkens.”
- Verschil tussen de bedragen in hoe belastingschade bedoeld werd
- Ieders wil dekt de verklaring, maar de verklaringen sluiten niet op elkaar aan.
3:35 toespitsen op misverstand
- Wat hebben partijen over en weer verklaard en wat hebben zij - overeenkomstig de zin die
daaraan redelijkerwijs mochten toekennen - afgeleid uit elkaars verklaringen en gedragingen.
- Welke betekenis lag meer voor de hand?
- Deskundige bijstand?
- Vaststaande technische betekenis - bekend bij wederpartij?
- Resultaat van interpretatie te rijmen met oogmerk?
Opdrachten werkgroep 1
Casus 1
a. Ontslag nemen/opzeggen van de arbeidsovereenkomst
b. Als een geopenbaarde wil; rechtsgeldig ontslag, dat hij echt wilt stoppen. Wil & verklaring
hebben zij als aanwezig geacht.
c. art. 3:33 BW: geopenbaarde wil → wil en verklaring stemmen overeen → rechtshandeling
→ art. 3:35 BW
d. ?
Casus 2:
a. aanbod (eenzijdige gerichte rh 3:33/3:35 BW)
b. onherroepelijk aanbod (6:219 lid 1 BW)
c. Hij probeert te herroepen maar dat lukt niet door de termijn die gesteld is.
d. Aanvaarding van Alva → overeenkomst
e. Discrepantie tussen zijn wil (1750) en verklaring (750) → art. 3:33 & 3:35 BW. Gemeente
Bunde/Erckens
Week 1
Hoorcollege 1
Goederen: zaken en vermogensrechten
goederen (art. 3:1):
- zaken (art. 3:2)
- roerende zaken (art. 3:3 lid 1)
- onroerende zaken (art. 3:3 lid 2) = de grond en alles wat daarmee te maken heeft
- vermogensrechten (3:6)
eigendom versus vorderingsrechten
diverse verschillen, o.m.
- zakelijk of persoonlijk
- eigendom: zakelijk (exclusiviteit)
- vorderingsrecht: persoonlijk
- absoluut of relatief
- vorderingsrecht: relatief
- eigendomsrecht: absoluut (geldt jegens iedereen)
- zaaksgevolg: eigendomsrecht blijft op de zaak rusten (een dief wordt geen
eigenaar van jouw fiets)
- Zaak Blaauboer/Berlips
- beperkte rechten: bepaald deel van het volle eigendomsrecht kan overgedragen worden
- gebruiksrechten: erfdienstbaarheid, erfpacht
- zekerheidsrechten: hypotheekrecht
Rechtshandeling
- rechtshandeling: handeling die gericht is op rechtsgevolg
- BW geeft zelf geen definitie van de rechtshandeling
- meerzijdige en eenzijdige rechtshandeling
- art. 3:32 - 39 BW
- dubbele grondslag kan nodig zijn om een rechtshandeling tot stand te laten komen
,Totstandkoming rechtshandeling
- wilsvertrouwensleer
- geopenbaarde wil (art. 3:33 BW)
- het opgewekte vertrouwen (art. 3:35 BW)
- grondslag I: geopenbaarde wil
- geopenbaarde wil (art. 3:33 BW)
- vorm van de verklaring (art. 3:37 lid 1 BW)
- moment tot stand komen (art. 3:37 lid 3 BW)
- discrepantie wil en verklaring
- verklaring kan door diverse oorzaken afwijken van wil, zoals:
- vergissing
- verspreking
- verschrijving dubbelzinnig woordgebruik (misverstand)
- grondslag II: opgewekt vertrouwen
- opgewekt vertrouwen (art. 3:35 BW)
- vertrouwen gerechtvaardigd?
- rol art. 3:11 BW (toetsteen of iemand meende wat hij zei)
- diverse omstandigheden
- een voorbeeld: HR 15 april 1983, NJ 1983, 458 (Hajjout/IJmah)
- als er niet voldaan is aan art. 3:33 BW, kan dit dus gerechtvaardigd worden door
art. 3:35 BW → rechtshandeling komt tot stand.
Overeenkomsten (boek 6)
Overeenkomst is wel gedefinieerd: art. 6:213 lid 1 BW
- “een meerzijdige rechtshandeling, waarbij een of meer partijen jegens een of meer andere een
verbintenis aangaan.”
- komt tot stand door aanbod en aanvaarding (6:217 lid 1 BW)
Aanbod
- eenzijdige rechtshandeling
- te onderscheiden van: uitnodiging om in onderhandeling te treden
- zou jij mijn auto willen kopen? = uitnodiging maar geen aanbod
- ik wil jouw auto kopen voor €10000 euro. = aanbod
- hoe bepalen we de grens? → wilsvertrouwensleer
- aanbod vervalt door
- verwerping (art. 6:221 lid 2 BW)
- tijdsverloop (zie o.m. art. 6:221 lid 1 BW)
- aanbod zonder termijn voor aanvaarding → mondeling of schriftelijk?
- vervallen door tijdsverloop maar toch een aanvaarding → aanvaarding
heeft geen effect (je aanvaardt iets wat niet bestaat) → aanbieder kan een
te late aanvaarding alsnog aanvaarden (art. 6:223 BW)
- herroeping (art. 6:219 lid 1)
- onherroepelijk aanbod
- Een aanbod dat een termijn voor aanvaarding inhoudt is in die termijn onherroepelijk.
- Art. 6:219 BW
,
, Aanvaarding
- eenzijdige rechtshandeling
- in beginsel vormvrij (art. 3:37 lid 1)
- moet inhoudelijk overeenstemmen met aanbod
- van het aanbod afwijkende ‘aanvaarding’ → nieuw aanbod en verwerping van
oorspronkelijk aanbod (art. 6:225 lid 1 BW)
- afwijkend: art. 6:225 lid 2 BW
Overeenkomst
aanbod en aanvaarding → overeenkomst komt tot stand
- meerzijdige rechtshandeling
- rechtsgevolg ontstaat door aaneensluitende rechtshandelingen
- rechtsgevolg: er ontstaan verbintenissen
- partijen moeten presteren (bv. betalen en leveren)
Wat gebeurt er als partijen bij het sluiten van een overeenkomst een door misverstand vatbare
uitdrukking gebruiken?
- Boer Erkens verkoopt boerderij aan Gemeente Bunde.
- Partijen spreken af: “Gemeente Bunde vergoedt belastingschade van Erkens.”
- Verschil tussen de bedragen in hoe belastingschade bedoeld werd
- Ieders wil dekt de verklaring, maar de verklaringen sluiten niet op elkaar aan.
3:35 toespitsen op misverstand
- Wat hebben partijen over en weer verklaard en wat hebben zij - overeenkomstig de zin die
daaraan redelijkerwijs mochten toekennen - afgeleid uit elkaars verklaringen en gedragingen.
- Welke betekenis lag meer voor de hand?
- Deskundige bijstand?
- Vaststaande technische betekenis - bekend bij wederpartij?
- Resultaat van interpretatie te rijmen met oogmerk?
Opdrachten werkgroep 1
Casus 1
a. Ontslag nemen/opzeggen van de arbeidsovereenkomst
b. Als een geopenbaarde wil; rechtsgeldig ontslag, dat hij echt wilt stoppen. Wil & verklaring
hebben zij als aanwezig geacht.
c. art. 3:33 BW: geopenbaarde wil → wil en verklaring stemmen overeen → rechtshandeling
→ art. 3:35 BW
d. ?
Casus 2:
a. aanbod (eenzijdige gerichte rh 3:33/3:35 BW)
b. onherroepelijk aanbod (6:219 lid 1 BW)
c. Hij probeert te herroepen maar dat lukt niet door de termijn die gesteld is.
d. Aanvaarding van Alva → overeenkomst
e. Discrepantie tussen zijn wil (1750) en verklaring (750) → art. 3:33 & 3:35 BW. Gemeente
Bunde/Erckens
