Samenvatting Psychologie

Psychologie
Inhoud
Deel 1: Sociale psychologie: kernthema’s
H1: Sociale psychologie
1. Sociale psychologie
2. Geschiedenis van de (sociale) psychologie en relaties tot andere disciplines
H2: Onderzoeksmethoden in de sociale psychologie
1. Specifiek aan onderzoek over menselijk gedrag en (mentale) processen
2. Cyclische proces
H3: Het sociale zelf
1. Het ontstaan van het sociale zelf
2. Zelfschema’s
3. Zelfregulatie
4. Zelfconcept
5. Zelfwaardering
6. Zelfpresentatie
7. Conditionering en leren
H4: Sociale perceptie
1. Observaties (eerste indruk)
2. Attributie
3. Integratie
4. Conformatievertekening
H5: Sociale beïnvloeding
1. Wat is sociale beïnvloeding?
 Experimenten uit dit hoofdstuk te kennen!
Tussenhoofdstuk: Aandacht

Deel 2: Sociale cognitie en attitudes
H7: Attitudes
1. Attitudes
2. Overreding door communicatie
3. Overtuiging door eigen gedrag
4. Reclame en voorlichting

Deel 3: Interpersoonlijke- en groepsprocessen
H9: Anderen helpen
1. Waarom helpen we (niet)?
2. In welke omstandigheden helpen we?
3. Wie helpt anderen?
4. Interpersoonlijke factoren
H10: Agressie
1. Wat is agressie?
2. Casussen
3. Samenvattend

1

,H11: Groepen
1. Wat zijn groepen?
2. Waarom vormen we groepen?
3. Kenmerken van groepen
4. Leiderschap van groepen
5. Aanwezigheid van andere groepen

Deel 4: Intergroepsprocessen
H13: Stereotypen
1. Kernbegrippen
2. Wat draagt hieraan bij?
3. Hoe ontstaan deze?
4. In welke verschijnselen uiten ze zich?
H14: De multiculturele samenleving
1. Diversiteit
2. Interetnisch contact
3. Problemen met interetnisch contact
4. Puzzelklas en affirmatieve actie
5. Effecten van goedbedoelde maatregelen, media, wetten en regels
H15: Duurzaamheid
1. Wat is duurzame groei?
2. Rol van psychologie
H17: De politieke wereld
1. Politieke kennis en attitudes
2. Ideologische attitudes
3. Persoonlijkheidsprofielen van politici
4. Terrorisme




2

,H1: Sociale psychologie
Sociale psychologie

Sociale psychologie: wetenschappelijke studie van menselijk gedrag en de interne processen
die hieraan ten grondslag liggen

Elementen uit de definitie:
 Wetenschappelijke studie:
 Gebruikt zoveel mogelijk de methoden uit exact-wetenschappelijke disciplines
 Methodologie is systematisch opgebouwd in verschillende stappen
o Overgenomen van de exact wetenschappelijke methodes
o Observatie – hypothese – onderzoeksplan – dataverzameling en -
verwerking – interpretatie
 Gedrag:
 Niet enkel het gedrag dat we kunnen waarnemen (= overt), maar ook wat er
intern achter zit (= covert)
 Individueel gedrag wordt wel bekeken in sociale context
 Zowel kijken naar wetmatigheden als naar uitzonderingen

Geschiedenis van de (sociale) psychologie en relati es tot andere disciplines

Relaties tot andere disciplines

Wat bestudeert de sociale psychologie?
In de sociale psychologie kijken we naar hoe gedachten, gevoelens, motivaties en gedrag van
mensen worden beïnvloed door de aanwezigheid van anderen en hoe we zelf een invloed
hebben op anderen. (Allport)

Voorbeelden van thema’s:
 Impact van groepsgrootte en groepsdynamica
 Hoe zoeken mensen een partner?
 Hoe worden we beïnvloed door fake news?

Verschillen met sociologie:
 Focus:
 Sociologie legt de focus op de ruimere maatschappij
 Sociale psychologie legt de focus meer op individuen i.p.v. op de
maatschappij
 Methode:
 In de sociale psychologie maakt men vaker gebruik van experimenteel
onderzoek bij het individu en in kleine groep
 Sociologie maakt vaker gebruik van een grootschalig bevolkingsonderzoek of
volkstellingen



De feitelijke, voorgestelde of geïmpliceerde aanwezigheid van anderen

3

,  Beïnvloeding hoeft niet te gebeuren in de directe aanwezigheid vd personen die
verantwoordelijk zijn voor de beïnvloeding
 We maken ook keuzes rekening houdend met de mening van personen die niet
aanwezig zijn
 Gedrag wordt meegestuurd door onzichtbare instanties (veronderstelde
aanwezigheid)


Vb. Verkiezingscampagnes van Ronald
Reagan: Hij maakt veel grapjes en onderzoek
naar wat de invloed is van humor. Er werd
aan random mensen een video getoond van
een verzameling van grapjes die Reagan
maakte en waarin de reactie van het publiek
gehoord werd, dus gelach op de achtergrond
EN een video zonder gelach. Zonder de
laughtrack lachten mensen minder en werd
Reagan als incapabel beschouwd. !!!! Sociale
context heeft invloed op over wat wij over
iets denken!!!


Geschiedenis van de sociale psychologie
 De beginjaren van de sociale psychologie (1880-1935)
 Periode van de beurscrash en WOII
 Heleboel jonge psychologen plots in armoede
 Nood aan een aparte sociaalpsychologische benadering was duidelijk.
 Jaren van bevestiging (1936 -1960)
 Verhoogde belangstelling
 Maatschappelijke thema’s werden belangrijk
 Drie beginselen vd psychologie (Kurt Lewin)
o Gedrag wordt bepaald door hoe we de wereld om ons heen
waarnemen en interpreteren
o Gedrag is afhankelijk vd persoon en de omgeving
o Sociaalpsychologische theorieën kunnen worden toegepast voor de
oplossing van maatschappelijke problemen.
 Fundamenteel onderzoek: het inzicht in het menselijk gedrag
proberen te verruimen.
 Toegepast onderzoek: sociaalpsychologische theorieën
hanteren om dagelijkse gebeurtenissen beter te begrijpen en
een bijdrage te leveren tot het oplossen van maatschappelijke
problemen.
 Groei en debat (1960-1975)
 Sociale problemen worden bestudeerd & geëxperimenteerd
4