Samenvatting Normale Ontwikkeling: Ontwikkelingspsychologie
van Feldman Adolescentie
H.14,15 en 16 Feldman I:
-De student kan een beschrijving geven van de fysieke rijping in de
puberteit en adolescentie.
Adolescentie: het ontwikkelingsstadium tussen de kindertijd en de
volwassenheid. De adolescentie wordt kenmerkt met door een fysieke
groeispurt die vergelijkbaar is met de snelle groei in de babytijd. Bij meisjes
begint deze groeispurt rond hun tiende jaar, ongeveer twee jaar eerder dan
bij jongens. De periode van zeer snelle groei in lengte en gewicht noemen we
de pubertaire groeispurt. Jongens groeien gemiddeld 10,5 centimeter per jaar
en meisjes bijna 9 centimeter.
De belangrijkste gebeurtenis in de adolescentie is het begin van de puberteit,
dat voor de meeste meisjes rond hun elfde en voor de meeste jongens rond
hun dertiende plaatsvindt. Als de puberteit zich aandient, begint het lichaam
volwassen hoeveelheden mannelijke of vrouwelijke hormonen te produceren,
ontwikkelen de geslachtsorganen zich, manifesteren de eerste menstruatie en
ejaculatie zich en voltrekken zich andere veranderingen in het lichaam.
De puberteit begint wanneer de hypofyse andere klieren in het lichaam van
een kind het signaal geeft dat ze volwassenen hoeveelheden
geslachtshormonen moeten gaan produceren. Voor jongens zijn dat
androgenen en voor meisjes oestrogenen. De hypofyse zet het lichaam er ook
toe aan om meer groeihormonen te produceren, die samen met de
geslachtshormonen verantwoordelijk zijn voor de groeispurt en de puberteit.
Het tijdstip waarop de puberteit begint, is afhankelijk van culturele factoren,
omgevingsfactoren en biologische factoren. De menarche (de eerste
menstruatie) vindt bij meisjes in de westerse wereld tegenwoordig op 11 of
12 jarige leeftijd plaats, veel eerder dan in het verleden. Dat komt
hoogstwaarschijnlijk door hun betere voeding en gezondheid. Menstruatie is
slechts een van de veranderingen in de puberteit die gerelateerd zijn aan de
ontwikkeling van de primaire en secundaire geslachtskenmerken. Primaire
geslachtskenmerken worden geassocieerd met de ontwikkeling van de
organen en structuren van het lichaam die rechtstreeks betrekking hebben op
de voortplanting. Secundaire geslachtskenmerken zijn zichtbare tekenen van
seksuele rijping die niet direct betrekking hebben op de geslachtsorganen.
De seksuele rijping van jongens voltrekt zich in een iets ander tempo. De
eerste zaadlozing = spermarche of semenarche. Tot slot wordt de stem van
jongens lager omdat hun stembanden langer worden en het strottenhoofd
groeit.
De fysieke verandering die gepaard gaan met de puberteit en die
adolescenten meestal met grote belangstelling volgen, hebben vaak ook
psychische effecten, zoals groei en eigenwaarde en het zelfbewustzijn of
verwarring en onzekerheid over seksualiteit.
Adolescenten die relatief vroeg of laat in de puberteit komen, kunnen daar
verschillende gevolgen van ondervinden. Vroege rijping bij jongens kan leiden
tot betere sportprestaties. Hoewel vroege rijping ook bij meisjes tot meer
populariteit en tot een drukker sociaal leven kan leiden, kunnen zij zich ook
schamen voor de veranderingen in hun lichaam die hen anders maken dan
hun leeftijdgenoten. Bovendien kan vroege fysieke rijping tot gevolg hebben
dat zowel meisjes als jongens in situaties terechtkomen waarop ze nog niet
voldoende voorbereid zijn. Late rijping kan voor jongens een duidelijk fysiek
, en sociaal nadeel zijn, omdat ze dan langer klein blijven. Dat kan invloed
hebben op hun zelfbeeld en blijvende negatieve consequenties hebben.
Meisjes die laat in de puberteit komen, worden soms genegeerd door hun
leeftijdgenoten van beide seksen, maar uiteindelijk lijken ze er geen blijvende
schade aan over te houden; wellicht heeft late rijping voor hen zelfs
voordelen.
Zo nu en dan een lichte vorm van stress ervaren is biologisch gezond; het
veroorzaakt fysieke reacties die ervoor zorgen dat het lichaam zich beter kan
wapenen tegen bedreigingen. Langdurige blootstelling aan stressoren kan
echter negatieve fysieke en psychosomatische gevolgen hebben.
Stress wordt in verband gebracht met veel algemene kwalen, zoals hoofdpijn,
rugpijn, eczeem, indigestie en zelfs de gewone verkoudheid. Er lijkt ook een
verband te zijn met psychosomatische stoornissen als maagzweren, astma,
artritis en hoge bloeddruk, en met ernstiger en zelfs levensbedreigende
ziekten. Psychosomatische aandoening: medische aandoening die
veroorzaakt wordt door de interactie tussen psychische, emotionele en
fysieke problemen.
Mensen gaan op verschillende manieren met stress om. Sommigen hanteren
een probleemgericht manier, waarbij ze de stressvolle situatie proberen te
veranderen, anderen kiezen voor een emotiegerichte manier, waarbij ze de
emotionele reactie op stress proberen te reguleren.
Omgaan met stress is gemakkelijker als men sociale steun krijgt van anderen.
Een defensieve houding, waarbij mensen onbewust hun toevlucht nemen tot
een ontkenningsstrategie, is minder succesvol omdat dat betekent dat zij
niet in staat zijn om de realiteit van de situatie onder ogen te zien.
Sommige adolescenten kunnen beter omgaan met stress, ook wel coping
genoemd: pogingen om bedreigingen en problemen die tot stress leiden te
beheersen, te verminderen of te aanvaarden.
-De student kan de bedreigingen van het welzijn van adolescenten
herkennen, zoals aangegeven in hoofdstuk 14.3 van Feldman I.
De meeste adolescenten maken zich geen zorgen om hun voeding; ze moeten
er alleen voor zorgen dat ze genoeg voedingsstoffen binnenkrijgen om te
kunnen groeien. Sommige adolescenten lijden echter aan obesitas of
overgewicht. Bovendien is een vrij groot aantal adolescenten zo bang om dik
te worden dat zij een eetstoornis ontwikkelen.
Twee belangrijke eetstoornissen die vooral vrouwelijke adolescenten treffen,
zijn anorexia nervosa (meisjes die weigeren te eten omdat ze denken dat ze
dik zijn) en boulimia (een cyclus van eetbuien gevolgd door braken of het
gebruik van laxeermiddelen). Deze stoornissen lijken zowel door biologische
als door omgevingsfactoren te worden veroorzaakt, en kunnen het best met
een combinatie van therapie en verandering van voedingsgewoonten worden
behandeld.
Er zijn alamerend veel adolescenten die drugs gebruiken. Dat doen zij om zich
lekker te voelen, druk te vermijden, tegen de gevestigde orde te schoppen of
rolmodellen te imiteren.
Drugsgebruik is gevaarlijk omdat het kan escaleren en kan uitmonden in
verslaving. Bovendien kan het ernstige gevolgen hebben als adolescenten
hun onderliggende problemen blijven ontlopen.
van Feldman Adolescentie
H.14,15 en 16 Feldman I:
-De student kan een beschrijving geven van de fysieke rijping in de
puberteit en adolescentie.
Adolescentie: het ontwikkelingsstadium tussen de kindertijd en de
volwassenheid. De adolescentie wordt kenmerkt met door een fysieke
groeispurt die vergelijkbaar is met de snelle groei in de babytijd. Bij meisjes
begint deze groeispurt rond hun tiende jaar, ongeveer twee jaar eerder dan
bij jongens. De periode van zeer snelle groei in lengte en gewicht noemen we
de pubertaire groeispurt. Jongens groeien gemiddeld 10,5 centimeter per jaar
en meisjes bijna 9 centimeter.
De belangrijkste gebeurtenis in de adolescentie is het begin van de puberteit,
dat voor de meeste meisjes rond hun elfde en voor de meeste jongens rond
hun dertiende plaatsvindt. Als de puberteit zich aandient, begint het lichaam
volwassen hoeveelheden mannelijke of vrouwelijke hormonen te produceren,
ontwikkelen de geslachtsorganen zich, manifesteren de eerste menstruatie en
ejaculatie zich en voltrekken zich andere veranderingen in het lichaam.
De puberteit begint wanneer de hypofyse andere klieren in het lichaam van
een kind het signaal geeft dat ze volwassenen hoeveelheden
geslachtshormonen moeten gaan produceren. Voor jongens zijn dat
androgenen en voor meisjes oestrogenen. De hypofyse zet het lichaam er ook
toe aan om meer groeihormonen te produceren, die samen met de
geslachtshormonen verantwoordelijk zijn voor de groeispurt en de puberteit.
Het tijdstip waarop de puberteit begint, is afhankelijk van culturele factoren,
omgevingsfactoren en biologische factoren. De menarche (de eerste
menstruatie) vindt bij meisjes in de westerse wereld tegenwoordig op 11 of
12 jarige leeftijd plaats, veel eerder dan in het verleden. Dat komt
hoogstwaarschijnlijk door hun betere voeding en gezondheid. Menstruatie is
slechts een van de veranderingen in de puberteit die gerelateerd zijn aan de
ontwikkeling van de primaire en secundaire geslachtskenmerken. Primaire
geslachtskenmerken worden geassocieerd met de ontwikkeling van de
organen en structuren van het lichaam die rechtstreeks betrekking hebben op
de voortplanting. Secundaire geslachtskenmerken zijn zichtbare tekenen van
seksuele rijping die niet direct betrekking hebben op de geslachtsorganen.
De seksuele rijping van jongens voltrekt zich in een iets ander tempo. De
eerste zaadlozing = spermarche of semenarche. Tot slot wordt de stem van
jongens lager omdat hun stembanden langer worden en het strottenhoofd
groeit.
De fysieke verandering die gepaard gaan met de puberteit en die
adolescenten meestal met grote belangstelling volgen, hebben vaak ook
psychische effecten, zoals groei en eigenwaarde en het zelfbewustzijn of
verwarring en onzekerheid over seksualiteit.
Adolescenten die relatief vroeg of laat in de puberteit komen, kunnen daar
verschillende gevolgen van ondervinden. Vroege rijping bij jongens kan leiden
tot betere sportprestaties. Hoewel vroege rijping ook bij meisjes tot meer
populariteit en tot een drukker sociaal leven kan leiden, kunnen zij zich ook
schamen voor de veranderingen in hun lichaam die hen anders maken dan
hun leeftijdgenoten. Bovendien kan vroege fysieke rijping tot gevolg hebben
dat zowel meisjes als jongens in situaties terechtkomen waarop ze nog niet
voldoende voorbereid zijn. Late rijping kan voor jongens een duidelijk fysiek
, en sociaal nadeel zijn, omdat ze dan langer klein blijven. Dat kan invloed
hebben op hun zelfbeeld en blijvende negatieve consequenties hebben.
Meisjes die laat in de puberteit komen, worden soms genegeerd door hun
leeftijdgenoten van beide seksen, maar uiteindelijk lijken ze er geen blijvende
schade aan over te houden; wellicht heeft late rijping voor hen zelfs
voordelen.
Zo nu en dan een lichte vorm van stress ervaren is biologisch gezond; het
veroorzaakt fysieke reacties die ervoor zorgen dat het lichaam zich beter kan
wapenen tegen bedreigingen. Langdurige blootstelling aan stressoren kan
echter negatieve fysieke en psychosomatische gevolgen hebben.
Stress wordt in verband gebracht met veel algemene kwalen, zoals hoofdpijn,
rugpijn, eczeem, indigestie en zelfs de gewone verkoudheid. Er lijkt ook een
verband te zijn met psychosomatische stoornissen als maagzweren, astma,
artritis en hoge bloeddruk, en met ernstiger en zelfs levensbedreigende
ziekten. Psychosomatische aandoening: medische aandoening die
veroorzaakt wordt door de interactie tussen psychische, emotionele en
fysieke problemen.
Mensen gaan op verschillende manieren met stress om. Sommigen hanteren
een probleemgericht manier, waarbij ze de stressvolle situatie proberen te
veranderen, anderen kiezen voor een emotiegerichte manier, waarbij ze de
emotionele reactie op stress proberen te reguleren.
Omgaan met stress is gemakkelijker als men sociale steun krijgt van anderen.
Een defensieve houding, waarbij mensen onbewust hun toevlucht nemen tot
een ontkenningsstrategie, is minder succesvol omdat dat betekent dat zij
niet in staat zijn om de realiteit van de situatie onder ogen te zien.
Sommige adolescenten kunnen beter omgaan met stress, ook wel coping
genoemd: pogingen om bedreigingen en problemen die tot stress leiden te
beheersen, te verminderen of te aanvaarden.
-De student kan de bedreigingen van het welzijn van adolescenten
herkennen, zoals aangegeven in hoofdstuk 14.3 van Feldman I.
De meeste adolescenten maken zich geen zorgen om hun voeding; ze moeten
er alleen voor zorgen dat ze genoeg voedingsstoffen binnenkrijgen om te
kunnen groeien. Sommige adolescenten lijden echter aan obesitas of
overgewicht. Bovendien is een vrij groot aantal adolescenten zo bang om dik
te worden dat zij een eetstoornis ontwikkelen.
Twee belangrijke eetstoornissen die vooral vrouwelijke adolescenten treffen,
zijn anorexia nervosa (meisjes die weigeren te eten omdat ze denken dat ze
dik zijn) en boulimia (een cyclus van eetbuien gevolgd door braken of het
gebruik van laxeermiddelen). Deze stoornissen lijken zowel door biologische
als door omgevingsfactoren te worden veroorzaakt, en kunnen het best met
een combinatie van therapie en verandering van voedingsgewoonten worden
behandeld.
Er zijn alamerend veel adolescenten die drugs gebruiken. Dat doen zij om zich
lekker te voelen, druk te vermijden, tegen de gevestigde orde te schoppen of
rolmodellen te imiteren.
Drugsgebruik is gevaarlijk omdat het kan escaleren en kan uitmonden in
verslaving. Bovendien kan het ernstige gevolgen hebben als adolescenten
hun onderliggende problemen blijven ontlopen.
