Management Information Systems 2
Ondernemen met informatie – Informatiekunde
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: Organisaties werken dankzij informatie
Hoofdstuk 2: Informatievoorziening
Hoofdstuk 3: Bedrijfsprocessen in beeld
Hoofdstuk 4: Informatiesystemen
Hoofdstuk 5: Gegevensverzamelingen: gebruiken en ontwerpen
Hoofdstuk 6: Het managen van de organisatie, een verzameling bedrijfsprocessen
Hoofdstuk 7: Ondernemen in de digitale economie
Hoofdstuk 8: Georganiseerd verbeteren
Hoofdstuk 9: Regie op ontwikkeling en gebruik
,Hoofdstuk 1: Organisaties werken dankzij informatie
1.1 De organisatie
Organisatie = een samenwerkingsverband waarin mensen, met beschikbare hulpmiddelen, een of
meer gemeenschappelijke doelen realiseren.
Het leveren van een toegevoegde waarde aan de klant of afnemer is de kern van de organisatie.
Profit organisatie = een op het maken van winst gerichte organisatie; bedrijf of onderneming.
Onderneming = een organisatie die voor eigen rekening en risico, met winst als doelstelling,
producten/diensten levert.
Non-profitorganisatie = een organisatie zonder winstoogmerk; realiseert maatschappelijke doelen door
het verlenen van diensten → twee soorten:
- Overheidsinstellingen
- Non-gouvernementele organisaties (NGO’s)
Drie soorten stromen in een organisatie:
- Goederen- en/of dienstenstroom
- Geldstroom
- Gegevensstroom
Organisaties verwerven productiefactoren (arbeid, grondstoffen, kapitaal en informatie) en zetten deze
om in producten en/of diensten → transformatieproces.
1.2 Bedrijfsproces: daar waar de actie is
Bedrijfsproces = een op het realiseren van een specifiek doelgerichte aaneenschakeling van
activiteiten die in een organisatie worden uitgevoerd.
Het te realiseren doel is het verrichten van een dienst of de productie/levering van goederen aan een
klant. Het bedrijfsproces heeft een begin en een eind. Het begint met een impuls en het eindresultaat
is altijd een concreet product of een concrete dienst.
Elke organisatie is gericht op het realiseren van doelen. De doelstellingen worden geformuleerd door
het management en vertaald in het te voeren beleid. De doelen worden bereikt door de
bedrijfsprocessen in die organisatie op een effectieve en efficiënte manier uit te voeren.
De processen in een onderneming worden onderverdeeld in twee categorieën:
1. Operationele processen = de uitvoerende activiteiten.
Onderverdeeld in:
o Primaire processen: alle handelingen die direct bijdragen aan het tot stand komen van
het product of de dienst.
o Secundaire processen: activiteiten die de primaire processen ondersteunen.
2. Bestuurlijke processen = sturen de operationele processen aan.
Vier soorten:
o Strategievorming: creëren van een toekomstbeeld en bepalen van de doelen.
o Afstemming: afstemming primaire en secundaire processen om de gestelde doelen te
realiseren.
o Structurering: beschikbaar stellen van de benodigde mensen en middelen verdeeld
over de verschillende bedrijfsprocessen.
o Procesbeheersing: het doelgericht en doelmatig laten verlopen van de operationele
bedrijfsprocessen. Bestaat uit drie beheersactiviteiten:
▪ Plannen: het maken van een plan voor het beheersen en uitvoeren van de
operationele processen.
▪ Meten en vergelijken: het meten en vergelijken van de voortgang van het
operationele proces.
▪ Bijsturen: op basis van de situatieanalyse bijsturen om het beoogde doel te
realiseren.
, 1.3 Informatie maakt dat bedrijfsprocessen werken
Cruciaal voor het goed werken van een bedrijfsproces is de afstemming van alle activiteiten binnen
een bedrijfsproces.
Afstemming = de betrokken medewerkers of computers of machines op tijd de juiste informatie krijgen
om precies dat te kunnen doen wat van ze verwacht wordt: de juiste dingen doen op de juiste manier
op het juiste moment.
Tussen verschillende bedrijfsprocessen wordt onderling ook informatie uitgewisseld. De
gegevensuitwisseling tussen bedrijfsprocessen zorgt ervoor dat de organisatie een samenhangend
geheel wordt van bedrijfsprocessen.
1.4 Informatievoorziening binnen een organisatie
Informatievoorziening = het proces dat ervoor zorgt dat de goede gegevens op het goede moment
beschikbaar komen voor diegenen die deze nodig hebben.
Gegevens = feiten of gebeurtenissen die vastgelegd zijn en de werkelijkheid weergeven.
Informatie = de betekenis die iemand geeft aan de gegevens.
De informatievoorziening bestaat uit een groot aantal handelingen met als doel de juiste gegevens op
het goede moment aan de juiste mensen of systemen te leveren. Die handelingen vormen een proces
dat bestaat uit de volgende activiteiten:
- Het verzamelen en vastleggen van gegevens.
- Het bewaren van de gegevens in een gegevensopslag.
- Het verwerken van de gegevens.
- Het verstrekken van de verwerkte gegevens aan diegenen voor wie het bestemd is en voor
wie het bruikbare informatie is.
Informatievoorziening = het systematisch verzamelen, vastleggen, bewaren en verwerken van
gegevens, gericht op het verstrekken van informatie voor de uitvoering van activiteiten, besturing,
besluitvorming en het realiseren van de organisatiedoelen.
Automatiseren = het inzetten van computers en computerprogramma’s bij het uitvoeren van
activiteiten.
Door automatisering van de informatievoorziening → verbeteringen van bedrijfsprocessen op de
volgende gebieden:
- Efficiëntie: de gegevensverwerking verloopt sneller en accurater; computer voert handelingen
sneller en nauwkeuriger uit dan de mens.
- Effectiviteit: inspelen op werkelijke behoefte aan informatie op zowel uitvoerend niveau als op
managementniveau.
- Kwaliteit: vergroten van de betrouwbaarheid en presentatie van verstrekte informatie.
Informatie- en communicatietechnologie (ICT) wordt ingezet bij de uitvoering van de
informatievoorziening.
ICT = de samenhangende combinatie van computers, in- en uitvoerapparaten, computerprogramma’s,
netwerken, datacommunicatieverbindingen, communicatieapparatuur, communicatienetwerken, etc.
Informatiekunde = kennis van, inzicht in en vaardigheden op het terrein van de informatievoorziening
en het daarbij aanwenden van moderne informatie- en communicatietechnologie.
1.5 Soorten informatie
Interne informatie = informatie die voortkomt uit de activiteiten binnen het bedrijf.
Externe informatie = alle informatie die een onderneming uit de omgeving verzamelt.
De binnen een bedrijf benodigde informatie wordt onderscheiden in:
- Operationele informatie = informatie die nodig is bij het uitvoeren van de dagelijkse
activiteiten.
- Managementinformatie = informatie die nodig is voor de diverse managementactiviteiten.
Informatie wordt gebruikt bij:
- Het uitvoeren van routinematige activiteiten
Ondernemen met informatie – Informatiekunde
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: Organisaties werken dankzij informatie
Hoofdstuk 2: Informatievoorziening
Hoofdstuk 3: Bedrijfsprocessen in beeld
Hoofdstuk 4: Informatiesystemen
Hoofdstuk 5: Gegevensverzamelingen: gebruiken en ontwerpen
Hoofdstuk 6: Het managen van de organisatie, een verzameling bedrijfsprocessen
Hoofdstuk 7: Ondernemen in de digitale economie
Hoofdstuk 8: Georganiseerd verbeteren
Hoofdstuk 9: Regie op ontwikkeling en gebruik
,Hoofdstuk 1: Organisaties werken dankzij informatie
1.1 De organisatie
Organisatie = een samenwerkingsverband waarin mensen, met beschikbare hulpmiddelen, een of
meer gemeenschappelijke doelen realiseren.
Het leveren van een toegevoegde waarde aan de klant of afnemer is de kern van de organisatie.
Profit organisatie = een op het maken van winst gerichte organisatie; bedrijf of onderneming.
Onderneming = een organisatie die voor eigen rekening en risico, met winst als doelstelling,
producten/diensten levert.
Non-profitorganisatie = een organisatie zonder winstoogmerk; realiseert maatschappelijke doelen door
het verlenen van diensten → twee soorten:
- Overheidsinstellingen
- Non-gouvernementele organisaties (NGO’s)
Drie soorten stromen in een organisatie:
- Goederen- en/of dienstenstroom
- Geldstroom
- Gegevensstroom
Organisaties verwerven productiefactoren (arbeid, grondstoffen, kapitaal en informatie) en zetten deze
om in producten en/of diensten → transformatieproces.
1.2 Bedrijfsproces: daar waar de actie is
Bedrijfsproces = een op het realiseren van een specifiek doelgerichte aaneenschakeling van
activiteiten die in een organisatie worden uitgevoerd.
Het te realiseren doel is het verrichten van een dienst of de productie/levering van goederen aan een
klant. Het bedrijfsproces heeft een begin en een eind. Het begint met een impuls en het eindresultaat
is altijd een concreet product of een concrete dienst.
Elke organisatie is gericht op het realiseren van doelen. De doelstellingen worden geformuleerd door
het management en vertaald in het te voeren beleid. De doelen worden bereikt door de
bedrijfsprocessen in die organisatie op een effectieve en efficiënte manier uit te voeren.
De processen in een onderneming worden onderverdeeld in twee categorieën:
1. Operationele processen = de uitvoerende activiteiten.
Onderverdeeld in:
o Primaire processen: alle handelingen die direct bijdragen aan het tot stand komen van
het product of de dienst.
o Secundaire processen: activiteiten die de primaire processen ondersteunen.
2. Bestuurlijke processen = sturen de operationele processen aan.
Vier soorten:
o Strategievorming: creëren van een toekomstbeeld en bepalen van de doelen.
o Afstemming: afstemming primaire en secundaire processen om de gestelde doelen te
realiseren.
o Structurering: beschikbaar stellen van de benodigde mensen en middelen verdeeld
over de verschillende bedrijfsprocessen.
o Procesbeheersing: het doelgericht en doelmatig laten verlopen van de operationele
bedrijfsprocessen. Bestaat uit drie beheersactiviteiten:
▪ Plannen: het maken van een plan voor het beheersen en uitvoeren van de
operationele processen.
▪ Meten en vergelijken: het meten en vergelijken van de voortgang van het
operationele proces.
▪ Bijsturen: op basis van de situatieanalyse bijsturen om het beoogde doel te
realiseren.
, 1.3 Informatie maakt dat bedrijfsprocessen werken
Cruciaal voor het goed werken van een bedrijfsproces is de afstemming van alle activiteiten binnen
een bedrijfsproces.
Afstemming = de betrokken medewerkers of computers of machines op tijd de juiste informatie krijgen
om precies dat te kunnen doen wat van ze verwacht wordt: de juiste dingen doen op de juiste manier
op het juiste moment.
Tussen verschillende bedrijfsprocessen wordt onderling ook informatie uitgewisseld. De
gegevensuitwisseling tussen bedrijfsprocessen zorgt ervoor dat de organisatie een samenhangend
geheel wordt van bedrijfsprocessen.
1.4 Informatievoorziening binnen een organisatie
Informatievoorziening = het proces dat ervoor zorgt dat de goede gegevens op het goede moment
beschikbaar komen voor diegenen die deze nodig hebben.
Gegevens = feiten of gebeurtenissen die vastgelegd zijn en de werkelijkheid weergeven.
Informatie = de betekenis die iemand geeft aan de gegevens.
De informatievoorziening bestaat uit een groot aantal handelingen met als doel de juiste gegevens op
het goede moment aan de juiste mensen of systemen te leveren. Die handelingen vormen een proces
dat bestaat uit de volgende activiteiten:
- Het verzamelen en vastleggen van gegevens.
- Het bewaren van de gegevens in een gegevensopslag.
- Het verwerken van de gegevens.
- Het verstrekken van de verwerkte gegevens aan diegenen voor wie het bestemd is en voor
wie het bruikbare informatie is.
Informatievoorziening = het systematisch verzamelen, vastleggen, bewaren en verwerken van
gegevens, gericht op het verstrekken van informatie voor de uitvoering van activiteiten, besturing,
besluitvorming en het realiseren van de organisatiedoelen.
Automatiseren = het inzetten van computers en computerprogramma’s bij het uitvoeren van
activiteiten.
Door automatisering van de informatievoorziening → verbeteringen van bedrijfsprocessen op de
volgende gebieden:
- Efficiëntie: de gegevensverwerking verloopt sneller en accurater; computer voert handelingen
sneller en nauwkeuriger uit dan de mens.
- Effectiviteit: inspelen op werkelijke behoefte aan informatie op zowel uitvoerend niveau als op
managementniveau.
- Kwaliteit: vergroten van de betrouwbaarheid en presentatie van verstrekte informatie.
Informatie- en communicatietechnologie (ICT) wordt ingezet bij de uitvoering van de
informatievoorziening.
ICT = de samenhangende combinatie van computers, in- en uitvoerapparaten, computerprogramma’s,
netwerken, datacommunicatieverbindingen, communicatieapparatuur, communicatienetwerken, etc.
Informatiekunde = kennis van, inzicht in en vaardigheden op het terrein van de informatievoorziening
en het daarbij aanwenden van moderne informatie- en communicatietechnologie.
1.5 Soorten informatie
Interne informatie = informatie die voortkomt uit de activiteiten binnen het bedrijf.
Externe informatie = alle informatie die een onderneming uit de omgeving verzamelt.
De binnen een bedrijf benodigde informatie wordt onderscheiden in:
- Operationele informatie = informatie die nodig is bij het uitvoeren van de dagelijkse
activiteiten.
- Managementinformatie = informatie die nodig is voor de diverse managementactiviteiten.
Informatie wordt gebruikt bij:
- Het uitvoeren van routinematige activiteiten
