Samenvatting Uitwerking jurisprudentie Grondslagen van het recht

Zutphense juffrouw: HR 10 juni 1910, W 9038 :
- Andere naam:
o Zutphense waterleiding De Vries / Nijhuis
- Feiten:
o Juffrouw de Vries woont boven het leerpakhuis van Nijhof.
o Door de vorst sprong er een waterleiding. De hele leervoorraad dreigde nat te worden.
o De Vries weigerde de hoofdkraan dicht te draaien.
o Na wikken wegen draait de Vries dan toch de hoofdkraan dicht.
o Vanwege het te laat handelen was de leervoorraad van Nijhof al bedorven.
o Nijhoff vorderde schadevergoeding van de Vries.
o Kantonrechter wijst vordering af.
o RB wijst schadevergoeding toe.
o Omdat De Vries geen wettelijke regel heeft overtreden is volgens de Hoge Raad van een onrechtmatige daad geen sprake; hooguit heeft zij
gehandeld ‘in strijd met hetgeen maatschappelijk betaamt’, maar dat wil volgens de Hoge Raad nog niet zeggen dat zij nu voor de schade
moet opdraaien.
- Rechtsvraag:
o Levert de gedraging van de Vries in casu een onrechtmatige daad op?
- Overweging:
o Kantonrechter wijst vordering Nijhuis af.
o RB in HB wijst de vordering toe, het begrip onrechtmatige daad moet niet zo beperkt worden uitgelegd dan alleen schending van een
wettelijke of contractuele bepaling hier onder valt. Ook handelingen waarbij de nodige eerbied voor ander mans goederen of arbeid uit het
oog worden verloren zijn onrechtmatig.
o HR bepaalt anders, de wet spreekt duidelijk van schending van wettelijke plichten of het inbreuk maken op rechten van een ander.
Onbetamelijkheid stond er niet bij en was dus niet onrechtmatig.
- Rechtsregel:
o De wet sprak expliciet van schendingen van een wettelijke plicht of het maken van een inbreuk op rechten van een ander. Een
onbetamelijke gedraging wordt hier niet genoemd en is dus ook niet onrechtmatig. Alleen de schending van een wettelijke plicht of een
inbreuk op een recht levert onrechtmatigheid op.
o Let op: bovengenoemde rechtsregel is met de komst van HR Lindenbaum / Cohen niet meer geldig.

, Lindenbaum / Cohen: HR 31 januari 1919, NJ 1919, p. 161:
- Andere naam:
o /

- Feiten:
o In 1919 hadden Lindenbaum en Cohen beide een drukkerij in Amsterdam.
o Cohen koopt een werknemer van Lindenbaum om, om informatie te krijgen over alles wat er op kantoor gebeurd. Waaronder ook de offers
van Lindenbaum.
o Lindenbaum komt hier achter, spreekt Cohen hierop aan op grond van de onrechtmatige daad en start een procedure.
o RB geeft Lindenbaum in eerste instantie gelijk. Volgens de RB is er in strijd met een rechtsplicht (de geheimhoudingsplicht) gehandeld,
hierdoor is er sprake van een onrechtmatige daad. Lindenbaum kan zowel werknemer als Cohen hiervoor aanspreken.
o Hof gaat niet mee in oordeel RB, legt het begrip onrechtmatige daad beperkter uit. Geheimhoudingsplicht is tussen werknemer en
Lindenbaum, niet tegen derden. Nu Cohen niet in strijd heeft gehandeld met een wettelijke bepaling is er geen sprake van een
onrechtmatige daad.
- Rechtsvraag:
o Valt het handelen van Cohen onder het begrip onrechtmatige daad?

- Overweging:
o HR is het niet eens met het Hof, het begrip onrechtmatige daad is te beperkt uitgelegd. Een handeling is niet enkel onrechtmatig omdat dit
uit een wetsartikel is af te leiden. Een onrechtmatige daad is dus niet alleen het handelen of nalaten in strijd met een recht of rechtsplicht.
Ook handelingen die indruisen tegen de goede zeden of de zorgvuldigheid die in het maatschappelijk verkeer wordt gevraagd, is als
onrechtmatige daad te bestempelen. De persoon die handelt ('dader') is schadeplichtig tegenover de andere partij.

- Rechtsregel:
o Onrechtmatig is zowel als er sprake is van onwetmatig als hetgeen wat in strijd is met de maatschappelijke betamelijkheid.
o Onrechtmatige daad is meer dan alleen het schenden van wettelijke bepalingen of een rechtsplicht. Ook het handelen of nalaten in strijd
met de gevergde zorgvuldigheid kan in bepaalde gevallen een onrechtmatige daad opleveren.
o Vandaag is dag kennen we dit als de onrechtmatige daad in art. 6:162 BW.