Hoorcollege aantekeningen gezondheidsrecht

Gezondheidsrecht
Week 1 – Inleiding en corona
Wat is gezondheidsrecht?
 Horizontaal specialisme binnen rechtsgeleerdheid
o Object: rechtsverhoudingen bij zorg voor de gezondheid
 Kennis en toepassing van generieke en specifieke regels, primair door
gezondheidsjuristen, maar ook zorgverleners, bestuurders en
beleidsmakers
o Diverse aandachtsgebieden met afzonderlijk wet en regelgeving
 Toenemende relevantie o.a. door maatschappelijke betekenis en
rechtsontwikkeling


Historie en ontwikkeling
 NS-oorlogsmisdadigers voor de rechten:
o De juristen faciliteerden de zaken in de tijd dat er nog niet gesproken werd van
mensenrechten
o Recht in de zorg voor de gezondheid
 Kenmerk:
o Toepassing van recht in multidisciplinaire setting


Kernthema’s
 Structuur en organisatie van de zorg
 Rechten van de zorgvrager:
o Privacy / geheimhouding / wilsonbekwaamheid
 Eisen aan verantwoorde beroepsuitoefening in de zorg
o Kwaliteitsbewaking en -bevordering
 Professionaliteit: deskundigheid en integriteit
 Communicatie
 Zorgzaamheid
 Aansprakelijkheid in de zorg
o Civiel recht
o Strafrecht
o Tuchtrecht


Rechtsbeginselen in de gezondheidszorg
 Relevante beginselen:
o Vrijheid / gelijkheid / individuele zelfbeschikking
o Aanspraak op de gezondheidszorg
 Fundamentele grondrechten:
o Internationale verdragen
o Europese regelingen
o Nationale grondwet
 Welke grondrechten?
 Art. / Gw
 Sociale grondrecht
 Art. 22 Gw

,  Codificatie en modificatie
o Normering in nationale wet- en regelgeving
 Verkenning / analyse van probleemgebieden
 Komen tot regulering gericht op creëren normatieve duidelijkheid
 Evaluatie
 Internationale oriëntatie
o Rol van zelfregulering
 Communicatie
 Medisch-professionele standaard
 Werkwijze van de gezondheidsjurist
o Dialoog met ethiek
 Ethiek = de juiste vragen stellen
 Doorwerking van moraal in rechtsnorm
 Conflict tussen recht en ethiek
 Voordeel: niet gebonden in de denkwijze van het juridische kader


Tijden van corona
 Juridisch kader:
o Art. 176 Gemw  noodverordeningen
o Wet publieke gezondheid: regel bestrijding infectieziekten
o Tijdelijke wet maatregelen covid-19
 Ter invoeging tijdelijk hoofdstuk Va in Wpg
o NB. Art. 103 Gw jo. Coördinatiewet uitzonderingstoestanden = geen
noodtoestand
 Per 1/12/2020 telkens een verlenging van 3 mnd
 Welke maatregelen:
o Mondkapjesplicht  bijv. lichamelijke integriteit
o Belangrijk zijn de consistentie en de argumentatie
 Rationale voor maatregelen:
o Zijn er grondrechten in het geding?
 Individuele zelfbeschikking vs. bescherming volksgezondheid
o Welke maatschappelijke effecten zijn (on)houdbaar?
o Toezicht en handhaving
 Effecten binnen de zorg
o Bezorgdheid over:
 Toegankelijkheid van de zorg  meer uitstel en een selectie voor welke
patiënt wel behandeld mag worden en welke niet
 Code zwart
 Kwaliteit van zorg  beschikbaarheid van personeel en normen voor
goede zorg onder druk

, Week 2 – Rechten van de patiënt
Rechten van de patiënt in wet- en regelgeving
 De Wgbo
o Regeling in boek 7 BW:
 Titel 7 afdeling 5: artikel 7:446-468 BW
 Dwingend recht
o Artikel 7:446 lid 1 BW
 Bereik van de wet: geneeskundige handelingen jegens iemand die
daartoe opdracht geeft
 Wie is er hulpverlener in de zin van de Wgbo?
 Informatieplicht (7:448 BW) -> recht van de patiënt en plicht van de hulpverlener
o In redelijkheid duidelijke en bij bevattingsvermogen passende voorlichting aan,
en overleg met patiënt over:
 Gezondheidstoestand, aard en doel van de behandeling /onderzoek
 Uit te voeren verrichtingen
 Gevolgen en risico’s voor de gezondheid
 (reguliere) Alternatieven
 Vooruitzichten
o Therapeutische exceptie in 7:448 lid 3
 Placebo-effect: is het wel toegestaan om placebo’s te gebruiken bij
bepaalde therapie?
 Er zijn voorwaarden verbonden aan het gebruik van de exceptie
 Overleg met een collega
 Opnemen in het dossier dat er gebruik is gemaakt van de exceptie
o Recht op niet-weten in artikel 7:449
 Tenzij het belang bij niet-weten niet opweegt tegen het wel weten in het
belang van de patiënt zelf en anderen
o Hupverlener moet goed communiceren met de patiënt -> betere informatie
vermindert de risico’s
 Mag je met een folder volstaan?  Nee, de kwaliteit van de informatie is
vaak te laag en niet afgestemd op de behoeften van de patiënt
 Zorg op maat
o Hoeveel complicaties mogen voorzien te zijn?
 Verschil ervaren en onervaren hulpverlener
 Aanvulling in de Wkkgz:
o Artikel 10: zorgaanbieder eerbiedigt
 Recht op keuze-informatie
 Recht op info over bewijzen van de effectiviteit van behandeling en over
de wachttijd
 Recht op info over fouten/incidenten met bijbehorende aantekening
daarvan in het patiëntendossier
 Desgevraagde info aan cliënt over zijn rechten voortvloeiend uit Wkkgz
 Toestemmingsvereiste (7:450 BW)
o Twee aspecten:
 Toestemming voor aangaan GBO
 Toestemming voor medische verrichtingen
o Toestemming begrenst
 Hulpverlener heeft geen behandelrecht
 Daarentegen soms wel hulpverleningsplicht
o Toestemming voor elke verrichting:
 Vrijwillig gegeven (op basis van adequate informatie)