Staatsrecht
Houd zich bezig met de organisatie van de overheid door middel van dwingend recht (kan
niet van worden afgeweken)
Rol/taken van de koning
Voornamelijk ceremoniële functie
Voorzitter van de Raad van State op ceremoniële basis
Art. 42 Gw deel van de regering (koning + ministers)
Art. 47 Gw wetten/besluiten ondertekenen
Art. 65 Gw troonrede op Prinsjesdag
Art. 42 Gw de koning is onschendbaar, ministers zijn verantwoordelijk
Organen
Regering, koning + ministers art. 42 Gw
Staten-Generaal, eerste en tweede kamer
De regering controleren
Samen met de regering de wetgeving vaststellen
Raad van state
Onafhankelijk adviseur voor de Rijksoverheid over wetgeving en bestuur
De hoogste algemene bestuursrechter
Nationale ombudsman
Behandeld klachten over een bestuursorgaan
Geeft geen bindende adviezen
Lagere overheden (decentralisatie)
Decentralisatie houdt in dat de macht in Nederland wordt verspreid over verschillende
overheidsorganen
Verticale spreiding regelgeving en bestuur over openbare lichamen
Art. 123,133,134 Gw biedt mogelijkheid verticale spreiding
o Functioneel = zelfstandige bestuursorganen
o Territoriaal = gebieden
Twee doelen
o Voorkomen concentratie macht
o Decentrale lichamen weten beter wat er speelt
Provincies
De burgers kiezen de provinciale staten, de provinciale staten kiest de eerste kamer.
123 Gw Twaalf provincies
Provinciewet (Provw)
Provinciale Staten (PS)
o Algemeen bestuur en volksvertegenwoordiging
o Rechtstreeks gekozen door de burgers
o Kan niet tussentijds worden ontbonden
o Elke 4 jaar verkiezingen
, Gedeputeerde staten (GS)
o De gedeputeerde worden voorgedragen door de provinciale staten
o Mogen geen lid zijn van de provinciale staten
o Vormen het dagelijks bestuur van een provincie
Commissaris van de koning
o Voorzitter GS en PS
o Wordt door de regering benoemd voor 6 jaar
o Bevordert eenheid beleid GS
o Bewaakt totstandkoming en uitvoering van provinciaal beleid
o Heeft een rol in het proces van (her)benoeming van burgermeesters
o Art. 175 Provw. Ziet toe op een goede samenwerking van de provincie met
andere provincies/overheden
o Art. 176 Provw. Vertegenwoordigt de provincie in en buiten rechte (=
zonder dat er een rechter aan te pas komt)
o Art. 179 Provw. Legt verantwoording af over het door hem gevoerde
bestuur aan de PS
Gemeenten (art. 123 Gw)
Gemeentewet (Gemw)
Gemeenteraad
o Art. 125 Gw algemeen bestuur en volksvertegenwoordiging
o Rechtstreeks gekozen
o Kan niet tussentijds worden ontbonden
College van burgermeesters en wethouders
o Wethouders
B&W
o Art. 47,49 en 169 Gemw Vertrouwensregel, inlichtingenplicht
o Art. 160 lid 1b Gemw voert besluiten van de gemeenteraad uit
o Heeft taken en bevoegdheden in bijzondere wetten, bijv. WMO
o Art. 125 en 154 Gemw bestuursdwang, dwangsom en bestuurlijke boete
Waterschappen
o Beheert het water; hoe hoog is het waterpeil, water zuiverheid etc.
o 21 waterschappen
o Waterschapswet (1992) en waterwet (2009)
o Algemeen bestuur, dagelijks bestuur en een voorzitter
o Waterschapsbelasting betalen aan de gemeente voor de waterschappen
Decentralisatie en eenheid
Nederland is een gedecentraliseerde eenheidsstaat
Hoe zorg je ervoor dat de staat een eenheid blijft?
o Autonomie en medebewind
o Toezicht op decentrale organen
Art. 124 lid 1 Gw autonomie
o Decentrale besturen (gemeentes/provincies) kunnen zelfstandig hun eigen
beleid, doel en middelen bepalen
o Er zijn wel grenzen
Houd zich bezig met de organisatie van de overheid door middel van dwingend recht (kan
niet van worden afgeweken)
Rol/taken van de koning
Voornamelijk ceremoniële functie
Voorzitter van de Raad van State op ceremoniële basis
Art. 42 Gw deel van de regering (koning + ministers)
Art. 47 Gw wetten/besluiten ondertekenen
Art. 65 Gw troonrede op Prinsjesdag
Art. 42 Gw de koning is onschendbaar, ministers zijn verantwoordelijk
Organen
Regering, koning + ministers art. 42 Gw
Staten-Generaal, eerste en tweede kamer
De regering controleren
Samen met de regering de wetgeving vaststellen
Raad van state
Onafhankelijk adviseur voor de Rijksoverheid over wetgeving en bestuur
De hoogste algemene bestuursrechter
Nationale ombudsman
Behandeld klachten over een bestuursorgaan
Geeft geen bindende adviezen
Lagere overheden (decentralisatie)
Decentralisatie houdt in dat de macht in Nederland wordt verspreid over verschillende
overheidsorganen
Verticale spreiding regelgeving en bestuur over openbare lichamen
Art. 123,133,134 Gw biedt mogelijkheid verticale spreiding
o Functioneel = zelfstandige bestuursorganen
o Territoriaal = gebieden
Twee doelen
o Voorkomen concentratie macht
o Decentrale lichamen weten beter wat er speelt
Provincies
De burgers kiezen de provinciale staten, de provinciale staten kiest de eerste kamer.
123 Gw Twaalf provincies
Provinciewet (Provw)
Provinciale Staten (PS)
o Algemeen bestuur en volksvertegenwoordiging
o Rechtstreeks gekozen door de burgers
o Kan niet tussentijds worden ontbonden
o Elke 4 jaar verkiezingen
, Gedeputeerde staten (GS)
o De gedeputeerde worden voorgedragen door de provinciale staten
o Mogen geen lid zijn van de provinciale staten
o Vormen het dagelijks bestuur van een provincie
Commissaris van de koning
o Voorzitter GS en PS
o Wordt door de regering benoemd voor 6 jaar
o Bevordert eenheid beleid GS
o Bewaakt totstandkoming en uitvoering van provinciaal beleid
o Heeft een rol in het proces van (her)benoeming van burgermeesters
o Art. 175 Provw. Ziet toe op een goede samenwerking van de provincie met
andere provincies/overheden
o Art. 176 Provw. Vertegenwoordigt de provincie in en buiten rechte (=
zonder dat er een rechter aan te pas komt)
o Art. 179 Provw. Legt verantwoording af over het door hem gevoerde
bestuur aan de PS
Gemeenten (art. 123 Gw)
Gemeentewet (Gemw)
Gemeenteraad
o Art. 125 Gw algemeen bestuur en volksvertegenwoordiging
o Rechtstreeks gekozen
o Kan niet tussentijds worden ontbonden
College van burgermeesters en wethouders
o Wethouders
B&W
o Art. 47,49 en 169 Gemw Vertrouwensregel, inlichtingenplicht
o Art. 160 lid 1b Gemw voert besluiten van de gemeenteraad uit
o Heeft taken en bevoegdheden in bijzondere wetten, bijv. WMO
o Art. 125 en 154 Gemw bestuursdwang, dwangsom en bestuurlijke boete
Waterschappen
o Beheert het water; hoe hoog is het waterpeil, water zuiverheid etc.
o 21 waterschappen
o Waterschapswet (1992) en waterwet (2009)
o Algemeen bestuur, dagelijks bestuur en een voorzitter
o Waterschapsbelasting betalen aan de gemeente voor de waterschappen
Decentralisatie en eenheid
Nederland is een gedecentraliseerde eenheidsstaat
Hoe zorg je ervoor dat de staat een eenheid blijft?
o Autonomie en medebewind
o Toezicht op decentrale organen
Art. 124 lid 1 Gw autonomie
o Decentrale besturen (gemeentes/provincies) kunnen zelfstandig hun eigen
beleid, doel en middelen bepalen
o Er zijn wel grenzen
