LA2: Samenvatting
Geneeskunde
HBO-V, leerjaar 1, kwartaal 2
Anatomie en fysiologie van de mens: Hoofdstuk 7
(spijsverteringsstelsel), 8 (urinewegstelsel), 11 (hormonaal
stelsel), 12 (zenuwstelsel).
,Hoofdstuk 7 – Spijsverteringsstelsel
Voedingsstoffen
Voedingsto Bouwstof Brandstof Reservesto Bescherme
f f nde stof
Eiwitten X X
Koolhydrat X X X
en
Vetten X X X
Water X
vitamines X X
Mineralen X X
Voedingsstoffen zijn opgebouwd uit organische en anorganische molecule.
De term organisch gebruik je voor stoffen die gemaakt zijn in of door de
levende organismen. Anorganische moleculen hebben hun oorsprong in de
niet levende natuur.
Koolhydraten
koolhydraten zijn onder te verdelen in 3 groepen: monosachariden,
disachariden, polysachariden
Afbraak: gebeurt mechanisch (kauwen) en chemisch. Bij chemische afbraak
verandert de moleculaire structuur onder invloed van enzymen. Deze worden
door spijsverteringsklieren aan darmkanaal afgegeven.
Lipiden
lipiden zijn vetten en vetachtige stoffen. Gemeenschappelijk kenmerk: niet
oplosbaar in vet. Kunnen als brandstof worden gebruikt.
Cellen verbranden echter bij voorkeur glucose omdat dit schonere verbranding is
en omdat er minder O2 bij nodig is.
Ze dienen als energiereserve, bouwstof (bv in celmembranen), oplosmiddel
(voor bepaalde vitaminen).
Afbraak: lipiden worden in spijsverteringskanaal afgebroken tot glycerol en
vetzuren. Ook weer door enzymen (lipase). Kleine vetzuren kunnen via darmwand
direct in bloed worden opgenomen. Grote vetzuren via darmwand in lymfevaten
en via lymfevatenstelsel in het bloed.
, Eiwitten
Spelen een belangrijk rol bij alle activiteiten en functies van het lichaam. Moet
voldoende dagelijks in je voedsel zitten, want je kan geen reserve- eiwitten in je
lichaam opslaan.
Eiwitten zijn ketens van aan elkaar gekoppelde aminozuren. Niet-essentiële
aminozuren worden door je lichaam zelf gemaakt. Essentiële aminozuren zitten in
het voedsel.
Afbraak: de aminozuren die door de afbraak ontstaan, kunnen via de darmwand
in de bloedbaan worden opgenomen.
DUS: koolhydraten, lipiden en proteïnen worden tijdens spijsvertering door
enzymen stap voor stap afgebroken tot kleinste organische moleculen.
Eiwitten aminozuren
Koolhydraten glucose
Vetten vetzuren
Mineralen + vitaminen
Het lichaam kan de meeste vitaminen niet maken, met uitzondering van
vitamine D en K.
Vitaminen zijn te onderscheiden in:
- In water oplosbare vitaminen
Kunnen gewoon in het bloed worden opgenomen, dat wil zeggen opgelost
in water. Vitaminen B en C zijn in water oplosbaar.
- In vet oplosbare vitaminen
Kunnen niet in water oplossen maar wel in vet. Ze kunnen daarom niet
zomaar vanuit de darm in het bloed worden opgenomen, want dat is te
waterig. Het gaat om de vitaminen A, D, E en K.
Geneeskunde
HBO-V, leerjaar 1, kwartaal 2
Anatomie en fysiologie van de mens: Hoofdstuk 7
(spijsverteringsstelsel), 8 (urinewegstelsel), 11 (hormonaal
stelsel), 12 (zenuwstelsel).
,Hoofdstuk 7 – Spijsverteringsstelsel
Voedingsstoffen
Voedingsto Bouwstof Brandstof Reservesto Bescherme
f f nde stof
Eiwitten X X
Koolhydrat X X X
en
Vetten X X X
Water X
vitamines X X
Mineralen X X
Voedingsstoffen zijn opgebouwd uit organische en anorganische molecule.
De term organisch gebruik je voor stoffen die gemaakt zijn in of door de
levende organismen. Anorganische moleculen hebben hun oorsprong in de
niet levende natuur.
Koolhydraten
koolhydraten zijn onder te verdelen in 3 groepen: monosachariden,
disachariden, polysachariden
Afbraak: gebeurt mechanisch (kauwen) en chemisch. Bij chemische afbraak
verandert de moleculaire structuur onder invloed van enzymen. Deze worden
door spijsverteringsklieren aan darmkanaal afgegeven.
Lipiden
lipiden zijn vetten en vetachtige stoffen. Gemeenschappelijk kenmerk: niet
oplosbaar in vet. Kunnen als brandstof worden gebruikt.
Cellen verbranden echter bij voorkeur glucose omdat dit schonere verbranding is
en omdat er minder O2 bij nodig is.
Ze dienen als energiereserve, bouwstof (bv in celmembranen), oplosmiddel
(voor bepaalde vitaminen).
Afbraak: lipiden worden in spijsverteringskanaal afgebroken tot glycerol en
vetzuren. Ook weer door enzymen (lipase). Kleine vetzuren kunnen via darmwand
direct in bloed worden opgenomen. Grote vetzuren via darmwand in lymfevaten
en via lymfevatenstelsel in het bloed.
, Eiwitten
Spelen een belangrijk rol bij alle activiteiten en functies van het lichaam. Moet
voldoende dagelijks in je voedsel zitten, want je kan geen reserve- eiwitten in je
lichaam opslaan.
Eiwitten zijn ketens van aan elkaar gekoppelde aminozuren. Niet-essentiële
aminozuren worden door je lichaam zelf gemaakt. Essentiële aminozuren zitten in
het voedsel.
Afbraak: de aminozuren die door de afbraak ontstaan, kunnen via de darmwand
in de bloedbaan worden opgenomen.
DUS: koolhydraten, lipiden en proteïnen worden tijdens spijsvertering door
enzymen stap voor stap afgebroken tot kleinste organische moleculen.
Eiwitten aminozuren
Koolhydraten glucose
Vetten vetzuren
Mineralen + vitaminen
Het lichaam kan de meeste vitaminen niet maken, met uitzondering van
vitamine D en K.
Vitaminen zijn te onderscheiden in:
- In water oplosbare vitaminen
Kunnen gewoon in het bloed worden opgenomen, dat wil zeggen opgelost
in water. Vitaminen B en C zijn in water oplosbaar.
- In vet oplosbare vitaminen
Kunnen niet in water oplossen maar wel in vet. Ze kunnen daarom niet
zomaar vanuit de darm in het bloed worden opgenomen, want dat is te
waterig. Het gaat om de vitaminen A, D, E en K.
