Samenvatting Evolutie en Biodiversiteit deeltoets 1 aantekeningen

Aantekeningen EvoBio

Week 1
Natuurlijke selectie (H21)
Origin of species:
*Formaliteit door verwantschap
*Variatie door verschillen in adapties

Evolutie: een verandering in de genetische samenstelling van een
populatie in de loop van de tijd
Mechanismes die leiden tot evolutie:
 Natuurlijke selectie
 Genetic drift
 Gene flow (migratie)
 Mutaties
 Seksuele selectie/ kunstmatige selectie

Natuurlijke selectie: Het idee dat wanneer individuen strijden om
ruimte en hulpbronnen, selectie die gedurende vele generaties
optreedt, degenen uitkiest die het best zijn aangepast om in hun
omgeving te leven.

Darwin theorie 4 uitgangspunten:
 Variatie: in bijna elke eigenschap
 Overproductie: er worden meer individuelen geboren dan in
staat zijn te overleven
 Differentiële overleving: verschil in overlevingsvermogen en
reproduceren (fitness)→selectie
 Erfelijkheid: gunstige eigenschappen worden doorgegeven aan
nakomelingen

Specifieke eigenschappen die de overleving en reproductie van een
organisme ondersteunen, zullen door natuurlijke selectie in de
volgende generatie overvloediger worden. Individuen worden beter
aangepast (aan die specifieke omgeving!)

Fitnesscomponenten: overlevingskans en aantal nakomelingen
Viability: overleving van jong individu tot volwassen
fecundity: aantal geproduceerde nakomelingen

De absolute fitness is viability × fecunditeit.




1

,Week 2
Seksuele selectie (H21)
Deel 1
Voorwaarde seksuele selectie
 Individuele variatie
 Genetisch bepaald
 Beste eigenschappen -> meer nakomelingen/ meer genen

Kostbare eicellen en goedkoop zaad

Mannen: zorgen voor zoveel mogelijk bevruchtingen
Vrouwen: kieskeurig, wil beste man hebben “female choice”

Deel 2
Mannen zorgen voor zoveel mogelijk bevruchtingen:
 Vechten met andere mannen > intraseksuele selectie
 Zorgen dat vrouwtjes jou aantrekkelijk vinden > intersekusele
selectie

Ornamenten: aantrekkelijkheid en kwaliteit
Uiterlijke kenmerken vergroten de kans op voortplanten door:
 Aantrekkelijk bij het andere geslacht (inter)
 Imponeren rivalen van hetzelfde geslacht (intra)
 Selectie op felle kleuren en lichaamsversieringen

Seksueel dimorfisme:
 Mannen kleurrijker
 Mannen hebben ornamenten
 Mannen zijn groot
 Mannen hebben wapens

Zorgen voor zoveel mogelijk bevruchtingen:
 Zorgen dat vrouwtjes jou aantrekkelijk vinden (inter) >
ornamenten
 Vechten met andere mannen (intra) > grootte, wapens

Seksuele selectie na/tijdens de paring:
Spermacompetitie
 Meer sperma
 Sneller sperma
 Shemische samenstellig: vernietigen ander sperma en
blokkeren toekomstig sperma
 Sperma op gunstige plek krijgen

Deel 3
2

,Female choice:
Interseksuele selectie > selectie tussen de geslachten

Kenmerken kwaliteit:
 Uiterljike kenmerken > ornamenten, kleur, grootte
 Gedrag > balts, zang
 Groot territorium, dominant
 Symmetrisch uiterlijk

Good genes hypotheses
Handicap hypothesis
Sexy son hypothesis

Good genes hypotheses
Uitbundigheid ornament is eerlijk signaal voor kwaliteit
 Long call of zang kost veel energie
 Voor dominantie/ good territorium veel kracht en energie nodig
 Voor felle kleur is gezondheid nodig
>> door een uitbundig mannetje te kiezen, worden sterke genen
doorgegeven aan het nageslacht

Handicap Hypothese
Ondanks onrustige ornamenten alsnog kunnen overleven

Sexy son hypothese
 Correlatie tussen vrouwelijk voorkeur en mannelijke ‘extreme’
eigenschap
 Dochters erven voorkeur
 Zonen erven ‘extreme eigenschap, die andere vrouwtjes
aantrekkelijk vinden > meer nakomelingen
 Per generatie wordt eigenschap extremer
 Ornament zegt bij sexy son niks over kwaliteit mannetje
 Fitness vrouwtje wordt wel verhoogd doordat ze aantrekkelijke
zonen heeft

Sensory bias zorgt ervoor dat de vrouwtjes hem aantrekkelijk vinden
> hij valt op

Totdat de nadelen niet meer opwegen tegen de voordelen (steeds
langere staart bij vis bijv)

Imprinting: vrouwtje kiest mannetje zoals haar vader



Deel 4
3

, Monogaam: mannetje met vrouwtjes (vogels)
Polygaam:
 Polygynie: mannetje met meerdere vrouwtjes (zoogdieren)
 Polyandrie: vrouwtje met meerdere mannetjes
Promiscue: allés en iedereen met elkaar

Polygynie vooral bij zoogdieren: geringe bijdrage groot brengen
jongen:
 Jongen groeien in buik moeder
 Vrouwtje zoogt
Zorg jongen zal relatief weinig bijdragen > beter meerdere vrouwtjes
bevruchten > polygynie

Monogamie vooral bij vogels: grote bijdrage grootbrengen jongen:
 Nest bouwen, uitbroeden eieren, voeden jongen
Zorg jongen kan fitness verhogen > monogamie

Monogamie > voor elk mannetje is een vrouwtje, geen competitie
Polygynie > niet genoeg vrouwen voor elk mannetje, wel competitie

Als vrouwtje met meerdere mannen paart -> spermacompetitie

Testisgrootte:
Vaak paren en langdurig paren > meer sperma overdracht > grotere
kans op bevruchting > selectie op grote testis

Uiterlijk dimorfie > duidt op polygynie (mannetje met meerdere
vrouwtjes)
Spermacompetitie > duidt op meerdere partners voor vrouwen
(polyandrie)

Externe fertilisatie > zekerheid bevruchting groot (vader zorg hoog)
Interne fertilisatie > onzeker of hij eicel bevrucht (vooral moeder
zorg hoog)

Mate guarding: zekerheid van partner (zorgen dat ze niet met
andere paren) > certainty of paternity

Sex role reversal:
Mannen beperkende factor > competitie tussen vrouwen
 Vrouwen: groter, gekleurder, ornamenten
 Polyandrie
 Mannelijke broedzorg




4