Leerpad C – zorgvrager met een tracheacanule
1. inleiding – tracheotomie
⟹ tracheotomie is het proces waarbij de anterieure wand van de trachea een
opening wordt gecreëerd:
- Chirurgische tracheotomie: na dissectie van de pre-tracheale weefsels is er
een incisie gemaakt in de anterieure wand van de trachea
- Percutane dilatatie tracheostomie (PDT): het maken van een tracheotomie
door de Seldinger techniek, de trachea wordt
gedilateerd door een punctie met guidewire en dilatator
- het kan permanent blijven, ook tijdelijk. Het gebruik van
een canule is essentieel voor behoud van de
luchtwegtoegang, als deze wordt verwijderd dan zal de
holte zich sluiten, afhankelijk van de leeftijd
- de pt kan door de mond en canule of enkel door de canule ademen
2. tracheostomie
⟹ wanneer de kraakbeenringen van de trachea worden vastgehecht aan de hand
van de hals, zo wordt er een stevigere opening gemaakt die niet zal dichtgroeien.
- Tracheotomie: incisie tussen de 2e en de 4e tracheale ring, onder cricoïd
kraakbeen
- Tracheostomie: het gat dat ontstaat na uitvoeren van de tracheotomie
3. tracheostoma
⟹ de situatie die ontstaat na chirurgische verwijdering van het
strottenhoofd, door het vasthechten van de trachea aan de huid van
de hals is er een kunstmatige luchtweg, dus kan de pt niet meer
door de mond of neus ademen.
- Door de aanhechting van de trachea is vaak een canule niet
meer nodig
4. indicaties
- Om weaning (ontwenning van lange kunstmatige beademing) te verbeteren,
door de canule kan de pt sneller zelf ademen
- Tracheobronchiale reiniging en aspiratie te vergemakkelijken
- Om de luchtwegen van pt met risico op aspiratie/ verslikking te beschermen
- Bij verlengde beademingsduur bv. gedaalde longfunctie en risico op re-
intubaties door sputumretentie
- Sedatie van de pt te minimaliseren
- Obstructies van de hoge luchtwegen bv. tumoren, zwellingen,…
4.1 contra-indicaties
- Absoluut:
o Kinderen
o Infectie aan insteekplaats
o Onervaren uitvoerder
o Onstabiele cervicale ruggenwervels bv. door hyperextensie
o Problemen met bloedstolling
- Relatieve contra-indicaties:
1
, o Vergrote schildklier
o Voelbare arteriën aan de punctieplaats
o Bemoeilijkte anatomie bv. korte nek, morbide obesitas,..
o Nabijheid van wonden
o Al een tracheostomie gehad in voorgeschiedenis
o Gecontroleerde lokale infecties
o Radiotherapie in de halsstreek
4.2 complicaties bij PDT
- Direct na plaatsing:
o Apneu tijdens procedure bij wakkere patiënt
o Bloeding door aansnijden/ puncteren van bloedvaten/ stukken van de
zeer bebloede schildklier
o Pneumothorax door verwonding van de pleura of barotrauma
o Beschadiging van de slokdarm
o Beschadiging van belangrijk omliggende zenuwen
- Vroegtijdige complicaties:
o Bloeding door plotse bloeddrukstijging bv. door verdoving, hoesten,..
o Ontsteking van de trachea bv. door bevochtiging van de zuurstof
o Kolonisatie van de wonde → wondinfectie
o Decannulatie met dichtgaan van de tracheostomie
o Subcutaan emfyseem door te dicht omsluiten van de weefsels rond de
tube
o Ventilatie van maar 1 long door te lange canule → atelectase of collaps
van de niet geventileerde long
- Laattijdige complicaties
o Laryngeale stenose door te hard opgeblazen cuff of verwonding
o Fistelvorming tussen trachea en oesofagus door
druk of frictie van canule
o Overwoekering van granulerend weefsel t.h.v de
opening → bloeding
o Slecht genezende littekens
o Slikproblemen
4.3 indicaties voor de chirurgische techniek
- Als er geen duidelijk beeld is van de anatomische structuren
- Wanneer er een afwijkende anatomie is
- Wanneer er risico is voor bloedingen
- Vaker bij kinderen
- Obesitas
- Verminderde stabiliteit in cervicale wervels
4.4 contra-indicaties voor de chirurgische techniek
- Wanneer de pt een massieve tumor t.h.v de larynx heeft
4.5 complicaties tijdens de procedure
- Directe verwonding aan de omliggende structuren
- Stembanden en stemspieren zijn kwetsbaar
2
1. inleiding – tracheotomie
⟹ tracheotomie is het proces waarbij de anterieure wand van de trachea een
opening wordt gecreëerd:
- Chirurgische tracheotomie: na dissectie van de pre-tracheale weefsels is er
een incisie gemaakt in de anterieure wand van de trachea
- Percutane dilatatie tracheostomie (PDT): het maken van een tracheotomie
door de Seldinger techniek, de trachea wordt
gedilateerd door een punctie met guidewire en dilatator
- het kan permanent blijven, ook tijdelijk. Het gebruik van
een canule is essentieel voor behoud van de
luchtwegtoegang, als deze wordt verwijderd dan zal de
holte zich sluiten, afhankelijk van de leeftijd
- de pt kan door de mond en canule of enkel door de canule ademen
2. tracheostomie
⟹ wanneer de kraakbeenringen van de trachea worden vastgehecht aan de hand
van de hals, zo wordt er een stevigere opening gemaakt die niet zal dichtgroeien.
- Tracheotomie: incisie tussen de 2e en de 4e tracheale ring, onder cricoïd
kraakbeen
- Tracheostomie: het gat dat ontstaat na uitvoeren van de tracheotomie
3. tracheostoma
⟹ de situatie die ontstaat na chirurgische verwijdering van het
strottenhoofd, door het vasthechten van de trachea aan de huid van
de hals is er een kunstmatige luchtweg, dus kan de pt niet meer
door de mond of neus ademen.
- Door de aanhechting van de trachea is vaak een canule niet
meer nodig
4. indicaties
- Om weaning (ontwenning van lange kunstmatige beademing) te verbeteren,
door de canule kan de pt sneller zelf ademen
- Tracheobronchiale reiniging en aspiratie te vergemakkelijken
- Om de luchtwegen van pt met risico op aspiratie/ verslikking te beschermen
- Bij verlengde beademingsduur bv. gedaalde longfunctie en risico op re-
intubaties door sputumretentie
- Sedatie van de pt te minimaliseren
- Obstructies van de hoge luchtwegen bv. tumoren, zwellingen,…
4.1 contra-indicaties
- Absoluut:
o Kinderen
o Infectie aan insteekplaats
o Onervaren uitvoerder
o Onstabiele cervicale ruggenwervels bv. door hyperextensie
o Problemen met bloedstolling
- Relatieve contra-indicaties:
1
, o Vergrote schildklier
o Voelbare arteriën aan de punctieplaats
o Bemoeilijkte anatomie bv. korte nek, morbide obesitas,..
o Nabijheid van wonden
o Al een tracheostomie gehad in voorgeschiedenis
o Gecontroleerde lokale infecties
o Radiotherapie in de halsstreek
4.2 complicaties bij PDT
- Direct na plaatsing:
o Apneu tijdens procedure bij wakkere patiënt
o Bloeding door aansnijden/ puncteren van bloedvaten/ stukken van de
zeer bebloede schildklier
o Pneumothorax door verwonding van de pleura of barotrauma
o Beschadiging van de slokdarm
o Beschadiging van belangrijk omliggende zenuwen
- Vroegtijdige complicaties:
o Bloeding door plotse bloeddrukstijging bv. door verdoving, hoesten,..
o Ontsteking van de trachea bv. door bevochtiging van de zuurstof
o Kolonisatie van de wonde → wondinfectie
o Decannulatie met dichtgaan van de tracheostomie
o Subcutaan emfyseem door te dicht omsluiten van de weefsels rond de
tube
o Ventilatie van maar 1 long door te lange canule → atelectase of collaps
van de niet geventileerde long
- Laattijdige complicaties
o Laryngeale stenose door te hard opgeblazen cuff of verwonding
o Fistelvorming tussen trachea en oesofagus door
druk of frictie van canule
o Overwoekering van granulerend weefsel t.h.v de
opening → bloeding
o Slecht genezende littekens
o Slikproblemen
4.3 indicaties voor de chirurgische techniek
- Als er geen duidelijk beeld is van de anatomische structuren
- Wanneer er een afwijkende anatomie is
- Wanneer er risico is voor bloedingen
- Vaker bij kinderen
- Obesitas
- Verminderde stabiliteit in cervicale wervels
4.4 contra-indicaties voor de chirurgische techniek
- Wanneer de pt een massieve tumor t.h.v de larynx heeft
4.5 complicaties tijdens de procedure
- Directe verwonding aan de omliggende structuren
- Stembanden en stemspieren zijn kwetsbaar
2
