Leerpad B – luchtwegproblematiek bij kinderen
1. zorgen bij neus- keel- en ooraandoeningen
1.1 het nasopharyngeaal aspiraat
⟹ voor de diagnose van de bovenste luchtweginfectie wordt vaak een
nasopharyngeaal staal afgenomen via de wisser of aspiraat → B2-handeling door
een vpk met voorschrift
- Bovenste luchtweginfectie: meestal viraal bv. RSV, adenovirus, kinkhoest
- Soms bacteriële kweek: voor bv. Staphylococcen Aureus, Staphylococcen
pneumoniae, Haemophilis Influenzae
1.2 de neus
1.2.1 rhinitis
⟹ is een ontsteking van het neusslijmvlies
- Symptomen: loopneus, frequent hoesten en niezen, verstopte neus, irritatie
t.h.v de oren, ogen (tranen) en keel (prikkeling) en hoofdpijn.
o Helder neusvocht: virale besmetting
o Etterig neusvocht: bacteriële ontsteking
- De verpleegkundige zorg:
o Neus spoelen met fysiologische 0,9%
o Bed in hoogstand en zijligging
o Luchtbevochtiging
o Indien nodig aspireren
o Neusdruppels of andere op voorschrift, deze kunnen ontsmettend of
ontzwellend zijn
o Observatie van de ademhaling
o Evt. staalopname van neussecreet met een steriele wisser of
nasopharyngeaal aspiraat
- Mogelijke complicaties: hogere LWI (luchtweginfectie) zoals
rhinopharyngitis. Infectie kan naar buis van Eustachius een oorontsteking
geven, sinusitis en evt. ontstekingen lage luchtwegen
1.2.2 sinusitis
⟹ ontsteking van de sinussen of de neusbijholten (maxillaris, frontalis, ethmoïdalis).
Het zijn de holle ruimten boven en naast de neus en staan in verbinding met de
neusholte.
- Anatomie sinussen: ontwikkelen in kindertijd, bij geboorte is er reeds aanleg
vd sinussen t.h.v het zeefbeen en de bovenkaakholte die zich verder
ontwikkelen in de kindertijd. De frontale sinussen zijn bij geboorte nog niet
aanwezig, pas vanaf 6-8j aanwezig.
- Symptomen: hoofd- en aangezichtspijn, neusverstopping, slijmproductie,
reukstoornissen en/of drukgevoel in hoofd.
- Verpleegkundige zorg: neusdruppels of andere waaronder AB of
neusspoeling voor de slijmen te verwijderen
1.2.3 epistaxis of neusbloeding
- Ontstaan:
1
, o Trauma, kwetsuur, neuspeuteren met beschadiging van de plek van
Kiesselbach. Deze plek is een gemakkelijk bloedende plek vooraan op
kraakbenig tussenschot.
o Bloedziekten zoals leukemie, hemofilie, bloedingsstoornissen
o Infecties van slijmvlies
o Vreemd voorwerp
o Een te warme omgeving is een bevorderende factor
- Symptomen: bloed druipt uit neus en kan ook uit keelholte komen
- Verpleegkundige zorg:
o Handschoenen aan
o Laat kind met hoofd lichtjes voorovergebogen hoofd zitten zodat het
bloed niet in de keel loopt. Vraag om door de mond te ademen en knijp
de neusvleugels net onder het harde gedeelte vd neus ononderbroken
dicht voor 10 minuten.
o Steek geen watten in of kompressen
o Controle na 10 minuten, indien niet gestopt opnieuw 10 min toe knijpen
o Na stelpen bloeding in de neus het mondgebied proper maken
o Het kind rustig houden en de 1ste uren de neus niet snuiten
- Aandachtspunten: neusbloeding kan ook een teken zijn van een ernstig
letsel, zeker als de oorzaak een slag/stoot was. Verwijs kind naar arts, ook als
de bloeding niet te stelpen is na 20 min.
1.2.4 een vreemd voorwerp
⟹ bij kinderen met een unilaterale, slecht ruikende neusloop of bloeding hebben we
steeds aandacht voor het evt. aanwezig zijn van een vreemd voorwerp in de neus.
Het vreemde voorwerp kan de ademhaling bemoeilijken en evt. zwelling van de neus
- Ontstaan: ook in de ademhaling kunnen er kleine stompe of scherpe
voorwerpen ingeslikt worden en die kunnen schade geven
- Behandeling: eruit laten snuiten door ene vrije neusgat dicht te drukken, zo
niet dan zal een arts dit met een fijn instrument verwijderen → nooit zelf doen!
of een gastroscopie doen en verwijderen
- Preventie: vooral bij kleine kinderen geen kleine voorwerp binnen handbereik,
aangepast speelgoed
- Diagnose: RX
1.2.5 neusfurunkel
⟹ is een synoniem voor een neuszweer. Het is een steenpuist in de uitwendige
neusopening.
- Ontstaan? Staphylococcus aureus en het vele neuspeuteren
- Symptomen: lokale roodheid, zwelling en pijn
- Behandeling:
o Volgens voorschrift: lokaal aanbrengen van een verwekende zelf en
toediening van antibiotica
- Nooit zelf uitduwen → gevaar sepsis
- Verpleegkundige zorg:
o Zorgen voor afleiding zodat kind niet met vingers in de neus peutert en
zichzelf verder besmet
o Evt. armkokers of handen fixeren
o Voorgeschreven therapie uitvoeren
2
1. zorgen bij neus- keel- en ooraandoeningen
1.1 het nasopharyngeaal aspiraat
⟹ voor de diagnose van de bovenste luchtweginfectie wordt vaak een
nasopharyngeaal staal afgenomen via de wisser of aspiraat → B2-handeling door
een vpk met voorschrift
- Bovenste luchtweginfectie: meestal viraal bv. RSV, adenovirus, kinkhoest
- Soms bacteriële kweek: voor bv. Staphylococcen Aureus, Staphylococcen
pneumoniae, Haemophilis Influenzae
1.2 de neus
1.2.1 rhinitis
⟹ is een ontsteking van het neusslijmvlies
- Symptomen: loopneus, frequent hoesten en niezen, verstopte neus, irritatie
t.h.v de oren, ogen (tranen) en keel (prikkeling) en hoofdpijn.
o Helder neusvocht: virale besmetting
o Etterig neusvocht: bacteriële ontsteking
- De verpleegkundige zorg:
o Neus spoelen met fysiologische 0,9%
o Bed in hoogstand en zijligging
o Luchtbevochtiging
o Indien nodig aspireren
o Neusdruppels of andere op voorschrift, deze kunnen ontsmettend of
ontzwellend zijn
o Observatie van de ademhaling
o Evt. staalopname van neussecreet met een steriele wisser of
nasopharyngeaal aspiraat
- Mogelijke complicaties: hogere LWI (luchtweginfectie) zoals
rhinopharyngitis. Infectie kan naar buis van Eustachius een oorontsteking
geven, sinusitis en evt. ontstekingen lage luchtwegen
1.2.2 sinusitis
⟹ ontsteking van de sinussen of de neusbijholten (maxillaris, frontalis, ethmoïdalis).
Het zijn de holle ruimten boven en naast de neus en staan in verbinding met de
neusholte.
- Anatomie sinussen: ontwikkelen in kindertijd, bij geboorte is er reeds aanleg
vd sinussen t.h.v het zeefbeen en de bovenkaakholte die zich verder
ontwikkelen in de kindertijd. De frontale sinussen zijn bij geboorte nog niet
aanwezig, pas vanaf 6-8j aanwezig.
- Symptomen: hoofd- en aangezichtspijn, neusverstopping, slijmproductie,
reukstoornissen en/of drukgevoel in hoofd.
- Verpleegkundige zorg: neusdruppels of andere waaronder AB of
neusspoeling voor de slijmen te verwijderen
1.2.3 epistaxis of neusbloeding
- Ontstaan:
1
, o Trauma, kwetsuur, neuspeuteren met beschadiging van de plek van
Kiesselbach. Deze plek is een gemakkelijk bloedende plek vooraan op
kraakbenig tussenschot.
o Bloedziekten zoals leukemie, hemofilie, bloedingsstoornissen
o Infecties van slijmvlies
o Vreemd voorwerp
o Een te warme omgeving is een bevorderende factor
- Symptomen: bloed druipt uit neus en kan ook uit keelholte komen
- Verpleegkundige zorg:
o Handschoenen aan
o Laat kind met hoofd lichtjes voorovergebogen hoofd zitten zodat het
bloed niet in de keel loopt. Vraag om door de mond te ademen en knijp
de neusvleugels net onder het harde gedeelte vd neus ononderbroken
dicht voor 10 minuten.
o Steek geen watten in of kompressen
o Controle na 10 minuten, indien niet gestopt opnieuw 10 min toe knijpen
o Na stelpen bloeding in de neus het mondgebied proper maken
o Het kind rustig houden en de 1ste uren de neus niet snuiten
- Aandachtspunten: neusbloeding kan ook een teken zijn van een ernstig
letsel, zeker als de oorzaak een slag/stoot was. Verwijs kind naar arts, ook als
de bloeding niet te stelpen is na 20 min.
1.2.4 een vreemd voorwerp
⟹ bij kinderen met een unilaterale, slecht ruikende neusloop of bloeding hebben we
steeds aandacht voor het evt. aanwezig zijn van een vreemd voorwerp in de neus.
Het vreemde voorwerp kan de ademhaling bemoeilijken en evt. zwelling van de neus
- Ontstaan: ook in de ademhaling kunnen er kleine stompe of scherpe
voorwerpen ingeslikt worden en die kunnen schade geven
- Behandeling: eruit laten snuiten door ene vrije neusgat dicht te drukken, zo
niet dan zal een arts dit met een fijn instrument verwijderen → nooit zelf doen!
of een gastroscopie doen en verwijderen
- Preventie: vooral bij kleine kinderen geen kleine voorwerp binnen handbereik,
aangepast speelgoed
- Diagnose: RX
1.2.5 neusfurunkel
⟹ is een synoniem voor een neuszweer. Het is een steenpuist in de uitwendige
neusopening.
- Ontstaan? Staphylococcus aureus en het vele neuspeuteren
- Symptomen: lokale roodheid, zwelling en pijn
- Behandeling:
o Volgens voorschrift: lokaal aanbrengen van een verwekende zelf en
toediening van antibiotica
- Nooit zelf uitduwen → gevaar sepsis
- Verpleegkundige zorg:
o Zorgen voor afleiding zodat kind niet met vingers in de neus peutert en
zichzelf verder besmet
o Evt. armkokers of handen fixeren
o Voorgeschreven therapie uitvoeren
2
