Samenvatting Economie Katern 3
KATERN 3
Hoofdstuk 1, paragraaf 1 – Een perfecte markt?
Als je een eigen bedrijf begint, is het verstandig eerst de markt te gaan
onderzoeken, dit kun je doen door te kijken naar verschillende zaken:
1) Je kijkt naar het aantal aanbieders dat op de markt opereert. geen of
weinig aanbieders? Dan is het aantrekkelijker om op deze markt in te
stappen dan als er meer aanbieders zijn.
2) Je let ook op het soort product:
Homogeen product: als iedereen hetzelfde product heeft
Heterogeen product: als iedereen een verschillend product heeft als
het in de ogen van de consument verschillend is.
3) Andere belangrijke aspecten zijn de marktomvang en winstgevendheid.
4) Je zult moeten bekijken hoe moeilijk het is om tot de markt toe te treden.
Er zijn toetredingsdrempels als je als ondernemer eerst moet investeren
om tot een markt te kunnen toetreden.
Met behulp van het
aantal aanbieders
en het soort
product kun je
markten indelen in
verschillende
soorten marktvormen:
Monopolie: als er op een markt sprake is van één aanbieder.
Oligopolie: als er weinig aanbieders zijn op de markt. product kan heterogeen
of homogeen zijn
Product heterogeen en veel aanbieders: monopolistische concurrentie.
Product homogeen met veel aanbieders: volkomen concurrentie.
Op een markt van volkomen concurrentie zijn er veel aanbieders en vragers
en is er sprake van een homogeen product. Doordat alle producten hetzelfde zijn,
kan geen enkele aanbieder de prijs beïnvloeden. Andere naam voor volkomen
concurrentie is volledig vrije mededinging.
Als de prijs door de markt bepaald wordt, is het enige wat de producent wél kan
beïnvloeden de hoeveelheid die hij produceert en aanbiedt. De aanbieder op
deze markt heet een hoeveelheidsaanpasser.
De prijs op een markt wordt bepaald door vraag en aanbod. Bij het punt waar de
GTK-lijn en de lijn p=MO=GO elkaar snijden, is de winst van de producent gelijk
aan nul. = break-even-punt.
Deze aanbieder kan zijn winst
maximaliseren door zo veel
mogelijk te produceren. door zijn
afzet te maximaliseren. De afzet kan
niet groter zijn dan de
productiecapaciteit.
In de figuur hiernaast is de
productiecapaciteit gelijk aan 5000
stuks. De winst per product is gelijk
aan GO-GTK. In dit voorbeeld is dat
, gelijk aan €2,50 - €1,50 = €1,00. De totale winst is dus gelijk aan (GO-GTK) x q =
€1 x 5000 = €5000,00
Paragraaf 2 – De enige aanbieder
Als je een nieuw paspoort wilt kopen, kun je dat maar op één plaats doen het
gemeentehuis. Ook de uitgifte van bankbiljetten door de centrale bank is een
monopolie. Er zijn verschillende soorten monopolies:
1) Natuurlijk monopolie: monopolie dat ontstaat wanneer het veel
efficiënter is als de productie op zo groot mogelijke schaal gebeurt en
daarom één producent de productie voor zijn rekening neemt.
2) Staatsmonopolie: een monopolie dat in handen is van de staat. VB.:
uitgifte paspoorten of bankbiljetten.
3) Technisch monopolie: dit zijn bedrijven die door de octrooi het
alleenrecht hebben om een product te produceren.
4) Feitelijk monopolie: een monopolie dat ontstaat als een bedrijf door
economische macht, soms door een fusie of overname, de hele markt
beheerst.
Door de afwezigheid van concurrenten kan de monopolist zelf zijn prijs bepalen.
De monopolist is daarmee prijszetter. hij kiest zijn eigen prijs en dus zijn
eigen punt op de collectieve vraaglijn. De hoeveelheid waarbij een monopolist
maximale winst behaalt, is de hoeveelheid waarbij MO=MK. MO = de extra
opbrengst die je haalt als je één product extra verkoopt. MK = marginale kosten,
zijn de extra kosten als je één extra product verkoopt.
Als een monopolist ervoor kiest om de omzet te maximaliseren, zal hij de
productie uitbreiden totdat MO=0. Als MO=0 dan zal TO (totale opbrengst) niet
meer kunnen toenemen als de monopolist nog meer gaat produceren.
Stappenplan maximale winst tekenen
1) Neem snijpunt van MO en MK.
2) Bepaal welke hoeveelheid producten (q) hierbij hoort door in een rechte
lijn naar de horizontale as te gaan.
3) Bepaal welke prijs (p) hierbij hoort door in een rechte lijn naar boven te
gaan naar de GO-lijn en van daaruit naar de verticale as.
4) Bepaal GTK door het snijpunt te nemen van dezelfde lijn (stap 2) met GTK
en ga van daaruit weer naar links.
5) Teken nu de rechthoek met de zijden (GO-GTK) en q en arceer de
oppervlakte.
Stappenplan maximale winst berekenen
1) Bereken de hoeveelheid producten waarbij de winst maximaal is door de
formules van MO en MK aan elkaar gelijk te stellen.
2) Bereken de prijs waarbij de winst maximaal is door de hoeveelheid in te
vullen in de afzetfunctie (GO-functie).
3) Bereken de kosten per product (GTK) door de hoeveelheid in te vullen in
de GTK-functie.
4) Bereken de winst per product door het verschil tussen GO en GTK te
berekenen (GO-GTK).
5) Bereken de maximale winst door de winst per product te vermenigvuldigen
met de verkochte hoeveelheid: q x (GO-GTK)
KATERN 3
Hoofdstuk 1, paragraaf 1 – Een perfecte markt?
Als je een eigen bedrijf begint, is het verstandig eerst de markt te gaan
onderzoeken, dit kun je doen door te kijken naar verschillende zaken:
1) Je kijkt naar het aantal aanbieders dat op de markt opereert. geen of
weinig aanbieders? Dan is het aantrekkelijker om op deze markt in te
stappen dan als er meer aanbieders zijn.
2) Je let ook op het soort product:
Homogeen product: als iedereen hetzelfde product heeft
Heterogeen product: als iedereen een verschillend product heeft als
het in de ogen van de consument verschillend is.
3) Andere belangrijke aspecten zijn de marktomvang en winstgevendheid.
4) Je zult moeten bekijken hoe moeilijk het is om tot de markt toe te treden.
Er zijn toetredingsdrempels als je als ondernemer eerst moet investeren
om tot een markt te kunnen toetreden.
Met behulp van het
aantal aanbieders
en het soort
product kun je
markten indelen in
verschillende
soorten marktvormen:
Monopolie: als er op een markt sprake is van één aanbieder.
Oligopolie: als er weinig aanbieders zijn op de markt. product kan heterogeen
of homogeen zijn
Product heterogeen en veel aanbieders: monopolistische concurrentie.
Product homogeen met veel aanbieders: volkomen concurrentie.
Op een markt van volkomen concurrentie zijn er veel aanbieders en vragers
en is er sprake van een homogeen product. Doordat alle producten hetzelfde zijn,
kan geen enkele aanbieder de prijs beïnvloeden. Andere naam voor volkomen
concurrentie is volledig vrije mededinging.
Als de prijs door de markt bepaald wordt, is het enige wat de producent wél kan
beïnvloeden de hoeveelheid die hij produceert en aanbiedt. De aanbieder op
deze markt heet een hoeveelheidsaanpasser.
De prijs op een markt wordt bepaald door vraag en aanbod. Bij het punt waar de
GTK-lijn en de lijn p=MO=GO elkaar snijden, is de winst van de producent gelijk
aan nul. = break-even-punt.
Deze aanbieder kan zijn winst
maximaliseren door zo veel
mogelijk te produceren. door zijn
afzet te maximaliseren. De afzet kan
niet groter zijn dan de
productiecapaciteit.
In de figuur hiernaast is de
productiecapaciteit gelijk aan 5000
stuks. De winst per product is gelijk
aan GO-GTK. In dit voorbeeld is dat
, gelijk aan €2,50 - €1,50 = €1,00. De totale winst is dus gelijk aan (GO-GTK) x q =
€1 x 5000 = €5000,00
Paragraaf 2 – De enige aanbieder
Als je een nieuw paspoort wilt kopen, kun je dat maar op één plaats doen het
gemeentehuis. Ook de uitgifte van bankbiljetten door de centrale bank is een
monopolie. Er zijn verschillende soorten monopolies:
1) Natuurlijk monopolie: monopolie dat ontstaat wanneer het veel
efficiënter is als de productie op zo groot mogelijke schaal gebeurt en
daarom één producent de productie voor zijn rekening neemt.
2) Staatsmonopolie: een monopolie dat in handen is van de staat. VB.:
uitgifte paspoorten of bankbiljetten.
3) Technisch monopolie: dit zijn bedrijven die door de octrooi het
alleenrecht hebben om een product te produceren.
4) Feitelijk monopolie: een monopolie dat ontstaat als een bedrijf door
economische macht, soms door een fusie of overname, de hele markt
beheerst.
Door de afwezigheid van concurrenten kan de monopolist zelf zijn prijs bepalen.
De monopolist is daarmee prijszetter. hij kiest zijn eigen prijs en dus zijn
eigen punt op de collectieve vraaglijn. De hoeveelheid waarbij een monopolist
maximale winst behaalt, is de hoeveelheid waarbij MO=MK. MO = de extra
opbrengst die je haalt als je één product extra verkoopt. MK = marginale kosten,
zijn de extra kosten als je één extra product verkoopt.
Als een monopolist ervoor kiest om de omzet te maximaliseren, zal hij de
productie uitbreiden totdat MO=0. Als MO=0 dan zal TO (totale opbrengst) niet
meer kunnen toenemen als de monopolist nog meer gaat produceren.
Stappenplan maximale winst tekenen
1) Neem snijpunt van MO en MK.
2) Bepaal welke hoeveelheid producten (q) hierbij hoort door in een rechte
lijn naar de horizontale as te gaan.
3) Bepaal welke prijs (p) hierbij hoort door in een rechte lijn naar boven te
gaan naar de GO-lijn en van daaruit naar de verticale as.
4) Bepaal GTK door het snijpunt te nemen van dezelfde lijn (stap 2) met GTK
en ga van daaruit weer naar links.
5) Teken nu de rechthoek met de zijden (GO-GTK) en q en arceer de
oppervlakte.
Stappenplan maximale winst berekenen
1) Bereken de hoeveelheid producten waarbij de winst maximaal is door de
formules van MO en MK aan elkaar gelijk te stellen.
2) Bereken de prijs waarbij de winst maximaal is door de hoeveelheid in te
vullen in de afzetfunctie (GO-functie).
3) Bereken de kosten per product (GTK) door de hoeveelheid in te vullen in
de GTK-functie.
4) Bereken de winst per product door het verschil tussen GO en GTK te
berekenen (GO-GTK).
5) Bereken de maximale winst door de winst per product te vermenigvuldigen
met de verkochte hoeveelheid: q x (GO-GTK)
