Begrippen kennisbasis AK
Geografie Geos (aarde), Graphé (beschrijven)
Fysische geografie Bestuderen van het landschap, bodem, klimaten en geologie.
Sociale geografie Bestuderen van de rol van de mens op aarde,
Inrichtingselementen Dingen die mensen aan de natuur hebben toegevoegd, bijvoorbeeld de
wegen en huizen.
Mental image Het wereldbeeld, dit wordt gevormd door zaken die je ziet of hoort, dit
kan ook via tv of internet zijn. Je wereldbeeld hoeft niet te kloppen.
Multiperspectiviteit Een bepaald iets bekijken vanuit verschillende hoeken. Dit kan vanuit
natuurlijke factoren of menselijke (sociale factoren)
Natuurlijke factoren Dit gaat over de aarde zoals deze van nature is
Sociale factoren Deze kun je opdelen in economische, politieke, culturele en demografische
factoren
Economische factoren Dit gaat over het verdienen van geld en werk.
Politieke factoren Dit gaat over het bestuur, de wetten en de regels van een land
Culturele factoren Dit gaat over de taal, godsdienst, gewoonten en de geschiedenis van een
land.
Demografische factoren Dit gaat over de bevolkingsgrote en samenstelling van een volk.
Generaliseren Wanneer je iets generaliseerd maak je iets eenvoudiger.
Topografische kaart Op een topografische kaart staat alles nauwkeurig aangegeven.
Thematische kaart Op een thematische kaart staan dingen die bij een thema horen,
bijvoorbeeld bosbouw of grondsoort.
Evenaar/equator De denkbeeldige lijn die de aarde verdeeld over een noordelijk- en
zuidelijkhalfrond.
Breedteligging De afstand tot de evenaar. Dit is in zuider- of noorderbreedte. Dit is van
invloed op de tempratuur. Hoe verder van de evenaar, hoe groter het
gebied is dat dat een zonnestraal moet verwarmen.
Meridianen Denkbeeldige lijnen die van de noord naar zuidpool lopen.
Kreeftskeerring Ligt ten noorden van de evenaar.
Steenbokkeerring Ligt ten zuiden van de evenaar.
Dampkring De atmosfeer bestaat uit verschillende lagen, deze lagen bij elkaar
noemen we de dampkring. De dampkring bestaat uit de
Exosfeer
Thermosfeer
Mesosfeer - ozonlaag
Stratosfeer
Troposfeer
Hoogteligging Hoe hoger je zit, hoe kouder het wordt. Per 1000m wordt het 6 graden
kouder. Dit komt omdat de aarde de warmte vasthoud, en als je hoger zit
ben je verder van het aardoppervlak.
Verwarmen Land wordt sneller warm, maar koelt ook sneller af. Water wordt
langzamer warm, maar koelt ook langzamer af.
Aanlandige wind Hierbij komt de wind vanaf zee naar land. In Europa zijn er veel
westerwinden, welke vanaf de Atlantische oceaan komen. De lucht neemt
de tempratuur over van het gebied waar het overeen stroomt. In de
winter is de wind zacht omdat het zeewater nog redelijk warm is, in de
zomer is de wind eerst nog koud omdat het zeewater nog koud is.
Wanneer de wind verder het land in stroomt, neemt het deze tempratuur
over.
Aflandige wind Hierbij gaat de wind vanaf land naar zee.
Zeestromen In de oceaan zijn verschillende stromingen, deze zeestromen
transporteren zowel warmte als kou. Deze stromingen komen vooral door
de wind en de zon. In het zuiden stromen de zeestromingen naar links, in
het noorden naar rechts.
, Neerslag In de waterkringloop verandert het water continu van vorm (vast,
vloeistof of gas). Neerslag ontstaat als waterdamp afkoelt en condenseert
tot waterdruppels welke een wolk vormen.
Afkoelen van lucht Lucht kan afkoelen door stijging van lucht door warmte (stijgingsregen),
door het omhoogstuwen bij bergen (stuwingsregen) en door botsing van
warme en koude lucht (frontale regen).
Wind Wind is de verplaatsing van lucht over het aardoppervlak. Dit wordt
veroorzaakt door verschil in luchtdruk.
Orkaan Orkaan is een zware storm welke minimaal 10 minuten duurt, met een
windkracht van 12 op schaal van Beaufort.
Tropische storm Cycloon, Tyfoon. Dit zijn stormen die rond de evenaar voorkomen. Het
zeewater moet dan een tempratuur van 27 graden hebben.
Tornado Zware wervelstorm
Vegetatie Planten en struiken die daar zonder hulp van de mens zijn gaan groeien.
Tropisch regenwoud Hoge, constante tempraturen tussen 25 en 30 graden. Er zijn geen
seizoenen, hierdoor is het voor planten lastig om te bepalen wanneer ze in
winterstemming moeten komen. Er is een goede kringloop van voedsel,
maar door de kap van bomen stopt dit en wordt het land onvruchtbaar.
Wanneer er veel houtkap is ontstaan er woestijnen.
Savanne Op een savanne is het wel warm, er valt weinig regen, hierdoor groeien er
alleen bomen en gras. Een savanne is een ideaal landschap voor dieren.
Steppe Geleidelijk aan wordt het steeds droger en op een steppe valt maar 3/4
maanden per jaar neerslag. Er groeit alleen nog gras en struiken. Deze
hebben hele lange wortels zodat ze water diep uit de grond kunnen halen.
De bodem van een steppe is zeer vruchtbaar en wordt wel gebruikt als
graanveld.
Woestijn In een woestijn valt minder dan 250mm neerslag per jaar. 12% van het
aardoppervlak is woestijn. In alle woestijnen is er een groot verschil
tussen dag en nachttempratuur (dagamplitude).
Middellandse zeeklimaat Gematigde zone. Het wordt er nooit kouder dan -3 graden. De planten
passen zich aan aan het weer (palmen).
Zeeklimaat Gematigde zone. Er kan het hele jaar neerslag vallen, het wordt in de
zomer nooit heel erg warm, maar in de winter ook niet erg koud. Dit komt
door de invloed van de Noordzee.
Landklimaat Zomers erg warm en ’s winters heel erg koud, geen invloed door de zee.
Bovenin groeien alleen nog naaldbomen.
Toendra In de zomer komt de tempratuur niet boven 10 graden. Er groeien alleen
dwergstruiken, mossen en grassen. Deze overleven de winter omdat ze
dan onder de sneeuw liggen.
Sneeuw Er is sprake van permafrost, hierbij ontdooit in de zomer de bovenlaag,
maar blijft de onderste laag bevroren.
Geografie Geos (aarde), Graphé (beschrijven)
Fysische geografie Bestuderen van het landschap, bodem, klimaten en geologie.
Sociale geografie Bestuderen van de rol van de mens op aarde,
Inrichtingselementen Dingen die mensen aan de natuur hebben toegevoegd, bijvoorbeeld de
wegen en huizen.
Mental image Het wereldbeeld, dit wordt gevormd door zaken die je ziet of hoort, dit
kan ook via tv of internet zijn. Je wereldbeeld hoeft niet te kloppen.
Multiperspectiviteit Een bepaald iets bekijken vanuit verschillende hoeken. Dit kan vanuit
natuurlijke factoren of menselijke (sociale factoren)
Natuurlijke factoren Dit gaat over de aarde zoals deze van nature is
Sociale factoren Deze kun je opdelen in economische, politieke, culturele en demografische
factoren
Economische factoren Dit gaat over het verdienen van geld en werk.
Politieke factoren Dit gaat over het bestuur, de wetten en de regels van een land
Culturele factoren Dit gaat over de taal, godsdienst, gewoonten en de geschiedenis van een
land.
Demografische factoren Dit gaat over de bevolkingsgrote en samenstelling van een volk.
Generaliseren Wanneer je iets generaliseerd maak je iets eenvoudiger.
Topografische kaart Op een topografische kaart staat alles nauwkeurig aangegeven.
Thematische kaart Op een thematische kaart staan dingen die bij een thema horen,
bijvoorbeeld bosbouw of grondsoort.
Evenaar/equator De denkbeeldige lijn die de aarde verdeeld over een noordelijk- en
zuidelijkhalfrond.
Breedteligging De afstand tot de evenaar. Dit is in zuider- of noorderbreedte. Dit is van
invloed op de tempratuur. Hoe verder van de evenaar, hoe groter het
gebied is dat dat een zonnestraal moet verwarmen.
Meridianen Denkbeeldige lijnen die van de noord naar zuidpool lopen.
Kreeftskeerring Ligt ten noorden van de evenaar.
Steenbokkeerring Ligt ten zuiden van de evenaar.
Dampkring De atmosfeer bestaat uit verschillende lagen, deze lagen bij elkaar
noemen we de dampkring. De dampkring bestaat uit de
Exosfeer
Thermosfeer
Mesosfeer - ozonlaag
Stratosfeer
Troposfeer
Hoogteligging Hoe hoger je zit, hoe kouder het wordt. Per 1000m wordt het 6 graden
kouder. Dit komt omdat de aarde de warmte vasthoud, en als je hoger zit
ben je verder van het aardoppervlak.
Verwarmen Land wordt sneller warm, maar koelt ook sneller af. Water wordt
langzamer warm, maar koelt ook langzamer af.
Aanlandige wind Hierbij komt de wind vanaf zee naar land. In Europa zijn er veel
westerwinden, welke vanaf de Atlantische oceaan komen. De lucht neemt
de tempratuur over van het gebied waar het overeen stroomt. In de
winter is de wind zacht omdat het zeewater nog redelijk warm is, in de
zomer is de wind eerst nog koud omdat het zeewater nog koud is.
Wanneer de wind verder het land in stroomt, neemt het deze tempratuur
over.
Aflandige wind Hierbij gaat de wind vanaf land naar zee.
Zeestromen In de oceaan zijn verschillende stromingen, deze zeestromen
transporteren zowel warmte als kou. Deze stromingen komen vooral door
de wind en de zon. In het zuiden stromen de zeestromingen naar links, in
het noorden naar rechts.
, Neerslag In de waterkringloop verandert het water continu van vorm (vast,
vloeistof of gas). Neerslag ontstaat als waterdamp afkoelt en condenseert
tot waterdruppels welke een wolk vormen.
Afkoelen van lucht Lucht kan afkoelen door stijging van lucht door warmte (stijgingsregen),
door het omhoogstuwen bij bergen (stuwingsregen) en door botsing van
warme en koude lucht (frontale regen).
Wind Wind is de verplaatsing van lucht over het aardoppervlak. Dit wordt
veroorzaakt door verschil in luchtdruk.
Orkaan Orkaan is een zware storm welke minimaal 10 minuten duurt, met een
windkracht van 12 op schaal van Beaufort.
Tropische storm Cycloon, Tyfoon. Dit zijn stormen die rond de evenaar voorkomen. Het
zeewater moet dan een tempratuur van 27 graden hebben.
Tornado Zware wervelstorm
Vegetatie Planten en struiken die daar zonder hulp van de mens zijn gaan groeien.
Tropisch regenwoud Hoge, constante tempraturen tussen 25 en 30 graden. Er zijn geen
seizoenen, hierdoor is het voor planten lastig om te bepalen wanneer ze in
winterstemming moeten komen. Er is een goede kringloop van voedsel,
maar door de kap van bomen stopt dit en wordt het land onvruchtbaar.
Wanneer er veel houtkap is ontstaan er woestijnen.
Savanne Op een savanne is het wel warm, er valt weinig regen, hierdoor groeien er
alleen bomen en gras. Een savanne is een ideaal landschap voor dieren.
Steppe Geleidelijk aan wordt het steeds droger en op een steppe valt maar 3/4
maanden per jaar neerslag. Er groeit alleen nog gras en struiken. Deze
hebben hele lange wortels zodat ze water diep uit de grond kunnen halen.
De bodem van een steppe is zeer vruchtbaar en wordt wel gebruikt als
graanveld.
Woestijn In een woestijn valt minder dan 250mm neerslag per jaar. 12% van het
aardoppervlak is woestijn. In alle woestijnen is er een groot verschil
tussen dag en nachttempratuur (dagamplitude).
Middellandse zeeklimaat Gematigde zone. Het wordt er nooit kouder dan -3 graden. De planten
passen zich aan aan het weer (palmen).
Zeeklimaat Gematigde zone. Er kan het hele jaar neerslag vallen, het wordt in de
zomer nooit heel erg warm, maar in de winter ook niet erg koud. Dit komt
door de invloed van de Noordzee.
Landklimaat Zomers erg warm en ’s winters heel erg koud, geen invloed door de zee.
Bovenin groeien alleen nog naaldbomen.
Toendra In de zomer komt de tempratuur niet boven 10 graden. Er groeien alleen
dwergstruiken, mossen en grassen. Deze overleven de winter omdat ze
dan onder de sneeuw liggen.
Sneeuw Er is sprake van permafrost, hierbij ontdooit in de zomer de bovenlaag,
maar blijft de onderste laag bevroren.
