Eigen korte samenvatting Ruimtelijk bestuursrecht
Week 1
HET OMGEVINGSRECHT
Het omgevingsrecht regelt de ordening en de bescherming van de fysieke leefomgeving en stelt
grenzen aan de activiteiten die daarop invloed hebben.
Waarom is regeling nodig?:
Tegen schaarste;
Tegen conflicterende belangen.
GESCHIEDENIS
Eerst gemeentewet 1851 (eerste besluiten werden genomen om de ruimtelijke ordening te regelen)
Woningwet 1901 (staatsonthouding = eerst bemoeide de staat zich weinig met de ordening, maar dit
werd losgelaten bij de invoering van de woningwet)
Snellere en betere onteigeningsprocedures (Laantje van der Gaag, 1874, dit is een mooi voorbeeld
van langlopende onteigening. In de buurt van station Delft, moest spoor worden aangelegd, laantje
lag in de weg. De procedure duurde te lang, werd er uiteindelijk dan maar omheen gebouwd)
WRO (1962): centraal staat hier het bestemmingsplan. Bestemming + voorschriften voor gebruik.
Vrijstellingsstelsel via artikel 19 van die wet (= De artikel-19-procedure betreft artikel 19 van de Wet
op de Ruimtelijke Ordening (WRO) waarin is geregeld dat bij een bouwaanvraag voor een project de
gemeenteraad vrijstelling van het geldende (vigerende) bestemmingsplan kan verlenen). Nu is er
geen artikel 19 meer, maar nu in de wabo de omgevingsvergunning mogelijkheid om af te wijken van
het bestemmingsplan. Invoering stelsel van wettelijke schadevergoeding.
In 1999 WRO aangepast; sterkere nadruk op centralisatie.
Invoeringswet Wro (2008): per 1 juli 2013 moeten alle bestemmingsplannen en
beheersverordeningen gebaseerd zijn op de Wro.
WABO
De kern van de WABO is de omgevingsvergunningen (1 omgevingsvergunning nodig). Gaat via een
aanvraagformulier bij het college van B&W, deze neemt en beslissing (art 2.4 Wabo) en hiertegen
kun je in bezwaar, en in beroep bij de rechtbank en in hoger beroep bij de Raad van State.
2 procedures:
1. Reguliere procedure (titel 4.1 Awb, blz. 3476, art 3.7 Wabo)
beslistermijn op beschikking van 8 weken, verlenging van max. 6 weken
o bij overschrijden termijn: vergunning van rechtswege
bezwaar binnen 6 weken
beroep binnen 6 weken (7:1 lid 1 onder d Awb en afd 3.4 Awb)
hoger beroep bij de Raad van State binnen 6 weken (7:1 lid 1 onder d Awb en afd 3.4
Awb)
o 7:1 lid 1 onder d awb, hierin staat de beroep/hoger beroep. Bij dit vak gaat
het altijd over de Raad van Sate (= abrvs) bij hoger beroep, en bij beroep
moet je naar de rechtbank sector bestuursrecht. Afdeling 3.4 Awb gaat over
de uitebreide procedure, als je dan wil linken naar beroep/hoger beroep
moet je naar art 7:1 Awb jo. afd 3.4 Awb
, 2. Uitgebreide procedure (afdeling 3.4 Awb, blz. 3471, art 3.10 Wabo)
Beslistermijn van 26 weken (half jaar), verlenging van max. 6 weken
o Bij overschrijden termijn geen vergunning van rechtswege
Ontwerpbesluit (wat het bestuur van plan is om te besluiten), inzage (6 weken),
zienswijze indienen (binnen die 6 weken van de inzage), besluit wordt genomen (=
beschikking), (geen bezwaar!) beroep, hoger beroep bij de Raad van State
Project vs. Activiteit
Project = hiervoor krijg je een omgevingsvergunning, project is bv. de bouw van een fabriek
Activiteiten = een project bestaat uit een aantal activiteiten: bv. sloop van oude fabriek, bouw van
nieuwe fabriek, kappen van bomen, aanleg van wegen.
Kortom, de Wabo maakt het mogelijk om, binnen een project, met één omgevingsvergunning
verschillende activiteiten (bouw, aanleg, oprichten, gebruik) uit te voeren.
WRO STRUCTUURVISIE
In de structuurvisie staan de hoofdpunten van het ruimtelijk beleid en hoe dat beleid wordt
uitgevoerd.
Art 2.1 – 2.3 Wro: ten behoeve van een goede ruimtelijke ordening voor het gehele grondgebied van
de gemeente/provincie/land worden een of meer structuurvisies gemaakt. Deze zijn juridisch niet-
bindend, het heeft geen bindende werking naar de burger toe, geen rechtsgevolgen. De
structuurvisie bevat het door de gemeente te voeren ruimtelijke beleid.
- Art 4:84 Awb is niet van toepassing (4:84 = hardheidsclausule = dat bestuur mag afwijken van
het beleid indien beleid tot een onevenredige hardheid lijdt). Dit geldt dus niet voor de
structuurvisie.
- Geen procedurevoorschrift voor de voorbereiding en vaststelling van de structuurvisie, maar
wel Art 150 Gemeentewet, art 2.1.1 Bro (inspraak burgers)
- Rechtsbescherming: art 6:162 BW (je kan geen beroep indienen, want art 1 van bijlage 2
Awb, blz. 3542)
De omgevingswet & omgevingsvisie (Staat niet in de wettenbundel, je moet wel weten wat er in
staat maar het artikel hoef je niet te weten, zie bv. vraag 6b proeftentamen)
De structuurvisie zal verdwijnen met de inwerkingtreding van de Omgevingswet (OW), er moet dan
een omgevingsvisie worden gemaakt. Een belangrijk verschil is dat een omgevingsvisie een ruimere
reikwijdte heeft dan een structuurvisie en veel meer aspecten regelt. De structuurvisie bevat
hoofdzaken van het ruimtelijk beleid, de omgevingsvisie gaat over het ‘integrale’ beleid met
betrekking tot de fysieke leefomgeving. De omgevingswet vervangt ongeveer 25
wetten/AMvB’s/ministeriële regelingen etc. en het centrale begrip hierin is de fysieke leefomgeving
(bevat de omgeving in zijn geheel waarin wij ons verkeren, dus omvat alles). Het wetsontwerp van de
OW is al goedgekeurd, de OW is al een wet maar moet alleen nog worden ingevoerd en in werking
treden. De omgevingswet zal binnenplanse afwijkingsbevoegdheden niet meer mogelijk maken.
Art. 3.3. Ow: rekening te houden met voorzorgsbeginsel, beginsel van preventief handelen, het
beginsel dat milieuaantasting bij voorrang bij de bron moet worden bestreden, en het beginsel dat
de vervuiler betaald (milieurechtelijke beginselen dus).
Art 8.3 Omgevingsbesluit, art 2.1.1 Bro: burgers betrokken bij totstandkoming omgevingsvisie
Week 2
OMGEVINGSVISIE
, Omgevingsvisie is verplicht voor het rijk, provincie en gemeente en is alleen bindend voor het orgaan
dat de omgevingsvisie vaststelt. Afdeling 3.4 Awb is van toepassing en je kunt hiertegen niet in
beroep, maar wel een zienswijze indienen.
Omgevingsvisie: art 3.1 – 3.3 OW
Omgevingsvisie:
- Vormvrij
- Is een beleidsdocument
- Is een planning voor lange termijn
- En heeft betrekking op de fysieke leefomgeving
- Verplicht voor rijk, provincie en gemeenten
- Alleen bindend voor het orgaan dat de omgevingsvisie vaststelt
- Geen beroep, wel zienswijze
- Verplichte participatie
In de omgevingsvisie wordt rekening gehouden met beginselen (art 3.3 OW):
1. Voorzorgsbeginsel (overheid mag maatregelen nemen als er redenen zijn om te vrezen dat
toekomstige activiteiten negatieve gevolgen kunnen hebben)
2. Beginsel van preventief handelen (nadelige gevolgen moeten zoveel mogelijk worden
voorkomen)
3. Beginsel dat milieuaantastingen bij voorrang aan de bron dienen te worden bestreden (de
bron van vervuiling aanpakken in plaats van de gevolgen ervan)
4. De vervuiler betaalt
In ogen van de wetgever moet het omgevingsplan ‘uitnodigingsplanologie’ faciliteren, dus niet te
strak de boel dichttimmeren.
Tegen het besluit tot vaststelling omgevingsplan staat voor belanghebbenden beroep open bij de
ABRvS.
BESTEMMINGSPLAN
Bij de ruimtelijke ordening is het bestemmingsplan het belangrijkste juridische en bestuurlijke
instrument. Anders dan de structuurvisie is het bestemmingsplan juridisch bindend voor overheid en
burger.
De bestemming kan zijn: wonen, groenvoorziening, agrarisch, wegen etc.
Wat moet er in het bestemmingsplan staan?:
- Bestemming van de grond (bv. wonen); en
- Regels met het oog op die bestemming (bv. alleen flats of alleen sociale huurwoningen)
Functies bestemmingsplan:
1. Planningsfunctie (beeld van de te verwachten ruimtelijke ontwikkelingen)
2. Ontwikkelingsfunctie
3. Normeringsfunctie (aanvragen van omgevingsvergunningen om te bouwen moeten worden
getoetst aan een bestemmingsplan)
Art 3.1 Wro (kernartikel)
Art 1.2.3 lid 1 Bro: bestemmingsplannen worden langs elektronische weg vastgesteld
Art 3.1 lid 2 Wro (bestemmingsplan is voor een periode van 10 jaar geldig)
Art 3.7 Wro (de gemeenteraad kan verklaren dat een bestemmingsplan wordt voorbereid)
Week 1
HET OMGEVINGSRECHT
Het omgevingsrecht regelt de ordening en de bescherming van de fysieke leefomgeving en stelt
grenzen aan de activiteiten die daarop invloed hebben.
Waarom is regeling nodig?:
Tegen schaarste;
Tegen conflicterende belangen.
GESCHIEDENIS
Eerst gemeentewet 1851 (eerste besluiten werden genomen om de ruimtelijke ordening te regelen)
Woningwet 1901 (staatsonthouding = eerst bemoeide de staat zich weinig met de ordening, maar dit
werd losgelaten bij de invoering van de woningwet)
Snellere en betere onteigeningsprocedures (Laantje van der Gaag, 1874, dit is een mooi voorbeeld
van langlopende onteigening. In de buurt van station Delft, moest spoor worden aangelegd, laantje
lag in de weg. De procedure duurde te lang, werd er uiteindelijk dan maar omheen gebouwd)
WRO (1962): centraal staat hier het bestemmingsplan. Bestemming + voorschriften voor gebruik.
Vrijstellingsstelsel via artikel 19 van die wet (= De artikel-19-procedure betreft artikel 19 van de Wet
op de Ruimtelijke Ordening (WRO) waarin is geregeld dat bij een bouwaanvraag voor een project de
gemeenteraad vrijstelling van het geldende (vigerende) bestemmingsplan kan verlenen). Nu is er
geen artikel 19 meer, maar nu in de wabo de omgevingsvergunning mogelijkheid om af te wijken van
het bestemmingsplan. Invoering stelsel van wettelijke schadevergoeding.
In 1999 WRO aangepast; sterkere nadruk op centralisatie.
Invoeringswet Wro (2008): per 1 juli 2013 moeten alle bestemmingsplannen en
beheersverordeningen gebaseerd zijn op de Wro.
WABO
De kern van de WABO is de omgevingsvergunningen (1 omgevingsvergunning nodig). Gaat via een
aanvraagformulier bij het college van B&W, deze neemt en beslissing (art 2.4 Wabo) en hiertegen
kun je in bezwaar, en in beroep bij de rechtbank en in hoger beroep bij de Raad van State.
2 procedures:
1. Reguliere procedure (titel 4.1 Awb, blz. 3476, art 3.7 Wabo)
beslistermijn op beschikking van 8 weken, verlenging van max. 6 weken
o bij overschrijden termijn: vergunning van rechtswege
bezwaar binnen 6 weken
beroep binnen 6 weken (7:1 lid 1 onder d Awb en afd 3.4 Awb)
hoger beroep bij de Raad van State binnen 6 weken (7:1 lid 1 onder d Awb en afd 3.4
Awb)
o 7:1 lid 1 onder d awb, hierin staat de beroep/hoger beroep. Bij dit vak gaat
het altijd over de Raad van Sate (= abrvs) bij hoger beroep, en bij beroep
moet je naar de rechtbank sector bestuursrecht. Afdeling 3.4 Awb gaat over
de uitebreide procedure, als je dan wil linken naar beroep/hoger beroep
moet je naar art 7:1 Awb jo. afd 3.4 Awb
, 2. Uitgebreide procedure (afdeling 3.4 Awb, blz. 3471, art 3.10 Wabo)
Beslistermijn van 26 weken (half jaar), verlenging van max. 6 weken
o Bij overschrijden termijn geen vergunning van rechtswege
Ontwerpbesluit (wat het bestuur van plan is om te besluiten), inzage (6 weken),
zienswijze indienen (binnen die 6 weken van de inzage), besluit wordt genomen (=
beschikking), (geen bezwaar!) beroep, hoger beroep bij de Raad van State
Project vs. Activiteit
Project = hiervoor krijg je een omgevingsvergunning, project is bv. de bouw van een fabriek
Activiteiten = een project bestaat uit een aantal activiteiten: bv. sloop van oude fabriek, bouw van
nieuwe fabriek, kappen van bomen, aanleg van wegen.
Kortom, de Wabo maakt het mogelijk om, binnen een project, met één omgevingsvergunning
verschillende activiteiten (bouw, aanleg, oprichten, gebruik) uit te voeren.
WRO STRUCTUURVISIE
In de structuurvisie staan de hoofdpunten van het ruimtelijk beleid en hoe dat beleid wordt
uitgevoerd.
Art 2.1 – 2.3 Wro: ten behoeve van een goede ruimtelijke ordening voor het gehele grondgebied van
de gemeente/provincie/land worden een of meer structuurvisies gemaakt. Deze zijn juridisch niet-
bindend, het heeft geen bindende werking naar de burger toe, geen rechtsgevolgen. De
structuurvisie bevat het door de gemeente te voeren ruimtelijke beleid.
- Art 4:84 Awb is niet van toepassing (4:84 = hardheidsclausule = dat bestuur mag afwijken van
het beleid indien beleid tot een onevenredige hardheid lijdt). Dit geldt dus niet voor de
structuurvisie.
- Geen procedurevoorschrift voor de voorbereiding en vaststelling van de structuurvisie, maar
wel Art 150 Gemeentewet, art 2.1.1 Bro (inspraak burgers)
- Rechtsbescherming: art 6:162 BW (je kan geen beroep indienen, want art 1 van bijlage 2
Awb, blz. 3542)
De omgevingswet & omgevingsvisie (Staat niet in de wettenbundel, je moet wel weten wat er in
staat maar het artikel hoef je niet te weten, zie bv. vraag 6b proeftentamen)
De structuurvisie zal verdwijnen met de inwerkingtreding van de Omgevingswet (OW), er moet dan
een omgevingsvisie worden gemaakt. Een belangrijk verschil is dat een omgevingsvisie een ruimere
reikwijdte heeft dan een structuurvisie en veel meer aspecten regelt. De structuurvisie bevat
hoofdzaken van het ruimtelijk beleid, de omgevingsvisie gaat over het ‘integrale’ beleid met
betrekking tot de fysieke leefomgeving. De omgevingswet vervangt ongeveer 25
wetten/AMvB’s/ministeriële regelingen etc. en het centrale begrip hierin is de fysieke leefomgeving
(bevat de omgeving in zijn geheel waarin wij ons verkeren, dus omvat alles). Het wetsontwerp van de
OW is al goedgekeurd, de OW is al een wet maar moet alleen nog worden ingevoerd en in werking
treden. De omgevingswet zal binnenplanse afwijkingsbevoegdheden niet meer mogelijk maken.
Art. 3.3. Ow: rekening te houden met voorzorgsbeginsel, beginsel van preventief handelen, het
beginsel dat milieuaantasting bij voorrang bij de bron moet worden bestreden, en het beginsel dat
de vervuiler betaald (milieurechtelijke beginselen dus).
Art 8.3 Omgevingsbesluit, art 2.1.1 Bro: burgers betrokken bij totstandkoming omgevingsvisie
Week 2
OMGEVINGSVISIE
, Omgevingsvisie is verplicht voor het rijk, provincie en gemeente en is alleen bindend voor het orgaan
dat de omgevingsvisie vaststelt. Afdeling 3.4 Awb is van toepassing en je kunt hiertegen niet in
beroep, maar wel een zienswijze indienen.
Omgevingsvisie: art 3.1 – 3.3 OW
Omgevingsvisie:
- Vormvrij
- Is een beleidsdocument
- Is een planning voor lange termijn
- En heeft betrekking op de fysieke leefomgeving
- Verplicht voor rijk, provincie en gemeenten
- Alleen bindend voor het orgaan dat de omgevingsvisie vaststelt
- Geen beroep, wel zienswijze
- Verplichte participatie
In de omgevingsvisie wordt rekening gehouden met beginselen (art 3.3 OW):
1. Voorzorgsbeginsel (overheid mag maatregelen nemen als er redenen zijn om te vrezen dat
toekomstige activiteiten negatieve gevolgen kunnen hebben)
2. Beginsel van preventief handelen (nadelige gevolgen moeten zoveel mogelijk worden
voorkomen)
3. Beginsel dat milieuaantastingen bij voorrang aan de bron dienen te worden bestreden (de
bron van vervuiling aanpakken in plaats van de gevolgen ervan)
4. De vervuiler betaalt
In ogen van de wetgever moet het omgevingsplan ‘uitnodigingsplanologie’ faciliteren, dus niet te
strak de boel dichttimmeren.
Tegen het besluit tot vaststelling omgevingsplan staat voor belanghebbenden beroep open bij de
ABRvS.
BESTEMMINGSPLAN
Bij de ruimtelijke ordening is het bestemmingsplan het belangrijkste juridische en bestuurlijke
instrument. Anders dan de structuurvisie is het bestemmingsplan juridisch bindend voor overheid en
burger.
De bestemming kan zijn: wonen, groenvoorziening, agrarisch, wegen etc.
Wat moet er in het bestemmingsplan staan?:
- Bestemming van de grond (bv. wonen); en
- Regels met het oog op die bestemming (bv. alleen flats of alleen sociale huurwoningen)
Functies bestemmingsplan:
1. Planningsfunctie (beeld van de te verwachten ruimtelijke ontwikkelingen)
2. Ontwikkelingsfunctie
3. Normeringsfunctie (aanvragen van omgevingsvergunningen om te bouwen moeten worden
getoetst aan een bestemmingsplan)
Art 3.1 Wro (kernartikel)
Art 1.2.3 lid 1 Bro: bestemmingsplannen worden langs elektronische weg vastgesteld
Art 3.1 lid 2 Wro (bestemmingsplan is voor een periode van 10 jaar geldig)
Art 3.7 Wro (de gemeenteraad kan verklaren dat een bestemmingsplan wordt voorbereid)
