Uitgebreide aantekening van hoorcollege 6 MVDA - Repeated measures ANOVA

Hoorcollege 6 MVDA


Repeated measures ANOVA

Overzicht college:
- Wanneer, waarvoor?
- WS- of BS-experiment?
- Twee benaderingen
- Contrasten
- Multivariate tests
- Assumpties
- SPSS voorbeeld


Wanneer, waarvoor?
Inleidende opmerking. Alleen herhaalde metingen van intervalvariabelen worden
besproken.

Between en within comparisons
 "Gewone" ANOVA.
Het vergelijken van twee of meer groepsgemiddelden op één afhankelijke
variabele (between-subjects [BS] vergelijkingen).

 Repeated measures ANOVA.
Twee of meer vergelijken (afhankelijke) variabele betekent voor slechts
één groep (Within-subjects [WS] vergelijkingen).

 Mixed ANOVA.
Een mix van vergelijkingen tussen- en binnen onderwerpen.


Vier soorten situaties waarin we repeated measures toepassen:
1. Tijdreeksen.
Hoe verandert een variabele in de tijd (d.w.z. over verschillende
momenten in de tijd)?

Voorbeeld. Wordt IQ lager als we ouder worden? (longitudinaal)?

Situaties 2, 3 en 4 zijn niet-temporele processen.

2. Repeated measures experiment.
Dezelfde metingen voor dezelfde individuen onder verschillende
experimentele omstandigheden: individuele verschillen worden uit de fout
gehaald.
→ voordeel: elk individu speelt als zijn / haar eigen controle. → effectieve
manier om error te verminderen

Voorbeeld. Zijn de taakprestaties beter wanneer u met anderen werkt dan
wanneer u alleen werkt?




3. Gemeenschappelijke antwoordschaal (common measuring rod).
Niet-identieke maten, maar variabelen hebben een identieke
antwoordschaal. Hierdoor kan je de variabelen met elkaar vergelijken.

, Hoorcollege 6 MVDA



Voorbeeld. Welk tv-programma vinden kinderen leuker: Pokemon,
Powerpuff Girls of Totally Spies? (op dezelfde 7-punts antwoordschaal)

4. Paren of groepen.
Individuen komen in paren of groepen
→ observaties binnen paren (of groepen) zijn niet-onafhankelijk
→ schending van de aanname van onafhankelijkheid.

Voorbeelden:
- Paren. Zijn mannen meer tevreden met het huwelijk dan
echtgenotes?
- Groepen. Werken mensen harder in samenhangende groepen dan
in niet-samenhangende groepen?

Oplossing: Neem in plaats van individuen, paren of groepen als observatie-
eenheden (cases), en behandel individuen als herhaalde metingen binnen
elk geval.


WS- of BS-experiment?
Vaak volgt de keuze voor repeated measures direct uit de onderzoeksvraag
(situaties 1, 3 en 4).
Experiment (situatie 2): keuze tussen between-subjects (BS) en een within-
subjects (WS) benadering.

WS-voordeel:
Ultieme methode om errorvariatie te verwijderen
Elk individu wordt primair met zichzelf vergeleken.
 Systematische individuele verschillen (hetzelfde in verschillende condities)
worden verwijderd van de error.
 Meer statistische power voor repeated measures designs.

Voorbeeld: Rekenvaardigheid onder verschillende omstandigheden.
Vergelijken of een persoon het beter of slechter doet dan het eigen gemiddelde
over alle metingen.
 Individuele verschillen worden grotendeels door fouten verwijderd

WS-nadelen:
Latency (of leer) effecten.
Relatief permanente effecten van eerdere metingen op latere metingen, bijv.
testeffecten (leren door een taak uit te voeren).
 Neutraliseren door te compenseren (counterbalancing).

Carry-over effecten.
Meer tijdelijke effecten van eerdere metingen op latere metingen, bijv. pil B
toedienen terwijl pil A nog actief is.
 Neutraliseren door voldoende tijd tussen metingen.

Univariate en multivariate benadering

Nulhypothese:
H0: µ1 = µ2 = ... = µp
Alle p variabelen gemiddelden zijn gelijk