Ademhaling
De anatomie en fysiologie van het ademhalingsstelsel
Diffusie= drukverschil van laag naar hoog; gaswisseling in alveoli-capillaire membraan.
Sufficiëntie ademhaling:
- geen intrekking of gebruik van
hulpademhalingsspieren
- normale gelaatskleur
- niet hoorbare ademhaling
- ademhalingsfrequentie 12-20
- saturatie > 95%
Ademhalingsstelsel 5 functies:
- Gaswisseling tussen lucht en bloed.
- Verplaatsen lucht van en naar de longen.
- Bescherming alveolaire tegen uitdroging,
temperatuurveranderingen en ziekteverwekkers.
- Vorming geluiden; spraak en zang.
- Reukzin bevorderen door reukcellen in neusholten.
Trachea= 2,5 cm en 11cm lang. Van 6e halswervel, vertakt in linker en rechter hoofdbronchus.
Wanden worden door 15-20 U-kraakbeenstukken verstevigd.
Rechter bronchus grotere diameter en minder scherpe hoek > meer vreemde voorwerpen.
Bronchus > brunchusboom> secundaire bronchi> tertiare bronchi> bronchiole (zonder kraakbeen)>
terminale bronchiolen > lobje.
Pariëtale pleura (borstvlies)= bekleedt binnenste oppervlak van lichaamswand en loopt over diafragma en
mediastinum door.
Viscerale pleura= bedekt buitenste oppervlak van longen en loopt door in groeven tussen kwabben.
Mediastinum= scheid twee pleuraholten.
Pleuravocht= verminderd wrijving tussen pleurale oppervlakken.
Pneumocyten= geeft surfactant, olieachtig klierproduct, af op oppervlak van alveoli.
o Ademnoodsyndroom= bij te weinig surfuctant. wanden van alveoli naar elkaar toe getrokken door
oppervlaktespanning.
Pharynx (keelholte): nasopharynx, oropharynx, laryngopharynx.
- Nasopharynx= via neusopening met neusholte verbonden en loopt tot zachte gehemelte.
- Oropharynx= vanaf zachte gehemelte naar basis van tong; op niveau van os hyoideum.
- Laryngopharynx= van os hyoideum tot oesophagus.
Stoffen die spijsverteringkanaal binnengaan passeren oropharynx en laryngopharynx. Bestand tegen
mechanische slijtage, agressieve stoffen en binnendringende ziekteverwekkers.
1
, Vrije luchtweg is vereiste voor oxygenatie en daarom vitaal belang. Hoge luchtweg bestaat uit neus,
mond, keelholte, larynx en trachea. Fysiologie van de luchtweg is gericht op bescherming luchtweg en
faciliteren ademhaling. Bij luchtwegmanagement hoort ook aandacht voor de cerviale wervelkolom.
Neus verwarmt, bevochtigd en filtert ingeademde lucht. Dit verhoogt weerstand luchtweg, waardoor
neusademhaling meer arbeid kost dan mondademhaling. Bij problemen met luchtweg of ademhaling zal
daarom eerder mondademhaling gebruikt worden.
Luchtweg wordt beschermd door:
- Gedrag; reageren op gevaar kan met luchtwegproblemen voorkomen of oplossen
- Reflexen
o Slikreflex= zachte gehemelte sluit nasofarynx. Epiglottis sluit larynx af > voorwerp naar oesofagus.
o Hoestreflex
o Laryngospasme= samenknijpen larynx door stembanden. Door vloeistof in hypofarynx of larynx.
o Apneureflex= door prikkels stopt ademhaling waardoor schadelijke stoffen in luchtweg wordt
voorkomen.
Valse stembanden= bovenste paar. Helpen voorkomen dat vreemde voorwerpen glottis binnenkomen en
beschermen ware stembanden.
Ware stembanden= Elastische ligamenten. Voedsel/vloeistof met stembanden in aanraken >hoestreflex.
Glottis blijft gesloten terwijl spieren van borst en buik samentrekken waardoor longen worden
samengedrukt. Als glottis ineens wordt geopend wordt het materiaal door plotselinge luchtstroom naar
buiten geblazen.
De bloedvoorziening van het ademhalingsstelsel
Perfusie (Q)= doorbloeding van alveolus.
Het ventilatie proces uitleggen (regulatie en werking)
Ademhaling vind onbewust plaats door hersenstam.
- Hypoxemie= weinig zuurstof <90%
o Tachypneu, tremor, zweten< minder CO2, nausea=misselijk,Tachycardie, coördinatiestoornis
- Chemoreceptoren: diepte en snelheid
o In glomus caroticum + glomus aorticum: PCO2 verandering. (Normaal; 4,5 en 6 kPa).
o Medulla oblongata: PH en pCO2 in cerebrospinale vloeistof.
- Mechanoreceptoren= reageren op verandering longvolume of arteriële bloeddruk.
o Inademingsreflex= voortkomt uitrekking longen tijdens een geforceerde ademhaling. Door
prikkeling Mechano- en rekreceptor.
o Uitademingsreflex= hoe kleiner longvolume, hoe meer uitademingscentrum wordt geremd.
- Metabole acidose: H+ > toename ventilatie, waardoor PCO2 afneemt. Kussmaulademhaling komt
voor bij extreme gevallen.
Ademhalingscentra:
2
De anatomie en fysiologie van het ademhalingsstelsel
Diffusie= drukverschil van laag naar hoog; gaswisseling in alveoli-capillaire membraan.
Sufficiëntie ademhaling:
- geen intrekking of gebruik van
hulpademhalingsspieren
- normale gelaatskleur
- niet hoorbare ademhaling
- ademhalingsfrequentie 12-20
- saturatie > 95%
Ademhalingsstelsel 5 functies:
- Gaswisseling tussen lucht en bloed.
- Verplaatsen lucht van en naar de longen.
- Bescherming alveolaire tegen uitdroging,
temperatuurveranderingen en ziekteverwekkers.
- Vorming geluiden; spraak en zang.
- Reukzin bevorderen door reukcellen in neusholten.
Trachea= 2,5 cm en 11cm lang. Van 6e halswervel, vertakt in linker en rechter hoofdbronchus.
Wanden worden door 15-20 U-kraakbeenstukken verstevigd.
Rechter bronchus grotere diameter en minder scherpe hoek > meer vreemde voorwerpen.
Bronchus > brunchusboom> secundaire bronchi> tertiare bronchi> bronchiole (zonder kraakbeen)>
terminale bronchiolen > lobje.
Pariëtale pleura (borstvlies)= bekleedt binnenste oppervlak van lichaamswand en loopt over diafragma en
mediastinum door.
Viscerale pleura= bedekt buitenste oppervlak van longen en loopt door in groeven tussen kwabben.
Mediastinum= scheid twee pleuraholten.
Pleuravocht= verminderd wrijving tussen pleurale oppervlakken.
Pneumocyten= geeft surfactant, olieachtig klierproduct, af op oppervlak van alveoli.
o Ademnoodsyndroom= bij te weinig surfuctant. wanden van alveoli naar elkaar toe getrokken door
oppervlaktespanning.
Pharynx (keelholte): nasopharynx, oropharynx, laryngopharynx.
- Nasopharynx= via neusopening met neusholte verbonden en loopt tot zachte gehemelte.
- Oropharynx= vanaf zachte gehemelte naar basis van tong; op niveau van os hyoideum.
- Laryngopharynx= van os hyoideum tot oesophagus.
Stoffen die spijsverteringkanaal binnengaan passeren oropharynx en laryngopharynx. Bestand tegen
mechanische slijtage, agressieve stoffen en binnendringende ziekteverwekkers.
1
, Vrije luchtweg is vereiste voor oxygenatie en daarom vitaal belang. Hoge luchtweg bestaat uit neus,
mond, keelholte, larynx en trachea. Fysiologie van de luchtweg is gericht op bescherming luchtweg en
faciliteren ademhaling. Bij luchtwegmanagement hoort ook aandacht voor de cerviale wervelkolom.
Neus verwarmt, bevochtigd en filtert ingeademde lucht. Dit verhoogt weerstand luchtweg, waardoor
neusademhaling meer arbeid kost dan mondademhaling. Bij problemen met luchtweg of ademhaling zal
daarom eerder mondademhaling gebruikt worden.
Luchtweg wordt beschermd door:
- Gedrag; reageren op gevaar kan met luchtwegproblemen voorkomen of oplossen
- Reflexen
o Slikreflex= zachte gehemelte sluit nasofarynx. Epiglottis sluit larynx af > voorwerp naar oesofagus.
o Hoestreflex
o Laryngospasme= samenknijpen larynx door stembanden. Door vloeistof in hypofarynx of larynx.
o Apneureflex= door prikkels stopt ademhaling waardoor schadelijke stoffen in luchtweg wordt
voorkomen.
Valse stembanden= bovenste paar. Helpen voorkomen dat vreemde voorwerpen glottis binnenkomen en
beschermen ware stembanden.
Ware stembanden= Elastische ligamenten. Voedsel/vloeistof met stembanden in aanraken >hoestreflex.
Glottis blijft gesloten terwijl spieren van borst en buik samentrekken waardoor longen worden
samengedrukt. Als glottis ineens wordt geopend wordt het materiaal door plotselinge luchtstroom naar
buiten geblazen.
De bloedvoorziening van het ademhalingsstelsel
Perfusie (Q)= doorbloeding van alveolus.
Het ventilatie proces uitleggen (regulatie en werking)
Ademhaling vind onbewust plaats door hersenstam.
- Hypoxemie= weinig zuurstof <90%
o Tachypneu, tremor, zweten< minder CO2, nausea=misselijk,Tachycardie, coördinatiestoornis
- Chemoreceptoren: diepte en snelheid
o In glomus caroticum + glomus aorticum: PCO2 verandering. (Normaal; 4,5 en 6 kPa).
o Medulla oblongata: PH en pCO2 in cerebrospinale vloeistof.
- Mechanoreceptoren= reageren op verandering longvolume of arteriële bloeddruk.
o Inademingsreflex= voortkomt uitrekking longen tijdens een geforceerde ademhaling. Door
prikkeling Mechano- en rekreceptor.
o Uitademingsreflex= hoe kleiner longvolume, hoe meer uitademingscentrum wordt geremd.
- Metabole acidose: H+ > toename ventilatie, waardoor PCO2 afneemt. Kussmaulademhaling komt
voor bij extreme gevallen.
Ademhalingscentra:
2
