Geschiedenis van de psychologie
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 mechanismes -4
Deel 1 introductie------------------------------------------------------------------------------------------------ 4
Deel 2 wanneer startte de psychologie?---------------------------------------------------------------------- 4
De eerste psycholoog----------------------------------------------------------------------------------------- 4
Het eerste boek van psychologie--------------------------------------------------------------------------- 4
Deel 3 de opkomst van mechaniek rond 1600---------------------------------------------------------------5
Begrijpen waarom het universum is zoals het is---------------------------------------------------------5
Begrijpen hoe het universum opereert-------------------------------------------------------------------- 5
Deel 4 mechaniek in de wetenschap-------------------------------------------------------------------------- 6
Materialisme--------------------------------------------------------------------------------------------------- 6
Analyse en kwantificatie------------------------------------------------------------------------------------- 7
Reductionisme (=reductionism)----------------------------------------------------------------------------- 7
Deel 5 mechaniek in de maatschappij------------------------------------------------------------------------- 7
Deel 6 de zoektocht naar zekere kennis---------------------------------------------------------------------- 8
Deel 7 drie hoofdthema’s in de psychologie----------------------------------------------------------------- 9
Nature versus nurture---------------------------------------------------------------------------------------- 9
The mind-body problem (ziel/gedachten-lichaam probleem)------------------------------------------9
Cognition versus emotion------------------------------------------------------------------------------------ 9
Hoofdstuk 2 Descartes en Hobbes------------------------------------------------------------------------------ 10
Deel 1 introductie van Descartes----------------------------------------------------------------------------- 10
Deel 2 rationalisme: verwerven van onbetwistbare kennis----------------------------------------------10
Kennis om te gebruiken------------------------------------------------------------------------------------ 10
De basis voor onbetwistbare kennis---------------------------------------------------------------------- 10
Debat met scepticisme------------------------------------------------------------------------------------- 11
Debat met empirisme--------------------------------------------------------------------------------------- 11
Deel 3 Mechanisme: het natuurlijke van het universum--------------------------------------------------12
Deel 4 dualisme: de bijzondere aard van de menselijke ziel----------------------------------------------12
Deel 5 de invloed van Descartes op de psychologie-------------------------------------------------------13
Deel 6 introductie van Hobbes------------------------------------------------------------------------------- 13
Deel 7 de mechanistische invloed op Hobbes--------------------------------------------------------------14
Vrijheid volgens Hobbes------------------------------------------------------------------------------------ 14
Deel 8 van natuurlijke staat naar sociale contract---------------------------------------------------------14
Deel 9 invloed van Hobbes op de psychologie-------------------------------------------------------------14
Filosofiebox 2.1: wat is filosofie?----------------------------------------------------------------------------- 15
1
, Filosofiebox 2.2 epistemologie------------------------------------------------------------------------------- 15
Filosofiebox 2.3 metafysica----------------------------------------------------------------------------------- 16
Hoofdstuk 3 de empiristen, 17e en 18e eeuw----------------------------------------------------------------- 16
Deel 1 introductie---------------------------------------------------------------------------------------------- 16
Deel 2 John Locke (1632-1704)------------------------------------------------------------------------------- 16
Sensaties, re 昀氀 ecties en simpele ideeën-------------------------------------------------------------------------16
Complexe ideeën-------------------------------------------------------------------------------------------- 17
Voorbeeld: een sinaasappel-------------------------------------------------------------------------------- 17
Primaire en secundaire kwaliteiten----------------------------------------------------------------------- 18
De relatie tussen de wereld en ervaring------------------------------------------------------------------ 18
Deel 3 George Berkeley (1685-1753)------------------------------------------------------------------------ 18
de basis van perceptie volgens Berkeley----------------------------------------------------------------- 19
Deel 4 David Hume (1711-1776)----------------------------------------------------------------------------- 19
Causaliteit volgens Hume---------------------------------------------------------------------------------- 20
De wereld volgens Hume----------------------------------------------------------------------------------- 20
Deel 5 associatiepsychologie in de 17e en 18e eeuw-------------------------------------------------------20
mechanisatie van de geest--------------------------------------------------------------------------------- 20
the primary laws of association = de primaire wetten van associatie--------------------------------21
Deel 6 uitwerking van associatiepsychologie------------------------------------------------------------21
the secondary laws of association = de secundaire wetten van associatie--------------------------21
associatiepsychologie en liberalisme--------------------------------------------------------------------- 22
deel 7 de verlichting-------------------------------------------------------------------------------------------- 23
Verlichting versus de romantiek--------------------------------------------------------------------------- 23
Deel 8 het belang van associatiepsychologie---------------------------------------------------------------24
Filosofiebox 3.1 metafysica en het mind-body-probleem------------------------------------------------24
Hoofdstuk 4: psychologie als een wetenschap---------------------------------------------------------------- 25
Deel 1 introductie: twee hoofdpunten in de geschiedenis van de psychologie------------------------25
deel 2 passieve geest vs. actieve geest---------------------------------------------------------------------- 25
Deel 3 Immanuel Kant (1724-1804)-------------------------------------------------------------------------- 26
Kant’s idee van de passieve en actieve geest
26 Binoculaire diepteperceptie---------------------------------------------------------------------------- 26
Tijdperceptie------------------------------------------------------------------------------------------------- 27
categorieën als vormen van gedachte-------------------------------------------------------------------- 28
Kant vs. Locke en Kant vs. Descartes---------------------------------------------------------------------- 28
Kant over metafysica en wetenschap--------------------------------------------------------------------- 29
Kant over psychologie-------------------------------------------------------------------------------------- 29
2
,3
, Hoofdstuk 1 mechanismes
Deel 1 introductie
Deel 2 wanneer startte de psychologie?
De eerste psycholoog
• Wilhelm Wundt
- Grondlegger van de psychologie
- Leraar psychologie in Heidelberg
- Professor filosofie in Zurich
- 1879 richtte hij een psychologisch laboratorium op in Leipzig
- Onderscheid tussen Wundt-1 en Wundt-2
▪ Wundt-1 = wetenschappelijke vorm (biologische benadering)
𝑄 experimentele onderzoeker, onderzoeken in het lab
𝑄 onderwerpen die niet onder invloed waren van onze
bewustzijn en creatieve gedachten
▪ Wundt-2 = filosofische vorm (filosofische benadering)
𝑄 Filosofische onderzoeker, geen experimentele onderzoeker
𝑄 Onderwerpen die wel te maken hebben met
bewustzijn en creatieve gedachten (bijv. taal,
gedachten, sociaal gedrag)
𝑄 Filosofische benadering, omdat Wundt erin geloofde
dat deze onderwerpen te complex waren voor
natuurlijke experimenten
Het eerste boek van psychologie
• De Anima van Aristotle
- Eerste boek dat over (delen van) psychologie ging
- ‘’Anima’’ is Latijn
▪ Engels > on the soul (dekt niet volledig de lading)
▪ Grieks > Peri Psychè > ‘’over leven en weten’’
- ‘’Psychologie’’ bestaat uit:
▪ ‘’psychè’’ = ‘’leven en weten’’
▪ ‘’logos’’ = ‘’woord’’ > ‘’leer of studie’’
> dus de letterlijk: ‘’de leer of studie van leven en weten’’
- Eerste hoofdstuk van het boek is gewijd aan de ideeën van Plato en
Socrates (Socrates = leraar van Plato)
- ‘’Psychè volgens Aristotle = zowel de kracht van leven als de
kracht van waarnemen & weten (hedendaags basis van
biologie en de basis van psychologie)
Deel 3 de opkomst van mechaniek rond 1600
Begrijpen waarom het universum is zoals het is
• Middeleeuwen: na de ineenstorting van het Romeinse Rijk in de 5e
eeuw en het verlies van Romeinse en Griekse kennis ging EUROPA
een periode in van degradatie en stagnatie (500-1500/1600)
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 mechanismes -4
Deel 1 introductie------------------------------------------------------------------------------------------------ 4
Deel 2 wanneer startte de psychologie?---------------------------------------------------------------------- 4
De eerste psycholoog----------------------------------------------------------------------------------------- 4
Het eerste boek van psychologie--------------------------------------------------------------------------- 4
Deel 3 de opkomst van mechaniek rond 1600---------------------------------------------------------------5
Begrijpen waarom het universum is zoals het is---------------------------------------------------------5
Begrijpen hoe het universum opereert-------------------------------------------------------------------- 5
Deel 4 mechaniek in de wetenschap-------------------------------------------------------------------------- 6
Materialisme--------------------------------------------------------------------------------------------------- 6
Analyse en kwantificatie------------------------------------------------------------------------------------- 7
Reductionisme (=reductionism)----------------------------------------------------------------------------- 7
Deel 5 mechaniek in de maatschappij------------------------------------------------------------------------- 7
Deel 6 de zoektocht naar zekere kennis---------------------------------------------------------------------- 8
Deel 7 drie hoofdthema’s in de psychologie----------------------------------------------------------------- 9
Nature versus nurture---------------------------------------------------------------------------------------- 9
The mind-body problem (ziel/gedachten-lichaam probleem)------------------------------------------9
Cognition versus emotion------------------------------------------------------------------------------------ 9
Hoofdstuk 2 Descartes en Hobbes------------------------------------------------------------------------------ 10
Deel 1 introductie van Descartes----------------------------------------------------------------------------- 10
Deel 2 rationalisme: verwerven van onbetwistbare kennis----------------------------------------------10
Kennis om te gebruiken------------------------------------------------------------------------------------ 10
De basis voor onbetwistbare kennis---------------------------------------------------------------------- 10
Debat met scepticisme------------------------------------------------------------------------------------- 11
Debat met empirisme--------------------------------------------------------------------------------------- 11
Deel 3 Mechanisme: het natuurlijke van het universum--------------------------------------------------12
Deel 4 dualisme: de bijzondere aard van de menselijke ziel----------------------------------------------12
Deel 5 de invloed van Descartes op de psychologie-------------------------------------------------------13
Deel 6 introductie van Hobbes------------------------------------------------------------------------------- 13
Deel 7 de mechanistische invloed op Hobbes--------------------------------------------------------------14
Vrijheid volgens Hobbes------------------------------------------------------------------------------------ 14
Deel 8 van natuurlijke staat naar sociale contract---------------------------------------------------------14
Deel 9 invloed van Hobbes op de psychologie-------------------------------------------------------------14
Filosofiebox 2.1: wat is filosofie?----------------------------------------------------------------------------- 15
1
, Filosofiebox 2.2 epistemologie------------------------------------------------------------------------------- 15
Filosofiebox 2.3 metafysica----------------------------------------------------------------------------------- 16
Hoofdstuk 3 de empiristen, 17e en 18e eeuw----------------------------------------------------------------- 16
Deel 1 introductie---------------------------------------------------------------------------------------------- 16
Deel 2 John Locke (1632-1704)------------------------------------------------------------------------------- 16
Sensaties, re 昀氀 ecties en simpele ideeën-------------------------------------------------------------------------16
Complexe ideeën-------------------------------------------------------------------------------------------- 17
Voorbeeld: een sinaasappel-------------------------------------------------------------------------------- 17
Primaire en secundaire kwaliteiten----------------------------------------------------------------------- 18
De relatie tussen de wereld en ervaring------------------------------------------------------------------ 18
Deel 3 George Berkeley (1685-1753)------------------------------------------------------------------------ 18
de basis van perceptie volgens Berkeley----------------------------------------------------------------- 19
Deel 4 David Hume (1711-1776)----------------------------------------------------------------------------- 19
Causaliteit volgens Hume---------------------------------------------------------------------------------- 20
De wereld volgens Hume----------------------------------------------------------------------------------- 20
Deel 5 associatiepsychologie in de 17e en 18e eeuw-------------------------------------------------------20
mechanisatie van de geest--------------------------------------------------------------------------------- 20
the primary laws of association = de primaire wetten van associatie--------------------------------21
Deel 6 uitwerking van associatiepsychologie------------------------------------------------------------21
the secondary laws of association = de secundaire wetten van associatie--------------------------21
associatiepsychologie en liberalisme--------------------------------------------------------------------- 22
deel 7 de verlichting-------------------------------------------------------------------------------------------- 23
Verlichting versus de romantiek--------------------------------------------------------------------------- 23
Deel 8 het belang van associatiepsychologie---------------------------------------------------------------24
Filosofiebox 3.1 metafysica en het mind-body-probleem------------------------------------------------24
Hoofdstuk 4: psychologie als een wetenschap---------------------------------------------------------------- 25
Deel 1 introductie: twee hoofdpunten in de geschiedenis van de psychologie------------------------25
deel 2 passieve geest vs. actieve geest---------------------------------------------------------------------- 25
Deel 3 Immanuel Kant (1724-1804)-------------------------------------------------------------------------- 26
Kant’s idee van de passieve en actieve geest
26 Binoculaire diepteperceptie---------------------------------------------------------------------------- 26
Tijdperceptie------------------------------------------------------------------------------------------------- 27
categorieën als vormen van gedachte-------------------------------------------------------------------- 28
Kant vs. Locke en Kant vs. Descartes---------------------------------------------------------------------- 28
Kant over metafysica en wetenschap--------------------------------------------------------------------- 29
Kant over psychologie-------------------------------------------------------------------------------------- 29
2
,3
, Hoofdstuk 1 mechanismes
Deel 1 introductie
Deel 2 wanneer startte de psychologie?
De eerste psycholoog
• Wilhelm Wundt
- Grondlegger van de psychologie
- Leraar psychologie in Heidelberg
- Professor filosofie in Zurich
- 1879 richtte hij een psychologisch laboratorium op in Leipzig
- Onderscheid tussen Wundt-1 en Wundt-2
▪ Wundt-1 = wetenschappelijke vorm (biologische benadering)
𝑄 experimentele onderzoeker, onderzoeken in het lab
𝑄 onderwerpen die niet onder invloed waren van onze
bewustzijn en creatieve gedachten
▪ Wundt-2 = filosofische vorm (filosofische benadering)
𝑄 Filosofische onderzoeker, geen experimentele onderzoeker
𝑄 Onderwerpen die wel te maken hebben met
bewustzijn en creatieve gedachten (bijv. taal,
gedachten, sociaal gedrag)
𝑄 Filosofische benadering, omdat Wundt erin geloofde
dat deze onderwerpen te complex waren voor
natuurlijke experimenten
Het eerste boek van psychologie
• De Anima van Aristotle
- Eerste boek dat over (delen van) psychologie ging
- ‘’Anima’’ is Latijn
▪ Engels > on the soul (dekt niet volledig de lading)
▪ Grieks > Peri Psychè > ‘’over leven en weten’’
- ‘’Psychologie’’ bestaat uit:
▪ ‘’psychè’’ = ‘’leven en weten’’
▪ ‘’logos’’ = ‘’woord’’ > ‘’leer of studie’’
> dus de letterlijk: ‘’de leer of studie van leven en weten’’
- Eerste hoofdstuk van het boek is gewijd aan de ideeën van Plato en
Socrates (Socrates = leraar van Plato)
- ‘’Psychè volgens Aristotle = zowel de kracht van leven als de
kracht van waarnemen & weten (hedendaags basis van
biologie en de basis van psychologie)
Deel 3 de opkomst van mechaniek rond 1600
Begrijpen waarom het universum is zoals het is
• Middeleeuwen: na de ineenstorting van het Romeinse Rijk in de 5e
eeuw en het verlies van Romeinse en Griekse kennis ging EUROPA
een periode in van degradatie en stagnatie (500-1500/1600)
