Hoofdstuk 1: Introducing psychology
The world of psychology: an overview
Wat is psychologie en hoe is het ontstaan?
Psychologie: de wetenschap die gedrag en mentale processen bestudeert en probeert
deze toe te passen ten behoeve van het menselijk welzijn.
Positieve psychologie: richt zich op wat goed gaat; de dingen die het leven de moeite
waard maken.
Deelgebieden van psychologie
Biologische psychologie.
Bestudeert hoe het brein en de biologische lichamelijke processen invloed
hebben op, en beïnvloed worden door, gedrag en mentale processen.
Cognitieve psychologie.
Bestudeert mentale vaardigheden zoals sensatie en perceptie, leren en
geheugen, denken, bewustzijn, intelligentie en creativiteit.
Ontwikkelingspsychologie.
Beschrijft hoe gedrag en mentale processen veranderen vanaf de geboorte en
probeert te begrijpen hoe oorzaken en gevolgen deze veranderingen
beïnvloeden.
Persoonlijkheidspsychologie.
Bestudeert individualiteit; de unieke kenmerken die ieder van ons
karakteriseren.
Klinische, begeleidings, gemeenschaps- en gezondheidspsychologie.
Klinische- en begeleidings psychologen: bestuderen de oorzaken en
behandelingen van mentale stoornissen en bieden mensen diensten aan om
deze stoornissen te overkomen.
Gemeenschapspsychologen: zorgen ervoor dat psychologische diensten
daklozen en anderen die hulp nodig hebben maar deze niet zelfstandig
opzoeken bereiken. Ook proberen ze psychische stoornissen te voorkomen
door weerstand en andere persoonlijke sterktes te bevorderen.
Gezondheidspsychologen: bestuderen de relatie tussen gedragingen,
bijvoorbeeld roken of gebrek aan beweging, en de waarschijnlijkheid van
gezondheidsproblemen. Daarnaast onderzoeken zij de impact die een ziekte
kan hebben op gedrag, denken, emoties en familierelaties.
Onderwijs- en schoolpsychologie.
Onderwijspsychologen: doen onderzoek naar en ontwikkelen theorieën over
onderwijs en leren.
Schoolpsychologen: gespecialiseerd in IQ testen, diagnosticeren van
leerproblemen en andere academische problemen en opstellen van
programma’s om prestaties en tevredenheid van leerlingen te verbeteren.
Sociale psychologie.
Bestudeert de manier waarop men over anderen denkt en hoe mensen elkaar
beïnvloeden.
Industriële- en organisatorische psychologie.
, Onderzoekt leiderschap, stress, competitie, loonschalen en andere factoren die
invloed hebben op efficiëntie, productiviteit en tevredenheid van mensen op de
werkvloer.
Kwantitatieve psychologie.
Ontwikkelt en gebruikt statistische hulpmiddelen om grote hoeveelheden data
in alle subonderdelen te analyseren.
Overige deelgebieden.
Sportpsychologen: onderzoeken de relaties tussen de beste prestatie van een
atleet en psychologische variabelen zoals motivatie en emotie.
Forensische psychologen: assisteren bij juryselectie, evalueren de mentale
bekwaamheid van een verdachte om terecht te staan en gaan om met andere
problemen rondom psychologie en het recht.
Omgevingspsychologen: onderzoeken het effect van de fysieke omgeving op
gedrag en mentale processen.
Verbanden binnen de psychologie en daarbuiten
Net zoals de deelgebieden van de psychologie met elkaar verbonden zijn, is de
psychologie zelf aan veel andere gebieden gekoppeld.
Veel van deze verbanden ontstaan wanneer onderzoek uitgevoerd in de ene
discipline wordt toegepast in de andere.
Onderzoek: de basis van de psychologie.
Psychologen voeren experimenten en andere wetenschappelijke procedures uit om
systematisch informatie over gedrag en mentale processen te verzamelen en
analyseren. Hun conclusies zijn op de resultaten hiervan gebaseerd.
Een korte geschiedenis van de psychologie
Psychologie is een relatief nieuwe discipline, maar zijn wortels kunnen door de
eeuwen heen worden getraceerd, vooral in de geschiedenis van de filosofie.
In het oude Griekenland werd gedebatteerd over psychologische onderwerpen.
Het empirisme (vanaf ongeveer 1600) was belangrijk voor de ontwikkeling van
wetenschappelijke psychologie.
Officieel bestaat moderne psychologie vanaf 1879; het jaar dat Wilhelm Wundt het
eerste officiële psychologische onderzoekslaboratorium oprichtte aan de Universiteit
van Leipzig.
Vooral gefocust op bewustzijn; wilde de basiselementen onderzoeken en hun
relatie onderling beschrijven.
Rond 1912 pleitten de ‘Gestalt Psychologen’ tegen Wundt’s inspanningen om
menselijke ervaring op te delen in losse onderdelen; het geheel van bewuste ervaring
is niet hetzelfde als de som van zijn onderdelen.
Freud had altijd aangenomen dat gedrag en mentale processen fysieke oorzaken
hebben, maar ging hier eind 1800 aan twijfelen.
Hij concludeerde uiteindelijk dat al het gedrag ontstaat door psychologische
processen.
William James was het ook niet eens met Wundt; hij wilde begrijpen hoe
afbeeldingen, sensaties, herinneringen en andere mentale gebeurtenissen die onze
, ‘stream of consciousness’ creëren functioneren en helpen ons aan te passen aan onze
omgeving.
Watson (behaviorisme) erkende dat bewustzijn bestaat, maar vond het niet waardevol
genoeg om te onderzoeken. Hij geloofde dat leren het belangrijkste was en dat mensen
en dieren zich hierdoor aanpassen aan hun omgeving.
Approaches to the science of psychology
Waarom leggen psychologen gedrag niet allemaal op dezelfde manier uit?
Veel psychologen binden zich niet aan één benadering, maar mengen aspecten van
twee of meer benaderingen om gedrag en mentale processen beter te kunnen
begrijpen.
Er zijn vandaag de dag verschillende benaderingen.
Biological approach.
Gedrag en mentale processen worden grotendeels gevormd door
biologische processen.
Bestudeert de psychologische effecten van hormonen, genen en de
activiteit van het zenuwstelsel.
Evolutionary approach.
Natuurlijke selectie: het evolutionaire mechanisme waardoor de
sterkste individuen overleven om zich voort te planten; wordt nu vooral
bekeken op het niveau van genen.
Neemt aan dat gedrag en mentale processen van mensen en dieren ook
worden beïnvloed door natuurlijke selectie.
Psychodynamic approach.
Neemt aan dat gedrag en mentale processen een reflectie zijn van
constante en grotendeels onbewuste psychologische worstelingen.
Worstelingen zijn meestal een conflict tussen impulsen om instincten te
voldoen en de nood regels van de gemeenschap te volgen.
Behavioral approach.
Benadrukt dat menselijk gedrag grotendeels wordt bepaald door wat
iemand heeft geleerd, vooral door straf en beloning.
Cognitive approach.
Richt zich op hoe we informatie opnemen, mentaal weergeven en
opslaan; hoe we deze informatie waarnemen en verwerken; en hoe deze
cognitieve processen ons gedrag beïnvloeden.
Humanistic approach
Richt zich op hoe elk persoon een unieke capaciteit heeft om te kiezen
hoe hij denkt en handelt; keuzes worden gedreven door hoe het
individu de wereld waarneemt.
Human diversity and psychology
Hoe beïnvloedt je culturele achtergrond je gedrag?
De impact van sociaal-culturele diversiteit op psychologie.
Variaties in sociaal-culturele factoren zorgen voor aanzienlijke verschillen in
gedrag en mentale processen.
The world of psychology: an overview
Wat is psychologie en hoe is het ontstaan?
Psychologie: de wetenschap die gedrag en mentale processen bestudeert en probeert
deze toe te passen ten behoeve van het menselijk welzijn.
Positieve psychologie: richt zich op wat goed gaat; de dingen die het leven de moeite
waard maken.
Deelgebieden van psychologie
Biologische psychologie.
Bestudeert hoe het brein en de biologische lichamelijke processen invloed
hebben op, en beïnvloed worden door, gedrag en mentale processen.
Cognitieve psychologie.
Bestudeert mentale vaardigheden zoals sensatie en perceptie, leren en
geheugen, denken, bewustzijn, intelligentie en creativiteit.
Ontwikkelingspsychologie.
Beschrijft hoe gedrag en mentale processen veranderen vanaf de geboorte en
probeert te begrijpen hoe oorzaken en gevolgen deze veranderingen
beïnvloeden.
Persoonlijkheidspsychologie.
Bestudeert individualiteit; de unieke kenmerken die ieder van ons
karakteriseren.
Klinische, begeleidings, gemeenschaps- en gezondheidspsychologie.
Klinische- en begeleidings psychologen: bestuderen de oorzaken en
behandelingen van mentale stoornissen en bieden mensen diensten aan om
deze stoornissen te overkomen.
Gemeenschapspsychologen: zorgen ervoor dat psychologische diensten
daklozen en anderen die hulp nodig hebben maar deze niet zelfstandig
opzoeken bereiken. Ook proberen ze psychische stoornissen te voorkomen
door weerstand en andere persoonlijke sterktes te bevorderen.
Gezondheidspsychologen: bestuderen de relatie tussen gedragingen,
bijvoorbeeld roken of gebrek aan beweging, en de waarschijnlijkheid van
gezondheidsproblemen. Daarnaast onderzoeken zij de impact die een ziekte
kan hebben op gedrag, denken, emoties en familierelaties.
Onderwijs- en schoolpsychologie.
Onderwijspsychologen: doen onderzoek naar en ontwikkelen theorieën over
onderwijs en leren.
Schoolpsychologen: gespecialiseerd in IQ testen, diagnosticeren van
leerproblemen en andere academische problemen en opstellen van
programma’s om prestaties en tevredenheid van leerlingen te verbeteren.
Sociale psychologie.
Bestudeert de manier waarop men over anderen denkt en hoe mensen elkaar
beïnvloeden.
Industriële- en organisatorische psychologie.
, Onderzoekt leiderschap, stress, competitie, loonschalen en andere factoren die
invloed hebben op efficiëntie, productiviteit en tevredenheid van mensen op de
werkvloer.
Kwantitatieve psychologie.
Ontwikkelt en gebruikt statistische hulpmiddelen om grote hoeveelheden data
in alle subonderdelen te analyseren.
Overige deelgebieden.
Sportpsychologen: onderzoeken de relaties tussen de beste prestatie van een
atleet en psychologische variabelen zoals motivatie en emotie.
Forensische psychologen: assisteren bij juryselectie, evalueren de mentale
bekwaamheid van een verdachte om terecht te staan en gaan om met andere
problemen rondom psychologie en het recht.
Omgevingspsychologen: onderzoeken het effect van de fysieke omgeving op
gedrag en mentale processen.
Verbanden binnen de psychologie en daarbuiten
Net zoals de deelgebieden van de psychologie met elkaar verbonden zijn, is de
psychologie zelf aan veel andere gebieden gekoppeld.
Veel van deze verbanden ontstaan wanneer onderzoek uitgevoerd in de ene
discipline wordt toegepast in de andere.
Onderzoek: de basis van de psychologie.
Psychologen voeren experimenten en andere wetenschappelijke procedures uit om
systematisch informatie over gedrag en mentale processen te verzamelen en
analyseren. Hun conclusies zijn op de resultaten hiervan gebaseerd.
Een korte geschiedenis van de psychologie
Psychologie is een relatief nieuwe discipline, maar zijn wortels kunnen door de
eeuwen heen worden getraceerd, vooral in de geschiedenis van de filosofie.
In het oude Griekenland werd gedebatteerd over psychologische onderwerpen.
Het empirisme (vanaf ongeveer 1600) was belangrijk voor de ontwikkeling van
wetenschappelijke psychologie.
Officieel bestaat moderne psychologie vanaf 1879; het jaar dat Wilhelm Wundt het
eerste officiële psychologische onderzoekslaboratorium oprichtte aan de Universiteit
van Leipzig.
Vooral gefocust op bewustzijn; wilde de basiselementen onderzoeken en hun
relatie onderling beschrijven.
Rond 1912 pleitten de ‘Gestalt Psychologen’ tegen Wundt’s inspanningen om
menselijke ervaring op te delen in losse onderdelen; het geheel van bewuste ervaring
is niet hetzelfde als de som van zijn onderdelen.
Freud had altijd aangenomen dat gedrag en mentale processen fysieke oorzaken
hebben, maar ging hier eind 1800 aan twijfelen.
Hij concludeerde uiteindelijk dat al het gedrag ontstaat door psychologische
processen.
William James was het ook niet eens met Wundt; hij wilde begrijpen hoe
afbeeldingen, sensaties, herinneringen en andere mentale gebeurtenissen die onze
, ‘stream of consciousness’ creëren functioneren en helpen ons aan te passen aan onze
omgeving.
Watson (behaviorisme) erkende dat bewustzijn bestaat, maar vond het niet waardevol
genoeg om te onderzoeken. Hij geloofde dat leren het belangrijkste was en dat mensen
en dieren zich hierdoor aanpassen aan hun omgeving.
Approaches to the science of psychology
Waarom leggen psychologen gedrag niet allemaal op dezelfde manier uit?
Veel psychologen binden zich niet aan één benadering, maar mengen aspecten van
twee of meer benaderingen om gedrag en mentale processen beter te kunnen
begrijpen.
Er zijn vandaag de dag verschillende benaderingen.
Biological approach.
Gedrag en mentale processen worden grotendeels gevormd door
biologische processen.
Bestudeert de psychologische effecten van hormonen, genen en de
activiteit van het zenuwstelsel.
Evolutionary approach.
Natuurlijke selectie: het evolutionaire mechanisme waardoor de
sterkste individuen overleven om zich voort te planten; wordt nu vooral
bekeken op het niveau van genen.
Neemt aan dat gedrag en mentale processen van mensen en dieren ook
worden beïnvloed door natuurlijke selectie.
Psychodynamic approach.
Neemt aan dat gedrag en mentale processen een reflectie zijn van
constante en grotendeels onbewuste psychologische worstelingen.
Worstelingen zijn meestal een conflict tussen impulsen om instincten te
voldoen en de nood regels van de gemeenschap te volgen.
Behavioral approach.
Benadrukt dat menselijk gedrag grotendeels wordt bepaald door wat
iemand heeft geleerd, vooral door straf en beloning.
Cognitive approach.
Richt zich op hoe we informatie opnemen, mentaal weergeven en
opslaan; hoe we deze informatie waarnemen en verwerken; en hoe deze
cognitieve processen ons gedrag beïnvloeden.
Humanistic approach
Richt zich op hoe elk persoon een unieke capaciteit heeft om te kiezen
hoe hij denkt en handelt; keuzes worden gedreven door hoe het
individu de wereld waarneemt.
Human diversity and psychology
Hoe beïnvloedt je culturele achtergrond je gedrag?
De impact van sociaal-culturele diversiteit op psychologie.
Variaties in sociaal-culturele factoren zorgen voor aanzienlijke verschillen in
gedrag en mentale processen.
