lOMoARcPSD|12798044
Inleiding in de biologie Biologie Havo
Basisstof 1: Wat is biologie?
- Biologie is bestuderen van organismen
- Organismen zijn levende wezens zoals: bacteriën, schimmels,
planten en dieren. Deze levende wezens tonen
levensverschijnselen: voortplanten, groeien, metaboliseren. Als
een organisme geen levensverschijnselen meer toont, is het dood.
- Individuen behoren tot dezelfde soort als zij zich onderling
kunnen voortplanten en vruchtbare nakomelingen kunnen
voortbrengen.
- Organismen zijn opgedeeld in biologische eenheden: Molecuul
(DNA), cel, weefsel, orgaan, orgaanstelsel, organisme, populatie,
ecosysteem, biosfeer (systeem aarde)
- Als er op een hoger organisatieniveau een nieuwe eigenschap
ontstaat die er op het lagere organisatieniveau niet is, noem je
dat een emergente eigenschap.
Basisstof 2: Organen, weefsel en cellen
- Weefsels:
o Dekweefsel (epitheel): Dit weefsel bekleedt en
beschermt inwendige en uitwendige
lichaamsoppervlakte, slijmvlies is ook dekweefsel.
o Zenuwweefsel: In je zenuwstelsel, lange uitlopers zodat
impulsen ver en snel doorkomen.
o Spierweefsel: Spierweefsel bestaat uit langgerekte
cellen die kunnen samentrekken.
o Bindweefsel: Bindweefsel geeft steun en vorm aan het
organisme, het vult holle ruimtes tussen organen. Het licht
verder uit elkaar en kan elastisch of stevig zijn. Het type vezel
en de dichtheid ervan en de tussencelstof bepalen de functie
van het bindweefsel.
- Tussencelstof: Stof die tussen celmembranen zit, kan
belangrijke functie hebben bijvoorbeeld in botten, waar het
kalkzouten bevat.
Basisstof 3: Plantaardige en dierlijke cellen
- Planten- en dierencellen lijken veel op elkaar, maar hebben ook
verschillen.
Beide hebben: Celmembraam, endoplasmatisch reticulum,
golgi-apparaat, celkern, cytoplasma, (kleine)vacuole.
Plantencellen hebben nog bladgroenkorrels, celwand.
- De grote vacuole bij een plantencel bevat vacuolevocht met vaak
kleurstoffen, wat een plant/bloem zijn kleur geeft. Daarnaast
geeft de vacuole stevigheid aan de plantencel.
- Plastiden zijn organellen die kleur geven:
o Chloroplasten: bladgroenkorrels (fotosynthese),
bevatten chlorofyl
o Chromoplasten: gele, oranje en rode kleurstoffen
Inleiding in de biologie Biologie Havo
Basisstof 1: Wat is biologie?
- Biologie is bestuderen van organismen
- Organismen zijn levende wezens zoals: bacteriën, schimmels,
planten en dieren. Deze levende wezens tonen
levensverschijnselen: voortplanten, groeien, metaboliseren. Als
een organisme geen levensverschijnselen meer toont, is het dood.
- Individuen behoren tot dezelfde soort als zij zich onderling
kunnen voortplanten en vruchtbare nakomelingen kunnen
voortbrengen.
- Organismen zijn opgedeeld in biologische eenheden: Molecuul
(DNA), cel, weefsel, orgaan, orgaanstelsel, organisme, populatie,
ecosysteem, biosfeer (systeem aarde)
- Als er op een hoger organisatieniveau een nieuwe eigenschap
ontstaat die er op het lagere organisatieniveau niet is, noem je
dat een emergente eigenschap.
Basisstof 2: Organen, weefsel en cellen
- Weefsels:
o Dekweefsel (epitheel): Dit weefsel bekleedt en
beschermt inwendige en uitwendige
lichaamsoppervlakte, slijmvlies is ook dekweefsel.
o Zenuwweefsel: In je zenuwstelsel, lange uitlopers zodat
impulsen ver en snel doorkomen.
o Spierweefsel: Spierweefsel bestaat uit langgerekte
cellen die kunnen samentrekken.
o Bindweefsel: Bindweefsel geeft steun en vorm aan het
organisme, het vult holle ruimtes tussen organen. Het licht
verder uit elkaar en kan elastisch of stevig zijn. Het type vezel
en de dichtheid ervan en de tussencelstof bepalen de functie
van het bindweefsel.
- Tussencelstof: Stof die tussen celmembranen zit, kan
belangrijke functie hebben bijvoorbeeld in botten, waar het
kalkzouten bevat.
Basisstof 3: Plantaardige en dierlijke cellen
- Planten- en dierencellen lijken veel op elkaar, maar hebben ook
verschillen.
Beide hebben: Celmembraam, endoplasmatisch reticulum,
golgi-apparaat, celkern, cytoplasma, (kleine)vacuole.
Plantencellen hebben nog bladgroenkorrels, celwand.
- De grote vacuole bij een plantencel bevat vacuolevocht met vaak
kleurstoffen, wat een plant/bloem zijn kleur geeft. Daarnaast
geeft de vacuole stevigheid aan de plantencel.
- Plastiden zijn organellen die kleur geven:
o Chloroplasten: bladgroenkorrels (fotosynthese),
bevatten chlorofyl
o Chromoplasten: gele, oranje en rode kleurstoffen
