Hoorcolleges Motorisch Leren
Hoorcollege 1 – Motorisch Leren 1:
Theoretische benaderingen en gerelateerde praktische thema’s
Benadering Praktisch thema
Dynamische systeemtheorie Niet-lineaire pedagogiek
Ecologische psychologie Niet-lineaire pedagogiek
Impliciet leren
Perceptueel-motorisch leren
Sociale leertheorie Observationeel leren
Informatietheoretische benadering Feedback
Afwisseling en variatie
Taakmoeilijkheid
Leren: een proces dat leidt tot relatief duurzame veranderingen in het
gedragspotentieel als gevolg van specifieke ervaringen met de omgeving.
Motorisch leren is een gevolg van oefenen! resultaat van ervaring
Ontstaan van expertise door deliberate practice:
1. Uren maken
2. Gericht oefenen
- Doel: verbeteren prestatie (gericht op vernieuwing)
- Aandacht voor feedback
- Sterke focus van aandacht
- Specifiek oefenen (relevant voor doel)
Vaak gerelateerd aan vroege specialisatie
Deliberate practice: manier van toegewijd oefenen om doelgericht beter te worden
in een specifieke handeling
- ‘optimal learning and improvement of performance occur when involved in
activities that lead the individual to focus on, persist in, and tolerate high
levels of specific, appropriate and pertinent practice, wherein they are
motivated to practice because practice improves performance
Deliberate play: doel = zoveel mogelijk plezier hebben
- Vroege ontwikkelingsactiviteiten de intrinsiek motiverend, direct voldoening
vertrekkend en speciaal ontworpen zijn om maximaal plezier te bereiken
Kenmerken: intrinsieke motivatie, informeel, aangepaste regels, experimenteren,
exploreren, flexibiliteit, vaak gerelateerd aan vroege diversificatie
Vroege diversificatie: verschillende activiteiten doen (niet vasthouden aan 1 sport)
,Voor- en nadelen deliberate practice & play en welke situatie:
- Practice: doel = leren, meer voor volwassenen/ervaren sporters.
o Voordeel: specifiek beter worden
o Nadeel: dropouts, niet eeuwig volhouden, blessures, niet generiek
beter worden
- Play: doel = plezier, meer voor kinderen/beginnende sporters
o Voordeel: generiek beter
o Nadeel: niet specifiek beter
Tabel verwachte uitkomsten bij verschillende niveau’s van sport
v.l.n.r.: voor de lol, hoog niveau, topsport
Verwerven en leren:
Belang van retentie en transfer.
, 1 t/m 6 is de verwervingsfase, waarin nieuw gedrag wordt aangeleerd/geoefend.
Daarna wordt er getest (testfase). Er is geleerd als er een significant verschil is
tussen de posttest en retentietest.
Pretest: checken hoe goed iemand al is
Posttest: checken na interventie
Retentietest: checken na een tijdje
Iemand scoort lager in retentie dan in posttest geen offline learning/consolidatie
processen plaatsgevonden dus geen transfer naar langetermijngeheugen.
Iemand scoort hoger in retentie dan posttest vermoeidheid door training bij
posttest of veel offline-learning plaatsgevonden.
Het is niet vanzelfsprekend dat er een transfer optreedt transfertest doen
(checken of er echt is geleerd).
Hoorcollege 2 – Dynamische systeemtheorie en niet-lineaire pedagogiek:
Beweger/bewegingsapparaat als complex dynamisch systeem: interactie van
factoren (vrijheidsgraden/constraints) bepaalt de gedragstoestand van het systeem
Betreft verschillende kenmerken van de beweger/het bewgingsapparaat: neurale,
biomechanische en psychologische constraints
In het geval van bewegen: de bewegingsuitvoering/het coördinatiepatroon
In het geval van bewegen: betreft het systeem de beweger/zijn bewegingsapparaat
Een complex systeem kan vb. zijn een sportteam, het weer, school vissen,
mensenmassa.
Kenmerken van een dynamisch systeem:
- Open systeem: er vindt interactie plaats met de omgeving
o Co-adaptatie: aanpassing van gedrag in relatie tot de omgeving
- Het systeem is complex
o Veel interacterende vrijheidsgraden (op diverse niveaus) kunnen
zorgen voor verschillende gedragingen van het systeem
Mogelijkheid dat verschillende configuraties kunnen zorgen
voor dezelfde output/hetzelfde gedrag
o Interactie van veel vrijheidsgraden zorgt voor niet-lineair gedrag
Optreden van (fase)transities door kritische fluctuaties
waarbij mate van verandering vrijheidsgraad en effect op
gedrag niet-proportioneel is
- Gedrag(stoestand) komt door zelforganisatie tot stand
o Stabiele (attractoren) en niet-stabiele gedragstoestanden
- Niet-stabiele gedragstoestanden worden gekenmerkt door variabiliteit
Complex: heel veel verschillende factoren die op verschillende niveaus met elkaar
interacteren. Dynamische systemen gedragen zich heel grillig.
Fasetransitie: plotselinge verandering van de ene gedragstoestand naar de andere
Hoorcollege 1 – Motorisch Leren 1:
Theoretische benaderingen en gerelateerde praktische thema’s
Benadering Praktisch thema
Dynamische systeemtheorie Niet-lineaire pedagogiek
Ecologische psychologie Niet-lineaire pedagogiek
Impliciet leren
Perceptueel-motorisch leren
Sociale leertheorie Observationeel leren
Informatietheoretische benadering Feedback
Afwisseling en variatie
Taakmoeilijkheid
Leren: een proces dat leidt tot relatief duurzame veranderingen in het
gedragspotentieel als gevolg van specifieke ervaringen met de omgeving.
Motorisch leren is een gevolg van oefenen! resultaat van ervaring
Ontstaan van expertise door deliberate practice:
1. Uren maken
2. Gericht oefenen
- Doel: verbeteren prestatie (gericht op vernieuwing)
- Aandacht voor feedback
- Sterke focus van aandacht
- Specifiek oefenen (relevant voor doel)
Vaak gerelateerd aan vroege specialisatie
Deliberate practice: manier van toegewijd oefenen om doelgericht beter te worden
in een specifieke handeling
- ‘optimal learning and improvement of performance occur when involved in
activities that lead the individual to focus on, persist in, and tolerate high
levels of specific, appropriate and pertinent practice, wherein they are
motivated to practice because practice improves performance
Deliberate play: doel = zoveel mogelijk plezier hebben
- Vroege ontwikkelingsactiviteiten de intrinsiek motiverend, direct voldoening
vertrekkend en speciaal ontworpen zijn om maximaal plezier te bereiken
Kenmerken: intrinsieke motivatie, informeel, aangepaste regels, experimenteren,
exploreren, flexibiliteit, vaak gerelateerd aan vroege diversificatie
Vroege diversificatie: verschillende activiteiten doen (niet vasthouden aan 1 sport)
,Voor- en nadelen deliberate practice & play en welke situatie:
- Practice: doel = leren, meer voor volwassenen/ervaren sporters.
o Voordeel: specifiek beter worden
o Nadeel: dropouts, niet eeuwig volhouden, blessures, niet generiek
beter worden
- Play: doel = plezier, meer voor kinderen/beginnende sporters
o Voordeel: generiek beter
o Nadeel: niet specifiek beter
Tabel verwachte uitkomsten bij verschillende niveau’s van sport
v.l.n.r.: voor de lol, hoog niveau, topsport
Verwerven en leren:
Belang van retentie en transfer.
, 1 t/m 6 is de verwervingsfase, waarin nieuw gedrag wordt aangeleerd/geoefend.
Daarna wordt er getest (testfase). Er is geleerd als er een significant verschil is
tussen de posttest en retentietest.
Pretest: checken hoe goed iemand al is
Posttest: checken na interventie
Retentietest: checken na een tijdje
Iemand scoort lager in retentie dan in posttest geen offline learning/consolidatie
processen plaatsgevonden dus geen transfer naar langetermijngeheugen.
Iemand scoort hoger in retentie dan posttest vermoeidheid door training bij
posttest of veel offline-learning plaatsgevonden.
Het is niet vanzelfsprekend dat er een transfer optreedt transfertest doen
(checken of er echt is geleerd).
Hoorcollege 2 – Dynamische systeemtheorie en niet-lineaire pedagogiek:
Beweger/bewegingsapparaat als complex dynamisch systeem: interactie van
factoren (vrijheidsgraden/constraints) bepaalt de gedragstoestand van het systeem
Betreft verschillende kenmerken van de beweger/het bewgingsapparaat: neurale,
biomechanische en psychologische constraints
In het geval van bewegen: de bewegingsuitvoering/het coördinatiepatroon
In het geval van bewegen: betreft het systeem de beweger/zijn bewegingsapparaat
Een complex systeem kan vb. zijn een sportteam, het weer, school vissen,
mensenmassa.
Kenmerken van een dynamisch systeem:
- Open systeem: er vindt interactie plaats met de omgeving
o Co-adaptatie: aanpassing van gedrag in relatie tot de omgeving
- Het systeem is complex
o Veel interacterende vrijheidsgraden (op diverse niveaus) kunnen
zorgen voor verschillende gedragingen van het systeem
Mogelijkheid dat verschillende configuraties kunnen zorgen
voor dezelfde output/hetzelfde gedrag
o Interactie van veel vrijheidsgraden zorgt voor niet-lineair gedrag
Optreden van (fase)transities door kritische fluctuaties
waarbij mate van verandering vrijheidsgraad en effect op
gedrag niet-proportioneel is
- Gedrag(stoestand) komt door zelforganisatie tot stand
o Stabiele (attractoren) en niet-stabiele gedragstoestanden
- Niet-stabiele gedragstoestanden worden gekenmerkt door variabiliteit
Complex: heel veel verschillende factoren die op verschillende niveaus met elkaar
interacteren. Dynamische systemen gedragen zich heel grillig.
Fasetransitie: plotselinge verandering van de ene gedragstoestand naar de andere
