Begrippenlijst sociologie en recht
College 1: Waarborgen van rechtvaardigheid
Sociologie
Empowerment Een proces van versterking waarbij individuen, organisaties en
gemeenschappen greep krijgen op de eigen situatie en hun
omgeving en dit via het verwerven van controle, het aanscherpen
van kritisch bewustzijn en het stimuleren van participatie
Sociale inclusie / exclusie Sociale exclusie houdt in dat er uitsluitingsmechanismen in de
samenleving zijn die het empowerment proces belemmeren
Sociale inclusie is de insluiting in de samenleving van achtergestelde
groepen op basis van gelijkwaardige rechten en plichten
Intersectioneel denken / Kruispuntdenken houdt in dat je vormen van uitsluiting niet
kruispuntdenken onderscheidt maar juist bekijkt vanuit een alomvattende blik.
Belangrijkste thema’s: deel identiteiten die te maken hebben met
(on)macht kan je niet los van elkaar zien. De manier waarop je in de
maatschappij staat is afhankelijk van alle stukjes. Uitsluitingen zijn
alleen te begrijpen als je de combinatie van deelidentiteiten
analyseert.
Erving Goffman: rollen Volgens Goffman zijn we in de dagelijkse rollen vooral bezig met
zelfpresentatie en impression management; het manipuleren van
de indrukken van anderen.
Manifeste / latente Verklaringen voor uitsluiting.
verklaring Latente verklaring is het fenomeen dat we ons niet altijd bewust zijn
van onze beweegredenen onbewuste uitsluiting.
Manifeste verklaring is het fenomeen dat we een bewuste
verklaring kunnen geven van onze beweegredenen bewuste
uitsluiting.
Recht
Mensenrechten en Mensenrechten zijn onvervreembare vrijheidsrechten die de
burgerrechten (UVRM, overheid moet garanderen. En die voor iedereen/alle burgers
EVRM) en hun uitsluitende gelden.
werking Terwijl burgerrechten alleen voor burgers van een samenleving. Ben
je geen burger, dan heb je geen rechten. Vluchtelingen die buiten de
samenleving vallen hebben niets.
De invloed van de burger op Electorale participatie: bij verkiezingen je stem uitbrengen.
politiek Niet-electorale participatie: actievoeren door bijv. contact te zoeken
met de media of contact op te nemen met een politicus. De meest
ingrijpende vorm is het burgerinitiatief, waarmee burgers een
maatschappelijke kwestie op de agenda van de Tweede Kamer
kunnen plaatsen.
Actief lid worden van een politieke partij of een pressiegroep.
College 2: Macht
Sociologie
Macht(smiddelen) Er is macht over een ander (machtsverhouding tussen een
machtsmeerdere en machtsmindere). Het doel van macht is om het
handelen van anderen te beïnvloeden. vergt strategisch handelen
, van machthebber. Strategisch handelen is slim inzetten van
informatie.
Nieuwe macht is het inzetten van massale deelname en onderlinge
afstemming om verandering te bewerkstelligen.
Sociale mobiliteit/ Stratificatie is het indelen van groepen mensen in maatschappelijke
stratificatie lagen, waar een ongelijkheidsverhouding bestaat. Sociale mobiliteit
is de verandering in sociale positie van een persoon of groep binnen
de stratificatie.
Minoriteiten/ dominanten Minoriteiten zijn groepen in de samenleving die achtergesteld zijn
en over onvoldoende maatschappelijke invloed beschikken om hun
positie te verbeteren.
Dominanten zijn overheersende groepen in de samenleving die de
meerderheid vormen.
Max Weber: Functionele Waarderationaliteit is gedrag dat gebaseerd is op een bepaalde
rationaliteit/ waarde of principe. Iets doen vanuit een waarde.
waarderationaliteit Functionele rationaliteit is gedrag gericht op weloverwogen eigen
doeleinden, waarbij de beschikbare middelen zo efficiënt mogelijk
worden ingezet.
Volgens Weber gaat de functionele rationaliteit boven de
waarderationaliteit in de samenleving, door het wegvallen van
religie. Daarom is het belangrijk om een tegenmacht te hebben. Het
bemiddelt en buffert macht en verzacht of voorkomt eventuele
misdaden.
Recht
Recht op privacy (oorsprong Iedereen in Nederland heeft recht op privacy. De gegevens die over
grondwet) jou vastgelegd zijn, mag je inzien en kun je eventueel verbeteren.
Persoonlijke vrijheid is een voorwaarde voor het uitoefenen van veel
andere rechten. Daarom staan deze rechten in de grondwet, artikel
10 t/m 13:
art. 10 Gw: persoonlijke vrijheid
art. 11 Gw: onaantastbaarheid van het lichaam
art. 12 Gw: huisrecht
art. 13 Gw: briefgeheim
Gegevensverwerking 3 vragen over hanteren AVG
volgens de AVG (grondslag, 1. Heb ik een goede reden/grondslag om gegevens te
waarborgen en procedure) verwerken?
2. Heb ik bij het verwerken de rechten (zoals doelbinding en
benoemen van ontvangers) van de betrokkene
gerespecteerd?
3. Heb ik in het proces van gegevensverwerking voldoende zorg
gedragen voor de waarborgen (proportionaliteit en
subsidiariteit)?
De AP (Autoriteit persoonsgegevens) houdt toezicht op de naleving
van de wettelijke regels voor bescherming van persoonsgegevens
Grondslagen voor gegevensverstrekking:
- Toestemming van de betrokkene
- Uitvoeren van een overeenkomst
- Wettelijke verplichting
- Vitaal belang van de betrokkene
College 1: Waarborgen van rechtvaardigheid
Sociologie
Empowerment Een proces van versterking waarbij individuen, organisaties en
gemeenschappen greep krijgen op de eigen situatie en hun
omgeving en dit via het verwerven van controle, het aanscherpen
van kritisch bewustzijn en het stimuleren van participatie
Sociale inclusie / exclusie Sociale exclusie houdt in dat er uitsluitingsmechanismen in de
samenleving zijn die het empowerment proces belemmeren
Sociale inclusie is de insluiting in de samenleving van achtergestelde
groepen op basis van gelijkwaardige rechten en plichten
Intersectioneel denken / Kruispuntdenken houdt in dat je vormen van uitsluiting niet
kruispuntdenken onderscheidt maar juist bekijkt vanuit een alomvattende blik.
Belangrijkste thema’s: deel identiteiten die te maken hebben met
(on)macht kan je niet los van elkaar zien. De manier waarop je in de
maatschappij staat is afhankelijk van alle stukjes. Uitsluitingen zijn
alleen te begrijpen als je de combinatie van deelidentiteiten
analyseert.
Erving Goffman: rollen Volgens Goffman zijn we in de dagelijkse rollen vooral bezig met
zelfpresentatie en impression management; het manipuleren van
de indrukken van anderen.
Manifeste / latente Verklaringen voor uitsluiting.
verklaring Latente verklaring is het fenomeen dat we ons niet altijd bewust zijn
van onze beweegredenen onbewuste uitsluiting.
Manifeste verklaring is het fenomeen dat we een bewuste
verklaring kunnen geven van onze beweegredenen bewuste
uitsluiting.
Recht
Mensenrechten en Mensenrechten zijn onvervreembare vrijheidsrechten die de
burgerrechten (UVRM, overheid moet garanderen. En die voor iedereen/alle burgers
EVRM) en hun uitsluitende gelden.
werking Terwijl burgerrechten alleen voor burgers van een samenleving. Ben
je geen burger, dan heb je geen rechten. Vluchtelingen die buiten de
samenleving vallen hebben niets.
De invloed van de burger op Electorale participatie: bij verkiezingen je stem uitbrengen.
politiek Niet-electorale participatie: actievoeren door bijv. contact te zoeken
met de media of contact op te nemen met een politicus. De meest
ingrijpende vorm is het burgerinitiatief, waarmee burgers een
maatschappelijke kwestie op de agenda van de Tweede Kamer
kunnen plaatsen.
Actief lid worden van een politieke partij of een pressiegroep.
College 2: Macht
Sociologie
Macht(smiddelen) Er is macht over een ander (machtsverhouding tussen een
machtsmeerdere en machtsmindere). Het doel van macht is om het
handelen van anderen te beïnvloeden. vergt strategisch handelen
, van machthebber. Strategisch handelen is slim inzetten van
informatie.
Nieuwe macht is het inzetten van massale deelname en onderlinge
afstemming om verandering te bewerkstelligen.
Sociale mobiliteit/ Stratificatie is het indelen van groepen mensen in maatschappelijke
stratificatie lagen, waar een ongelijkheidsverhouding bestaat. Sociale mobiliteit
is de verandering in sociale positie van een persoon of groep binnen
de stratificatie.
Minoriteiten/ dominanten Minoriteiten zijn groepen in de samenleving die achtergesteld zijn
en over onvoldoende maatschappelijke invloed beschikken om hun
positie te verbeteren.
Dominanten zijn overheersende groepen in de samenleving die de
meerderheid vormen.
Max Weber: Functionele Waarderationaliteit is gedrag dat gebaseerd is op een bepaalde
rationaliteit/ waarde of principe. Iets doen vanuit een waarde.
waarderationaliteit Functionele rationaliteit is gedrag gericht op weloverwogen eigen
doeleinden, waarbij de beschikbare middelen zo efficiënt mogelijk
worden ingezet.
Volgens Weber gaat de functionele rationaliteit boven de
waarderationaliteit in de samenleving, door het wegvallen van
religie. Daarom is het belangrijk om een tegenmacht te hebben. Het
bemiddelt en buffert macht en verzacht of voorkomt eventuele
misdaden.
Recht
Recht op privacy (oorsprong Iedereen in Nederland heeft recht op privacy. De gegevens die over
grondwet) jou vastgelegd zijn, mag je inzien en kun je eventueel verbeteren.
Persoonlijke vrijheid is een voorwaarde voor het uitoefenen van veel
andere rechten. Daarom staan deze rechten in de grondwet, artikel
10 t/m 13:
art. 10 Gw: persoonlijke vrijheid
art. 11 Gw: onaantastbaarheid van het lichaam
art. 12 Gw: huisrecht
art. 13 Gw: briefgeheim
Gegevensverwerking 3 vragen over hanteren AVG
volgens de AVG (grondslag, 1. Heb ik een goede reden/grondslag om gegevens te
waarborgen en procedure) verwerken?
2. Heb ik bij het verwerken de rechten (zoals doelbinding en
benoemen van ontvangers) van de betrokkene
gerespecteerd?
3. Heb ik in het proces van gegevensverwerking voldoende zorg
gedragen voor de waarborgen (proportionaliteit en
subsidiariteit)?
De AP (Autoriteit persoonsgegevens) houdt toezicht op de naleving
van de wettelijke regels voor bescherming van persoonsgegevens
Grondslagen voor gegevensverstrekking:
- Toestemming van de betrokkene
- Uitvoeren van een overeenkomst
- Wettelijke verplichting
- Vitaal belang van de betrokkene
