Goed, beter, excellent!
Er is al jaren een lijst met zwakke scholen. Er werd weinig aandacht besteed aan de
leerlingen en scholen die uitblonken, maar daar komt nu eindelijk verandering in. Scholen
kunnen zich opgeven voor de excellente scholen verkiezing. Het predicaat ‘Excellente
School’, wat de scholen hiermee kunnen verdienen, is een predicaat voor scholen met
bijzondere kwaliteiten en voor scholen die uitblinken in een specifiek excellentieprofiel. Naar
mijn mening is het een goede zaak dat excellentie in het onderwijs wordt bevorderd. In deze
tekst zullen er drie argumenten voor de bevordering van excellentie in het onderwijs worden
genoemd, en twee tegenargumenten zullen worden weerlegd.
Allereerst is excellentie uiterst belangrijk voor het welzijn en de welvaart van mensen. Door
de jaren heen leren we onszelf steeds beter kennen; wat onze talenten zijn, wat we leuk
vinden om te doen, et cetera. Zo komen we er vaak ook achter, dat we meer kunnen dan dat
we zelf denken. We stijgen boven onszelf uit en hier worden we vaak erg gelukkig van. We
blijven onszelf daardoor ook uitdagen en verbazen. Dit streven naar excellentie is dus goed
voor elk individu én voor de gehele samenleving (Dekker, 2013).
Ten tweede voorkom je met het streven naar excellentie ook zogenoemde ‘diploma-inflatie’.
Zo zou de selectie onder de basisschoolleerlingen voor het hoogste niveau wel wat strenger
mogen worden. De lat op het vwo kan daarmee ook hoger worden gelegd. Op deze manier
zijn er minder eerstejaars universiteitsstudenten, maar dit zijn wel de slimste studenten. Zo
stelt een vwo-diploma écht iets voor en is selectie voor universiteiten ook niet meer nodig.
De leerlingen die zich normaal suf vervelen op school, worden nu ook aangemoedigd om
hard te gaan werken door de nieuwe uitdagingen (Truijens, 2013).
Daarnaast verbetert het streven naar excellentie de onderwijskwaliteit van de scholen. Door
het initiatief worden scholen aangemoedigd om zich te onderscheiden van andere scholen
en om de lat hoger te leggen. Zo wordt er bijvoorbeeld gezorgd voor de opleiding en
coaching van schoolleiders, strengere eisen voor het binnenkomen van lerarenopleidingen
en goede begeleiding van nieuwe leraren. Het wordt vanzelfsprekend om van elkaar iets te
leren. Op deze manier geven de excellente scholen ook een voorbeeld aan de andere
scholen om hun kwaliteit te verbeteren en ‘excellent’ te worden (Dekker, 2013).
Tegenstanders van excellentie op scholen beweren dat twintig procent van de excellente
scholen een jaar na de verkiezing al onder het excellente niveau waren gedaald. Het gaat bij
deze verkiezing echter niet alleen om het streven naar het hoogste niveau op de school.
Vooral de bredere bekendheid van excellente scholen staat hierbij centraal. Er wordt zo
geprobeerd om meer aandacht te geven aan de top van de onderwijskwaliteit. De verkiezing
zelf is bedoeld om zo nu en dan een publieke appreciatie aan scholen die dit verdienen uit te
spreken (Leusink, 2013).
Ook zouden tegenstanders zeggen dat er door de extra aandacht voor excellente scholen en
excellente leerlingen, minder aandacht naar de leerlingen gaat die moeite hebben met
presteren op school. Dit is juist niet zo, het streven naar excellentie geldt namelijk niet alleen
voor de topleerlingen, maar ook voor leerlingen die het lastig hebben op school. Elke leerling
en elke docent wordt gestimuleerd om beter te gaan presteren. In het geval van de leerlingen
die moeite hebben met leren, zullen de docenten zich extra inzetten om de leerlingen te
helpen en extra ondersteuning te bieden (Kappers, 2013).
Er is al jaren een lijst met zwakke scholen. Er werd weinig aandacht besteed aan de
leerlingen en scholen die uitblonken, maar daar komt nu eindelijk verandering in. Scholen
kunnen zich opgeven voor de excellente scholen verkiezing. Het predicaat ‘Excellente
School’, wat de scholen hiermee kunnen verdienen, is een predicaat voor scholen met
bijzondere kwaliteiten en voor scholen die uitblinken in een specifiek excellentieprofiel. Naar
mijn mening is het een goede zaak dat excellentie in het onderwijs wordt bevorderd. In deze
tekst zullen er drie argumenten voor de bevordering van excellentie in het onderwijs worden
genoemd, en twee tegenargumenten zullen worden weerlegd.
Allereerst is excellentie uiterst belangrijk voor het welzijn en de welvaart van mensen. Door
de jaren heen leren we onszelf steeds beter kennen; wat onze talenten zijn, wat we leuk
vinden om te doen, et cetera. Zo komen we er vaak ook achter, dat we meer kunnen dan dat
we zelf denken. We stijgen boven onszelf uit en hier worden we vaak erg gelukkig van. We
blijven onszelf daardoor ook uitdagen en verbazen. Dit streven naar excellentie is dus goed
voor elk individu én voor de gehele samenleving (Dekker, 2013).
Ten tweede voorkom je met het streven naar excellentie ook zogenoemde ‘diploma-inflatie’.
Zo zou de selectie onder de basisschoolleerlingen voor het hoogste niveau wel wat strenger
mogen worden. De lat op het vwo kan daarmee ook hoger worden gelegd. Op deze manier
zijn er minder eerstejaars universiteitsstudenten, maar dit zijn wel de slimste studenten. Zo
stelt een vwo-diploma écht iets voor en is selectie voor universiteiten ook niet meer nodig.
De leerlingen die zich normaal suf vervelen op school, worden nu ook aangemoedigd om
hard te gaan werken door de nieuwe uitdagingen (Truijens, 2013).
Daarnaast verbetert het streven naar excellentie de onderwijskwaliteit van de scholen. Door
het initiatief worden scholen aangemoedigd om zich te onderscheiden van andere scholen
en om de lat hoger te leggen. Zo wordt er bijvoorbeeld gezorgd voor de opleiding en
coaching van schoolleiders, strengere eisen voor het binnenkomen van lerarenopleidingen
en goede begeleiding van nieuwe leraren. Het wordt vanzelfsprekend om van elkaar iets te
leren. Op deze manier geven de excellente scholen ook een voorbeeld aan de andere
scholen om hun kwaliteit te verbeteren en ‘excellent’ te worden (Dekker, 2013).
Tegenstanders van excellentie op scholen beweren dat twintig procent van de excellente
scholen een jaar na de verkiezing al onder het excellente niveau waren gedaald. Het gaat bij
deze verkiezing echter niet alleen om het streven naar het hoogste niveau op de school.
Vooral de bredere bekendheid van excellente scholen staat hierbij centraal. Er wordt zo
geprobeerd om meer aandacht te geven aan de top van de onderwijskwaliteit. De verkiezing
zelf is bedoeld om zo nu en dan een publieke appreciatie aan scholen die dit verdienen uit te
spreken (Leusink, 2013).
Ook zouden tegenstanders zeggen dat er door de extra aandacht voor excellente scholen en
excellente leerlingen, minder aandacht naar de leerlingen gaat die moeite hebben met
presteren op school. Dit is juist niet zo, het streven naar excellentie geldt namelijk niet alleen
voor de topleerlingen, maar ook voor leerlingen die het lastig hebben op school. Elke leerling
en elke docent wordt gestimuleerd om beter te gaan presteren. In het geval van de leerlingen
die moeite hebben met leren, zullen de docenten zich extra inzetten om de leerlingen te
helpen en extra ondersteuning te bieden (Kappers, 2013).
