Aardrijkskunde
H2 Endogene en exogene processen
§1
Aardkorst drijft op aardmantel
Mid oceanische rug -> oceaan
minder diep -> divergente plaat-
Aardkorst
bewegingen
Diepzeetrog -> diepe kloven -> Aardmantel
convergerende plaatbewegingen
Opbouw aarde -> trillingen die
overal opgemeten kunnen worden
Aardmantel zwaarder dan korst
Vanuit aardkern aardmantel verwarmd-> Oceanische korst Continentale korst
energie kwijt kunnen -> beweging -> vast
Zwaar gesteente Licht gesteente
gesteente
Gem. 40 km dik Gem. 8 km hoger
Vast gesteente beweegt heel langzaam ->
Basalt Graniet
convectiestromen -> warmte uit kern naar
oppervlak
Asthenosfeer -> vloeibare laag -> alles
daarboven -> vast = lithosfeer
Aardkern -> ijzer en radioactieve
elementen
› Binnenkern vast en buitenkern
vloeibaar
De aardkern van de aarde
bevat een natuurlijke
kernreactor die veel
warmte produceert.
Aardkern
6400km In de aardmantel ‘stroomt’
het gesteente dankzij de
hitte in de aardkern.
Dit noemen we
convectiestromen.
, §2
Grenzen tussen aardplaten -> seismisch -> aardbewegingen
Meeste platen bestaan uit oceaanbodem en continentale bodem
Plaatbewegingen:
› Convergente plaatbeweging -> naar elkaar toe -> subductie
(oceaanbodem duikt onder continent) -> ontstaat ‘diepzeetrog’
› Divergente plaatbeweging -> uit elkaar -> scheuren in oceaanbodem ->
midoceanische rug
› Transforme plaatbeweging -> langs elkaar (zelfde of tegenovergestelde
richting)
Aangroeiing oceaanbodem gecompenseerd door subductie -> bodem ontstaat
en verdwijnt -> bodem ‘recyclet’
› Continent 4 miljard jaar oud, oceaanbodem 200 miljoen jaar
› Continent -> wordt groter -> basalt smelt met water, bij subductie, tot een
lichter gesteente -> nieuw gedeelte continent
Welk mechanisme platentektoniek?
› Convectiestromen -> platen stromen op
magma -> nog nooit aangetoond, moet
andere kracht zijn
› Midoceanische rug -> duwkracht, als gevolg
van lava dat eruit vloeit -> samen met
zwaartekracht -> oceanische plaat in
beweging -> bij subductie zone -> zware
bodem duikt onder continentale plaat ->
oceaanbodem naar beneden getrokken ->
trekkracht op rest van de plaat
Actualiteitsprincipe -> platen bewegen zelfde snelheid als vroeger
-> reconstrueren waar continenten lagen
200 miljoen jaar geleden -> Pangea -> supercontinent opgebouwd
uit kleinere continenten
› Over 250 miljoen jaar weer supercontinent -> richting platen
verandert om 250 miljoen jaar -> cyclus van naar elkaar toe
en van elkaar drijvende platen.
H2 Endogene en exogene processen
§1
Aardkorst drijft op aardmantel
Mid oceanische rug -> oceaan
minder diep -> divergente plaat-
Aardkorst
bewegingen
Diepzeetrog -> diepe kloven -> Aardmantel
convergerende plaatbewegingen
Opbouw aarde -> trillingen die
overal opgemeten kunnen worden
Aardmantel zwaarder dan korst
Vanuit aardkern aardmantel verwarmd-> Oceanische korst Continentale korst
energie kwijt kunnen -> beweging -> vast
Zwaar gesteente Licht gesteente
gesteente
Gem. 40 km dik Gem. 8 km hoger
Vast gesteente beweegt heel langzaam ->
Basalt Graniet
convectiestromen -> warmte uit kern naar
oppervlak
Asthenosfeer -> vloeibare laag -> alles
daarboven -> vast = lithosfeer
Aardkern -> ijzer en radioactieve
elementen
› Binnenkern vast en buitenkern
vloeibaar
De aardkern van de aarde
bevat een natuurlijke
kernreactor die veel
warmte produceert.
Aardkern
6400km In de aardmantel ‘stroomt’
het gesteente dankzij de
hitte in de aardkern.
Dit noemen we
convectiestromen.
, §2
Grenzen tussen aardplaten -> seismisch -> aardbewegingen
Meeste platen bestaan uit oceaanbodem en continentale bodem
Plaatbewegingen:
› Convergente plaatbeweging -> naar elkaar toe -> subductie
(oceaanbodem duikt onder continent) -> ontstaat ‘diepzeetrog’
› Divergente plaatbeweging -> uit elkaar -> scheuren in oceaanbodem ->
midoceanische rug
› Transforme plaatbeweging -> langs elkaar (zelfde of tegenovergestelde
richting)
Aangroeiing oceaanbodem gecompenseerd door subductie -> bodem ontstaat
en verdwijnt -> bodem ‘recyclet’
› Continent 4 miljard jaar oud, oceaanbodem 200 miljoen jaar
› Continent -> wordt groter -> basalt smelt met water, bij subductie, tot een
lichter gesteente -> nieuw gedeelte continent
Welk mechanisme platentektoniek?
› Convectiestromen -> platen stromen op
magma -> nog nooit aangetoond, moet
andere kracht zijn
› Midoceanische rug -> duwkracht, als gevolg
van lava dat eruit vloeit -> samen met
zwaartekracht -> oceanische plaat in
beweging -> bij subductie zone -> zware
bodem duikt onder continentale plaat ->
oceaanbodem naar beneden getrokken ->
trekkracht op rest van de plaat
Actualiteitsprincipe -> platen bewegen zelfde snelheid als vroeger
-> reconstrueren waar continenten lagen
200 miljoen jaar geleden -> Pangea -> supercontinent opgebouwd
uit kleinere continenten
› Over 250 miljoen jaar weer supercontinent -> richting platen
verandert om 250 miljoen jaar -> cyclus van naar elkaar toe
en van elkaar drijvende platen.
