Kunstgeschiedenis samenvatting
MIDDELEEUWEN
Kunst van catacomben:
- Thema’s van de fresco’s werden ontleend aan Oude + Nieuwe Testament
- Vormgeving en techniek kwamen overeen met wandschilderingen
o Symbolen en motieven
Kunst van basilieken:
- Edict van Milaan (313)
o Verbond tussen keizer en kerk > christelijke kunst
- Mozaïek
- Vroegchristelijke basilica ontleende elementen aan Romeinse basilica en woonhuis
- Tempel was huis van God > Kerk was het huis van het volk van God
o Centraalbouw bij doopkerken en grafkerken
Byzantijnse kunst:
- Verschillende cultuurstromingen tussen 4 de en 6de eeuw
o Christelijke > sloten aan bij Laatromeinse
o Oosterse > sloten aan bij Laathellenistische
Begon toen keizers zich gingen gedragen als despoten
Zwaartepunt van Rome verschoof naar Oosten
- Maatschappij was gegrondvest op:
o Griekse cultuur
o Romeins staatsidee
o Het christendom
- Keizer was koning van het Rijk Gods op aarde (de ‘dertiende apostel’)
- Koepelkerken > ronde koepel op een vierkant grondvlak
Aya Sofia (6de eeuw) in Constantinopel
o Kruiskoepelkerk
Johanneskerk
o Centrale koepelbouw
San Vitale (6de eeuw) in Ravenna
Griekse-Latijnse erfenis:
- Romeinen waren leermeester op gebied van: wetgeving, rechtspraak, organisatie
- Op gebied van kunst + wetenschap gingen Romeinen naar de Grieken
o Beschaving Oude Oosten + hun eigen kunst
Rome nam deze hellenistische cultuur over > verspreidde ze in wereldrij
Kostbare erfenis door val van Romeinse Rijk (einde 4 de eeuw)
Germaanse inbreng:
- Middeleeuwse kunst werd, mede door de Germanen, een westerse kunst
, Christelijke kunst:
- Meeste kunstwerken (in Middeleeuwen) zijn door christelijke godsdienst ingegeven
o Kunstwerken zijn indrukwekkendste getuigen van godsdienstige bezieling
o Belangrijkste inspiratiebron was Kerk > domineerde ongeveer 1000 jaar de
kunstproductie
Karolingische Renaissance:
- Eerste hoogtepunt in artistieke bedrijvigheid
- Centrum van Europese kunst werd naar Noorden verlegd
o Karel de Grote (768-814) wilde artistieke prestige van oude Rome naar West-Europa
brengen.
Romeinse en Byzantijnse voorbeeld werd nagevolgd
- Grote kerken werden gebouwd:
o Paleiskapel te Aken (centraalbouw naar voorbeeld van Byzantijnse koepelkerken)
o Zaalkerk
o Abdijkerk (vorm van Latijns kruis + werden versierd met religieuze voorstellingen,
ivoorsnijwerk en bronsgietwerk)
Ottoonse Renaissance:
- Karolingische Renaissance werd onderbroken door politieke (Noormannen) +
maatschappelijke (leenstelsel) onrust: de IJzeren Euwe;
o Otto de Grote (936-973) kwam op de troon als keizer van Oost-Frankrijk (latere Heilig
Roomse Rijk) > Kunsten bloeiden op
Ottoonse bouwmeesters namen Karolingische bouwwijze over + Byzantijnse
elementen (arcaden, kapitelen e.d.)
- Liturgische boeken waren belangrijk
- Germaanse kunst werd een hofkunst
- Vorstenhuizen gingen onder maar Kerk handhaafde zich > leidde Romaanse kunst in
Middeleeuwse kathedraal:
- Meest typisch + indrukwekkendste schepping van middeleeuwse kunst: kathedraal
o Iedereen voegde er wat aan toe om meesterwerk ervan te maken
o Bouw duurde soms jaren (soms eeuwen)
o Bouwers van kathedralen zijn onbekend > bouwen was werk van de gemeenschap
Romaanse abdijkerk:
- Bouwstijl tussen 1000 en 1150 = Romaanse stijl
- Romaanse gebouwen waren in steen opgetrokken
o Vlakke, houten zoldering werd vervangen door: gewelven
o Ramen waren klein door zware gewelf > binnen kerk was gedempt licht
o Grondplan had vorm van Latijns kruis
o Eén middenbeuk + verscheidene zijbeuken en/of dwarsbeuken
- Exterieur:
o Stevig + massief gebouw
MIDDELEEUWEN
Kunst van catacomben:
- Thema’s van de fresco’s werden ontleend aan Oude + Nieuwe Testament
- Vormgeving en techniek kwamen overeen met wandschilderingen
o Symbolen en motieven
Kunst van basilieken:
- Edict van Milaan (313)
o Verbond tussen keizer en kerk > christelijke kunst
- Mozaïek
- Vroegchristelijke basilica ontleende elementen aan Romeinse basilica en woonhuis
- Tempel was huis van God > Kerk was het huis van het volk van God
o Centraalbouw bij doopkerken en grafkerken
Byzantijnse kunst:
- Verschillende cultuurstromingen tussen 4 de en 6de eeuw
o Christelijke > sloten aan bij Laatromeinse
o Oosterse > sloten aan bij Laathellenistische
Begon toen keizers zich gingen gedragen als despoten
Zwaartepunt van Rome verschoof naar Oosten
- Maatschappij was gegrondvest op:
o Griekse cultuur
o Romeins staatsidee
o Het christendom
- Keizer was koning van het Rijk Gods op aarde (de ‘dertiende apostel’)
- Koepelkerken > ronde koepel op een vierkant grondvlak
Aya Sofia (6de eeuw) in Constantinopel
o Kruiskoepelkerk
Johanneskerk
o Centrale koepelbouw
San Vitale (6de eeuw) in Ravenna
Griekse-Latijnse erfenis:
- Romeinen waren leermeester op gebied van: wetgeving, rechtspraak, organisatie
- Op gebied van kunst + wetenschap gingen Romeinen naar de Grieken
o Beschaving Oude Oosten + hun eigen kunst
Rome nam deze hellenistische cultuur over > verspreidde ze in wereldrij
Kostbare erfenis door val van Romeinse Rijk (einde 4 de eeuw)
Germaanse inbreng:
- Middeleeuwse kunst werd, mede door de Germanen, een westerse kunst
, Christelijke kunst:
- Meeste kunstwerken (in Middeleeuwen) zijn door christelijke godsdienst ingegeven
o Kunstwerken zijn indrukwekkendste getuigen van godsdienstige bezieling
o Belangrijkste inspiratiebron was Kerk > domineerde ongeveer 1000 jaar de
kunstproductie
Karolingische Renaissance:
- Eerste hoogtepunt in artistieke bedrijvigheid
- Centrum van Europese kunst werd naar Noorden verlegd
o Karel de Grote (768-814) wilde artistieke prestige van oude Rome naar West-Europa
brengen.
Romeinse en Byzantijnse voorbeeld werd nagevolgd
- Grote kerken werden gebouwd:
o Paleiskapel te Aken (centraalbouw naar voorbeeld van Byzantijnse koepelkerken)
o Zaalkerk
o Abdijkerk (vorm van Latijns kruis + werden versierd met religieuze voorstellingen,
ivoorsnijwerk en bronsgietwerk)
Ottoonse Renaissance:
- Karolingische Renaissance werd onderbroken door politieke (Noormannen) +
maatschappelijke (leenstelsel) onrust: de IJzeren Euwe;
o Otto de Grote (936-973) kwam op de troon als keizer van Oost-Frankrijk (latere Heilig
Roomse Rijk) > Kunsten bloeiden op
Ottoonse bouwmeesters namen Karolingische bouwwijze over + Byzantijnse
elementen (arcaden, kapitelen e.d.)
- Liturgische boeken waren belangrijk
- Germaanse kunst werd een hofkunst
- Vorstenhuizen gingen onder maar Kerk handhaafde zich > leidde Romaanse kunst in
Middeleeuwse kathedraal:
- Meest typisch + indrukwekkendste schepping van middeleeuwse kunst: kathedraal
o Iedereen voegde er wat aan toe om meesterwerk ervan te maken
o Bouw duurde soms jaren (soms eeuwen)
o Bouwers van kathedralen zijn onbekend > bouwen was werk van de gemeenschap
Romaanse abdijkerk:
- Bouwstijl tussen 1000 en 1150 = Romaanse stijl
- Romaanse gebouwen waren in steen opgetrokken
o Vlakke, houten zoldering werd vervangen door: gewelven
o Ramen waren klein door zware gewelf > binnen kerk was gedempt licht
o Grondplan had vorm van Latijns kruis
o Eén middenbeuk + verscheidene zijbeuken en/of dwarsbeuken
- Exterieur:
o Stevig + massief gebouw
