Summary Biogenie 4.2 - leerboek, ISBN: 9789045543710 Biologie

Biologie
Thema 6 werking van ecosystemen
1) Ecologie bestudeert ecosystemen
Biotische en abiotische factoren beïnvloeden leefomstandigheden in een biotoop:
Biotische factoren: alle levende factoren mens, bacterie
Abiotische factoren: alle niet-levende factoren temperatuur, water, co2, mineralen, zon
Relaties tussen vijverorganismen en/of relaties met hun omgeving:
 Fotosynthese: waterpest heeft nood aan
- H2O, licht en CO2 om O2 aan te maken. O2 wordt deels aan water afgegeven.
- Mineralen om te kunnen groeien (= voedingsstoffen/ nutriënten voor planten)
 Verbruik van O2:
- Vijverorganismen verbruiken O2 voor celademhaling en geven CO2 af
- Schimmels en bacteriën verbruiken veel O2 voor afbraak van plantaardig en dierlijk afval tot
mineralen
 Vissen = verstorende factor:
- Sommige vissoorten woelen in bodem op zoek naar voedsel  water wordt troebel 
fotosyntheseactiviteit van waterpest neemt af
- Vissoorten (planteneters) = rechtstreekse bedreiging voor waterpest:
Te veel vis in vijver  overmaat aan uitwerpselen  omgezet door bacteriën en schimmels naar
mineralen  mineraalrijk water
 Algen:
- Grote hoeveelheden mineralen  algenbloei  te weinig licht voor waterpest  algen en
mineralen zijn lichtconcurenten  waterpest verdwijnt uit levensgemeenschap van vijver
- Algen doen aan fotosynthese ≠ voldoende voor zuurstofvoorziening voor vijver:
Algen vermenigvuldigen snel en sterven snel af  afbraak van dode algen door bacteriën en
schimmels  veel O2 verbruikt  zuurstoftekort in vijver


 Om vispopulatie in toom te houden zijn natuurlijke vijanden nodig blauwe reiger
Ecosysteem: geheel van relaties tussen de organismen van een levensgemeenschap én de relaties tussen die
organismen en de abiotische factoren van de biotoop

Ecologie: wetenschap die de ecosystemen bestudeert

, VERSCHILLENDE NIVEAUS VAN ECOLOGISCH ONDERZOEK

 Niveau van het individu:

Invloed van omgeving van individu bestuderen

 Niveau van de populatie:

Populatie = groep individuen van dezelfde soort in bepaald gebied, die zich onderling voortplanten

 Niveau van de levensgemeenschap:

Levensgemeenschap = populaties van verschillende soorten die samen leven

Ecoloog onderzoekt hoe al die populaties elkaar beïnvloeden

 Niveau van een ecosyteem:

Ecoloog onderzoekt veelheid van relaties binnen een ecosysteem



INVASIEVE SOORT: exoten die in een gebied terecht komen, door de mens – gewild of ongewild –, waar ze niet
thuis horen en door hun verspreiding schade veroorzaken aan plaatselijke levensgemeenschap

Invasieve soorten verdringen de inheemse soorten  ontwrichten leefomgeving



Toenemende kennis over ecosystemen  voordelen

snelle achteruitgang v/d biodiversiteit een halt toe roepen




2) VOEDSELRELATIES IN EEN ECOSYSTEEM
VOEDSELKETEN EN VOEDSELWEB:
 Voedselketen: aaneenschakeling van organismen of schakels, waarbij een organisme uit de keten zich voedt
met de vorige schakel en zelf voedsel is voor de volgende schakel.

 Voedselweb: verbonden voedselketens


VOORTBRENGERS OF PRODUCENTEN  planten

 Begin van elke voedselketen
 Planten en enkele bacteriën maken zelf energierijke stoffen aan  autotrofe organismen

VERBRUIKERS OF CONSUMENTEN  mensen en dieren

 2e stap van voedselketen  leven rechtstreeks van plantaardig materiaal
 Mensen, dieren, zwammen en meeste bacteriën voeden zich met energierijke stoffen van andere levende
organismen  heterotrofe organismen



Predator: dier dat zijn prooi actief bejaagt om te doden

Toppredator: laatste predator van een voedselketen